کرونا، عدم قطعیت و حرمت طبیعت
حسین ایمانیجاجرمی
اگرچه تا پیش از همهگیرشدن جهانی بیماری کووید19 زندگی سروسامانی نداشت، حتی سختگیرترین مدیران بحران هم میتوانستند تصویری از چالشهای پیشروی بشر مانند تغییرات اقلیمی، بلایای طبیعی و احتمال جنگهای منطقهای را بدهند؛ اما جهشهایی که ویروس کرونا میکند و بالا و پایینشدن ارقام ابتلا و مرگومیر ناشی از آن، امکان تصویرسازی آینده را تقریبا غیرممکن کرده است.
اکنون در شرایطی زندگی میکنیم که نمیدانیم دقیقا هفته آینده ممکن است چه اتفاقی بیفتد؟ حتی در سطح فردی نیز کسی که مجبور به رفتوآمد در محدودیتهای کرونایی است، نمیتواند مطئمن باشد تا چند روز آینده سالم و سرپا خواهد بود یا نه؟ تحمل عدم قطعیت برای آدمهایی که به نظمي طبیعی و اجتماعی خو کردهاند، سخت و دشوار است. از آن بدتر، اجبار به تنهایی و انزوایی است که به سبب سیاست فاصلهگیری اجتماعی بر آدمها تحمیل شده و امکان تقسیم درد و نگرانی را در جمعهای بزرگتر از میان برده است. اگرچه اکنون مجهز به امکانات ارتباطی نوین هستیم و بخشی از وقت خود را در فضای مجازی میگذرانیم، اما همه فهمیدهایم که هیچ چیزی حتی پیشرفتهترین ابزارها نیز نمیتواند جای فضای واقعی را بگیرد؛ فضای بو، مزه، تصاویر سهبعدی، لمس و درآغوشگرفتن. تاکنون هیچ راهحلی برای بازگشت به شرایط عادی ارائه نشده است و نمیدانیم اصلا فرصتی برای تجدید دیدار با دوستان و آشنایانی که پس از کرونا ندیدهایم، داریم یا نه؟ از آنجایی که ویروس گسترهای جهانی دارد، کسی هم نیست که در ساحلی امن، در گوشهای از این دنیا، پیامهای شادیبخش و امیدوارکننده بفرستد. حتی خود همین انزواگزینی و قطع روابط بستر گرفتاری به بیماریهای دیگری همچون افسردگی و اضطراب را فراهم کرده است. باید اعتراف کنیم که در بد مخمصهای گیر کردهایم. دارد کمکم فراموشمان میشود که تا پیش از کرونا چه میکردیم و دنیا چه شکلی داشت. در هر حال، روشن است که قضیه کرونا زندگی ما را به دو بخش تقسیم کرده است؛ پیش و پس از کرونا. به احتمال خیلی زیاد و در نگاهی خوشبینانه، این هم آزمونی دیگر مانند آنفلوانزای اسپانیایی در دهه دوم سده بیستم خواهد بود که با تلفاتی چندمیلیونی تمام میشود و ما اگر عمر باقی باشد، برمیگردیم به شرایط عادی؛ اما دیگر هیچگاه آدمهای سابق نخواهیم بود. برخی درسهایی که آموختیم، خوب نبودند؛ آموختیم خودخواه باشیم، از غریبهها بترسیم و خرج خودمان را از بقیه جدا کنیم. بااینحال این را هم یاد گرفتیم که همیشه آدمهایی هستند اهل ازخودگذشتگی و تلاش تا پای جان برای انجام وظایف حرفهای خود؛ از کادر درمان گرفته تا کارگر شهرداری. آنچه ما را تاکنون در این دنیا حفظ کرد و از موجودی ضعیف به رأس زنجیره غذایی رساند، به قول ویلیام فون هیپل در کتاب خواندنی جهش اجتماعی، هنر همکاریکردن بود. درس کرونا، اگر درسی همراه داشته باشد، این است که باید با طبیعت هم همکاری کنیم. کرونا از بازار حیوانفروشی در ووهان چین آغاز شد؛ آنجایی که رسمی و قاچاق به خرید و فروش، کشتن، پوستکندن و پختن انواع جانوران مشغول بودند. اگر محصلان خوبی باشیم، یاد میگیریم که پایمان را از گلیم خودمان درازتر نکنیم و حدود حرمت طبیعت را رعایت کنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.