سیاست خارجی موضوع مغفول در مناظرات انتخاباتی بایدن و ترامپ
آمریکا همردیف دموکراسیهای شکننده
مناظرههای نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری آمریکا بامداد جمعه به پایان رسید و برای نخستینبار در تاریخ این مناظرهها، موضوع سیاست خارجی در میان موضوعات مطرحشده در دو مناظره (یک مناظره به دلیل ابتلای ترامپ به کرونا لغو شد) برگزارشده میان «دونالد ترامپ» و «جو بایدن»، رقبای جمهوریخواه و دموکرات جایی نداشت. با وجود کنار گذاشتهشدن مبحث سیاست خارجی از این مناظرهها -که هر کدام از رقبا طرف مقابل را متهم به اعمال فشار بر کمیسیون مناظرههای انتخاباتی برای حذف این موضوع میکنند- نمیتوان تأثیر درخور توجه انتخابات ریاستجمهوری در آمریکا از جمله انتخابات پیشرو در سوم نوامبر بر سیاست خارجی ایالات متحده و حتی مناسبات داخلی و خارجی کشورها را نادیده گرفت. به گزارش فارینپالسی، انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در شرایطی هشت روز دیگر برگزار میشود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور فعلی آمریکا، بارها هشدار داده روند انتخابات به دلیل رأیگیری پستی ناشی از شیوع کرونا با تقلب همراه خواهد بود و گفته که شاید در صورت شکست، نتیجه را نپذیرد. این تهدیدهای ترامپ و خطونشان حامیانش، انتخابات سوم ماه نوامبر را شبیه انتخابات در دموکراسیهای شکننده و کشورهای مستبد کرده است. امروز ایالات متحده در آستانه انتخابات، مشکلات و چالشهایی را به نمایش میگذارد که دهههاست ناظران مشابه آن را درباره دموکراسیهای ضعیف مشاهده کرده و نسبت به آن هشدار دادهاند. در دموکراسیهای اصیل و مستقر، رقبای سیاسی معمولا نه به قوانین انتخاباتی حمله میکنند و نه نامزد مخالف یا مسئولان انتخاباتی را به تقلب، ارعاب رأیدهندگان یا تهدید به خشونت متهم میکنند. در کشورهای کاملا دموکراتیک، شکایت در مورد تقلب امری معمول است اما خشونت یا تهدید به عدم خروج از قدرت در صورت شکست در انتخابات باعث تضعیف اعتماد عمومی به انتخابات و خود دموکراسی میشود. در دموکراسیهای شکننده و حکومتهای خودکامه، نامزدهای شکستخورده معمولا به روند برگزاری انتقاد میکنند حتی اگر مبنایی برای انتقادات خود نداشته باشند. در حقیقت، وقتی بازندگان انتخابات، حرف از تقلب میزنند و به مشروعیت روند رأیگیری حمله میکنند، میتوان گفت که آن کشور هنوز دموکراسی موفقی ندارد. اکنون ایالات متحده را میتوان با بنگلادش مقایسه کرد؛ بنگلادش دارای بسیاری از ویژگیهای بارز یک دموکراسی است مانند انتخابات چندحزبی و وجود یک پارلمان فعال، اما در هر یک از شش انتخاباتی که از سال 1991 و با پایان دوران اقتدارگرایی در این کشور برگزار شده، حزب بازنده، طرف مقابل را به تقلب در انتخابات متهم کرده است. مثال دیگر در این مورد مصر است که از زمان انقلاب خود در سال 2011، فرصت برای حرکت به سمت دموکراسی واقعی را از دست داده؛ چراکه موجودیت انتخابات به چالش کشیده شده است. در دو انتخابات ریاستجمهوری افغانستان هم در سالهای 2014 و 2019، «عبدالله عبدالله» نامزد انتخاباتی حاضر به پذیرش شکست در برابر «اشرف غنی» رئیسجمهور این کشور نشد و این کشور وارد دورهای از بحران سیاسی شد. ایراد اتهامات نسبت به تقلب در انتخابات در بدترین حالت میتواند منجر به بروز خشونت مرگبار شود که در سال 2007 در کنیا شاهد بودیم. در درگیریهای بعد از انتخابات کنیا، حدود هزارو 400 نفر کشته شدند. دونالد ترامپ هم دقیقا مانند رقبای سیاسی در این کشورهای غیردموکراتیک، اعتبار روند انتخابات را زیر سؤال برده است. او در جریان مناظره اول خود با جو بایدن، بدون هیچ مدرکی ادعا کرد که با رأیگیری پستی «تقلبی مانند آنچه شما هرگز ندیدهاید» در انتخابات امسال انجام خواهد شد. ترامپ بارها و بارها رأیگیری غیابی را بیارزش دانسته و آن را «وحشتناک و فاسد» خوانده است. او در توییتر خود نوشت: «رأیگیری از طریق پست بسیار خطرناک است. این یک کلاهبرداری عظیم و اقدامی غیرقانونی است. چپهای تندرو در حال ایجاد زمینه برای سرقت این انتخابات هستند. برنامه آنها این است که میلیونها رأی تقلبی را به آرا اضافه کنند تا نتیجه به سود آنها و بایدن رقم بخورد». ارعاب رأیدهندگان در اماکن اخذ رأی از سوی نیروهای امنیتی غیررسمی یا ناظران وابسته به احزاب سیاسی روال دیگری است که اغلب در کشورهای کمتردموکراتیک دیده میشود و از سوی ناظران بینالمللی مورد انتقاد قرار میگیرد. ترامپ هم به هوادارانش گفته که رأی خود را حضوری بدهند و در حوزههای رأیگیری حضوری پررنگ داشته باشند. گروههای مسلح و راستگرای افراطی با استقبال از این فراخوان ترامپ وعده دادهاند که در حوزههای رأیگیری حضور مییابند. در جریان انتخابات در مصر در سالهای 2014 و 2015، حضور افراد مسلح با لباس شخصی در مراکز رأیگیری چالشهایی ایجاد کرد. در میانمار و در سال 2015، ناظران انتخاباتی از استخدام غیرنظامیان برای استفاده به عنوان نیروی کمکی پلیس در اماکن رأیگیری ابراز نگرانی کردند. در ونزوئلا در سال 2018، فعالان حزب حاکم تحت فرمان «نیکلاس مادورو» در تلاش برای تأثیرگذاری بر رأیدهندگان، چادرهای قرمز خود را دقیقا بیرون مراکز رأیگیری برپا کردند. تردیدی نیست که حضور این نوع گروهها با افزایش احتمال خشونت و درگیری همراه باشد. به عنوان مثال در بنگلادش و پاکستان، گروههای مسلح وابسته به احزاب سیاسی اغلب در مکانهای رأیگیری حاضر میشوند تا رأیدهندگان مخالف را بترسانند و از رأیدادن منصرف کنند. در انتخاباتهای افغانستان در 15 سال گذشته، گروههای مخالف دولت از جمله طالبان خواستار تحریم انتخابات بودند و رأیدهندگان را به روشهای مختلف حتی بمبگذاری تهدید میکردند. تضییع حقوق اقلیتها یکی دیگر از اشتراکات انتخابات امسال در ایالات متحده و انتخاباتها در دموکراسیهای ضعیف و درحالتوسعه، ایجاد محدودیت برای رأیدهندگان است. ناظران بینالمللی مقامات بسیاری از کشورها را به دلیل ایجاد موانعی در ثبتنام رأیدهندگان و روند رأیگیری که ممکن است منجر به سرکوب گروههای خاص شود، مورد انتقاد قرار دادهاند. در میانمار، اقلیت روهینگیا مجاز به رأیدادن نیستند و در افغانستان، شرکت در انتخابات به ویژه برای زنان امری دشوار است. به همین ترتیب هم در فلوریدا، تشکیلات جمهوریخواه تمام تلاش خود را میکند تا مانع از اجرائیشدن اصلاحیه قانون اساسی این ایالت مبنی بر احیای حق رأی به شهروندان دارای سابقه محکومیتهای جنایی شود. در ایالت جورجیا هم در آستانه انتخابات میاندورهای 2018، برایان كمپ یکی از قانونگذاران ایالتی سیستم دقیق تطابق را برای لیست رأیدهندگان ایجاد کرد و طبق گزارشها، محدودیتهایی برای حدود 53 هزار رأیدهنده اقلیت این ایالت ایجاد شد. امسال در تگزاس، مقامهای ایالتی با وجود همهگیری کرونا از گسترش استفاده از رأیگیری غیرحضوری امتناع کردهاند و «گرگ آبوت» فرماندار جمهوریخواه این ایالت تصمیم گرفته که هر ناحیه در این ایالت با هر میزان جمعیتی که دارد تنها میتواند یک صندوق برای آرای زودهنگام داشته باشد. به این ترتیب رأیدهندگان دموکرات دسترسی کمتر و دشوارتری به مناطق رأیگیری خواهند داشت. حملات متعدد ترامپ به روند انتخابات و مانعتراشیهای حامیانش باعث شده تا انتخابات امسال بیشتر شبیه انتخابات در کشورهایی شود که تنها ظاهری دموکراتیک دارند. این اقدامات اعتماد عمومی به روند انتخابات در ایالات متحده را خدشهدار و مشروعیت دموکراسی در این کشور را تضعیف میکند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.