شغل یا نیاز؟
پرویز اجلالی. جامعهشناس
متأسفانه اشتباهی را کاربران ایرانی مرتب تکرار میکنند آنهم این است که فکر میکنند افرادی که زبالهها را به هم میزنند دنبال غذا در زبالهها میگردند! اینطور نیست؛ این افراد داخل زبالهها دنبال ظروف پلاستیکی، شیشهای، فلزی، کاغذی و سایر موادی میگردند که سازمان بازیافت شهرداری از آنها میخرد. این کار در واقع یک شغل است و تاریخ آن به وقتی برمیگردد که تفکیک زباله و کارخانههای بازیافت توسط شهرداری ایجاد شد. این کار در همه دنیا از دهه ۹۰ میلادی رواج یافته و اقدامی بود به نفع حفاظت از محیط زیست. در ایران هم حداقل در تهران شهرداری کوشید تفکیک زباله را از مبدأ شروع کند. اگر یادتان باشد ظروف آبیشکلی از جنس مقوا به خانهها و ادارات میدادند همراه با جزواتی که در آنها توضیح میدادند زبالههای کاغذی، پلاستیکی، فلزی و شیشهای را جدا کنند و در آنها بریزند. این ظروف تا چند وقت پیش در ادارات بودند اما کسی گوش نداد؛ حتی در ادارات حاضر نمیشدند زباله را تفکیک کنند. بعد شهرداری در برخی مناطق دفاتری باز کرد که زباله بازیافتی را میخرید. یک راهحل این بود که شهرداری تشکیلاتی برای جداکردن زبالهها راه میانداخت اما این چندان اقتصادی و مفید نبود. پس به افرادی متکی شد که مواد قابل بازیافت را از درون زبالهها جدا میکنند و به مراکز گردآوری زبالههای قابل بازیافت میبرند؛ به این شکل برای بخشی از فقیرترین اقشار جامعه اشتغال ایجاد میشد؛ در ضمن کار تفکیک زباله هم انجام میشد. در سالهای اخیر با گسترش فلاکت و فقر و بیکاری تعداد این افراد در برخی مناطق نزدیک به مراکز بازیافت زیاد شده است و معتادان و زنان و کودکان هم در میان ایشان دیده شده است. بههرحال هرجور درباره سیاست شهرداری فکر میکنید، یادتان باشد که اولا این افراد داخل زباله دنبال غذا نمیگردند بلکه این گربهها هستند که زبالهها را در جستوجوی غذا به هم میزنند و ثانیا به این فکر کنید وقتی مردمی حاضر نیستند زبالههای خود از خانه تفکیک کنند، شهرداریها چه باید بکنند. شعاردادن آسان است، تحلیل درست مشکلات و جستوجوی راهحل اما سخت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.