محمدرضا شجریان آسمانی شد
بالاخره آن لحظه دردناک رسید؛ همایون شجریان با انتشار عکسی سیاه در صفحه شخصی خود در اینستاگرام نوشت: «خاک پای مردم ایران به دیدار معشوق پرواز کرد». تا پیش از آن لحظه، خبرهای ضدونقیضی در فضای رسانهای درج میشد که قابل اتکا نبود؛ اما این خبر رسمی از سوی فرزند استاد، دوستداران موسیقی ایرانزمین را داغدار کرد. محمدرضا شجریان پنجشنبه ۱۷ مهر پس از یک دوره طولانی مبارزه با بیماری، در ۸۰سالگی دار فانی را وداع گفت. محمدرضا شجریان، موسیقیدان، قاری قرآن، استاد مسلم آواز، مدرس، مبدع ساز و خوشنویس، اول مهر سال ۱۳۱۹ در مشهد به دنیا آمد. از دوران نوجوانی با قرآن مأنوس بود. گرایش اصلی خانواده او به قاری قرآن شدنش بود تا اینکه کمی بعدتر با نام مستعار سیاوش بیدکانی در رادیو وارد عرصه موسیقی آوازی شد. به مرور انس و الفت او با موسیقی ایرانی و آشنایی با قلههای این هنر در این عالم غور کرد و با تعمیق در دنیای هنر، توجهات به سمت او جلب شد تا همچون مرکز دایره، اهل دل و شوق و عشق و موسیقی را گرد هم جمع کند. بنیانگذار گروه موسیقی شهناز شد. پرویز مشکاتیان، حسین علیزاده، داریوش پیرنیاکان، کیهان کلهر و... بزرگانی هستند که در کنار او بودند. در کنار اینها، آداب مردمداری و خوشمشربی باعث شد که خواص و عوام به او نزدیک شوند و او را جزئی از خانواده خود تلقی کنند. برخوردهای مهربانانه با مردم و نقل خاطراتی اینچنین، مقال دیگری میطلبد؛ اما او کسی است که اول تا آخر عمر 80سالهاش با مردم بود. دعای معروف ربنا، معروفترین تلاوت قرآنی اوست که سالها از تلویزیون و رادیو پخش میشد و درکنار اذان مغرب و عشا، زینتبخش سفره افطار خلقالله شده بود؛ هرچند در سالهای اخیر پخش آن ممنوع شده بود! این اثر را سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بهعنوان اثر ملی ثبت کرده است. شجریان نهتنها در ایران، بلکه در جهان موسیقی چهرهای شناختهشده است و طرفداران زیادی هم دارد. در روزهای پایانی شهریور ۹۴، برای نخستینبار مطلبی منتشر شد که از بستریشدن محمدرضا شجریان در بیمارستان و لغو کنسرتهایشان در خارج از کشور خبر میداد. ششم اسفند ۹۴ بود که خود هنرمند با انتشار نامهای از لغو کنسرت ایروان در تاریخ ۱۲ فروردین خبر داد! و سرانجام سال ۹۵ در ثانیههای آغازین سال یک ویدئوی چندثانیهای از محمدرضا شجریان منتشر شد؛ ویدئویی کوتاه که رازی ۱۵ساله را فاش میکرد. استاد شجریان همزمان با شروع سال نو ۹۵، در صفحه شخصیاش مانند هر سال پیام نوروزی داد و سال نو را به هموطنان و فارسیزبانان سایر کشورها تبریک گفت و از همراه و دوستی صحبت کرد که ۱۵ سال بود با او زندگی میکرد؛ اما چهره ظاهری او با سر تراشیده در این ویدئو، باعث تعجب مخاطبان شد. خلاصه صحبتهای استاد شجریان در این ویدئو به این صورت است: «خود من هم با یک میهمان ۱۵ساله سالهاست که آشنا هستم و دوست شدیم با همدیگر و الان هم من به خاطر همان اینجا ایستادهام و طبق دستور ایشان موهای سرم را هم کوتاه کردم و بچه حرفگوشکنی شدم و چند وقت دیگر هم در اینجا هستم، چون آرامش خوبی دارم و خیلی راحتم اینجا برای اینکه با این میهمان بتوانیم به تفاهم برسیم، انشاءالله. به تفاهم که رسیدیم راه میافتم میآیم سراغ شما هممیهنان عزیزم و کارهای هنریام را دنبال خواهم کرد». از آن زمان تاکنون محمدرضا شجریان بارها و بارها برای درمان در بیمارستانهای داخل و خارج از کشور بستری شد. در سالهای پایانی عمر، بیماری توان حضور در صحنه را از او گرفته بود و یک سال آخر هم بارها در بیمارستان جم بستری شد و تحت درمان و مراقبت تیم پزشکی خود قرار گرفت. در نهایت در روز اربعین صدای خسرو آواز ایران برای همیشه خاموش شد. همایون شجریان با انتشار مطلبی ضمن تشکر از ابراز همدردی علاقهمندان به استاد آواز ایران، برخی جزئیات مراسم تشییع پیکر محمدرضا شجریان را توضیح داد؛ «سپاسگزاریم از همه شما مردم قدرشناس و بینظیر، برای همه چیز... شما خود صاحبعزا هستید و ما هرآنچه از دستمان برآید برای هزاردستانمان و این عشق بزرگ خواهیم کرد. نه فقط امروز که سختترینِ روزهاست، بلکه در فرصتها و بزنگاههای بهتر و مناسبتر. برنامه ریختهشده برای پدر اینچنین است که پس از خواندهشدن نماز بر پیکرشان، از بهشت زهرا(س) به زادگاهشان در مشهد عزیمت داده میشوند تا در آنجا مراسم تشییع انجام پذیرد و ایشان در آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی به خاک دوست سپرده شوند. امیدواریم که در این ایام پرخطر یکایکتان در سلامت مطلق باشید». مراسم تطهیر و اقامه نماز بر پیکر استاد محمدرضا شجریان، جمعه 18 مهر در بهشتزهرای تهران به امامت حجتالاسلام محمود دعایی و با حضور عاشقانه مردم انجام شد. سپس پیکر این هنرمند از آنجا به فرودگاه مهرآباد و جهت خاکسپاری در شهر توس -در جوار فردوسی و مهدی اخوانثالث- به مشهد منتقل شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.