بررسي نظام حقوقي انگلستان
حقوق کیفری یا حقوق جزا شاخهای از حقوق عمومی است که به بررسی حمایتهای دولت از حقوق افراد و ارزشهای جامعه میپردازد. قوانین جزایی آفریننده حقوق برای افراد جامعه نیست، بلکه تنها افراد را مجبور به رعایت حقوق و ارزشها میکند. مشخصه بارز حقوق کیفری، ضمانت اجرای شدید آن است. ازآنجاکه این ابزار تنها در اختیار حاکمیت است، حقوق جزا را شاخهای از حقوق عمومی دانستهاند. حقوق کیفری به منزله حیطهای از حقوق است که برای هریک از اعضای جامعه از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ چراكه به موجب چنین قوانینی میتوان آزادیهای یک فرد را سلب كرد یا او را به زندان انداخت. از آنجایی که حقوق به خاطر برخورداری از قدرت، وجهی هنجاربخش دارد، از اهمیت ویژهای برخوردار است که افراد جامعه بدانند حوزه حقوق مشتمل بر چه قوانینی است. حقوق کیفری دربردارنده طیف وسیعی از قوانین موضوعه یا مصوبه مجلس و همچنین قواعد حقوق عرفی و آرای قضائی محاکم است که ممکن است حتی برای فهم حقوقدانان دشوار باشد، چه رسد به افراد کمتر آشنا به دیدگاهها و نحوه ارزیابی و قضاوتهای رایج در گستره حقوقی. سوای موضوعاتی حول مفاهیم انگیزه و قصد که در چارچوب عنصر معنوی
جرم، غالبا معنای ویژهای از آن مدنظر است، گاه نظام حقوقی تعریف دقیقی از ضابطهها و معیارهای قضاوتی برای مرزبندی و پاسخ به این سؤال ندارد که فرد تا کجا میتواند در راستای ارتکاب به یک عمل مجرمانه پیش برود بدون آنکه مجرم شناخته شود؛ و در وضعیتی دیگر، یک سلسله از فعالیتها چنان به دقت تعریف میشوند که حتی پیآیند یک مرحله خنثی در یک سلسله از رویدادها، چهبسا به معنای ارتکاب جرم تلقی شود.
كتاب حقوق جزایی انگلستان اثر كاترین الیوت و فرنسس كوئین كه بهتازگی از سوی نشر نی منتشر شده، كتاب درسی سودمندی برای دانشجویان حقوق محسوب میشود. این كتاب با نثری روان و ساده، مبانی و مفاهیم حقوق جزایی را با بهرهگیری از نظام حقوقی انگلستان توضیح میدهد. نویسندگان در مقدمه كتاب، خواننده را با بستری اجتماعی كه جرم در آن رخ میدهد، آشنا میكنند و مفاهیمی مثل جرائم اشخاص حقوقی، گزارشدهی جرم و آمار جرائم را توضیح میدهند. این امر سبب میشود كه خواننده قبل از ورود به بحثهای تخصصی حقوقی با مسائل اجتماعی مرتبط با جرم آشنا شود. پس از مقدمه، این كتاب در 14 فصل رئوس اصلی حقوق جزا را پوشش میدهد و از آنجایی كه این كتاب بهعنوان یك كتاب درسی تدوین شده، در انتهای هر فصل نمونهسؤالات امتحانی برای دانشجویان طراحی شده است كه برای دانشجویان این فرصت را به همراه میآورد كه درباره مباحث اشارهشده در آن فصل تأمل كنند. همچنین منابعی برای مطالعه بیشتر موضوع برای دانشجویان علاقهمند معرفی شده است. در فصول یك تا 13، مخاطب با عناصر جرم، جرائم با مسئولیت مطلق، نحوه برخورد قانون با انواع قتل، دیگر جرائم علیه اشخاص و اموال، شروع
به جرم، معاونت و مشاركت و دفاعیات عمومی ازجمله صغر سن، اشتباه، جنون و... آشنا میشود. فصل آخر نیز اجمالا تدوین قانون جامع كیفری در انگلستان را توضیح میدهد. علاوهبراین كتاب دربرگیرنده ضمائم مفیدی است. کتاب با هدف ارائه توضیح شفاف و روشنی از حقوق جزایی تهیه و تنظیم شده است. هر بار در کنار ارائه و تشریح خود قانون مدنظر با یک پرونده، اصول نهفته در ورای آن نیز مطرح میشود و همینطور برخی مسائل برخاسته از آن، بحث و بررسی میشود. شرح روشن و شفاف موضوعات ارائهشده در این کتاب یکی از اولویتهای نویسندگان بوده است تا مطالب کتاب به سهولت قابل فهم باشد و درعینحال از کیفیت محتوای ارائهشده چیزی کاسته نشود. آنها در مقدمه كتاب این نكته را ذكر میكنند كه بارها پیش میآید که از حقوق به خاطر دشواری آن اجتناب میشود؛ درحالیکه دشواری واقعی آن به خاطر لغات و اصطلاحات فنی و سبک تنظیم و نگارش کتابهای حقوقی است. به همین دلیل نویسندگان بر آن بودهاند که تا حد ممکن در این کتاب از یک بیان انگلیسی ساده و سرراست استفاده کنند و مفاهیم حقوقی مدنظر را بیشتر توضیح دهند. علاوهبراین فصلهای کتاب به منظور سهولت در یادگیری و
بازنگریهای بعدی به گونهای نظاممند تنظیم یافتهاند. درعینحال وجود عنوانهای فرعی روشن باعث میشود تا برخی نکات ویژه بهتر نمایان شود. مترجم فارسی كتاب نیز در مقدمه خود توضیح داده كه پیش از این ویرایش ششم این کتاب از سوی چندین ناشر متفاوت انتشار یافته است و چون بهعنوان منبع اصلی درس حقوق جزا تعیین شده، برخی فصلها اغلب با عجله ترجمه و با غلطهای فاحش منتشر شده است. مبنای ترجمه کتاب پیشرو، ویرایش هشتم آن است که در سال 2010 منتشر شده است. ویرایش هشتم در مقایسه با چاپهای قبلی با تغییرات ساختاری همهجانبهای همراه است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.