درگیریها در قرهباغ تشدید شد
در حاشیه جنگی تمامعیار
خطر شعلهورشدن یک جنگ تمامعیار بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان بر سر منطقه قرهباغ، به نگرانیهای بینالمللی دامن زده است. طبق گزارشهای منتشرشده، شمار قربانیان حملات متقابل در حال افزایش است و در شرایطی که بسیاری از کشورهای جهان بر تلاشهای دیپلماتیک خود برای پایاندادن به این رویارویی افزودهاند، حمایت ترکیه از آذربایجان به این تخاصم ابعاد خطرناکتری بخشیده است. الهام علیاف، رئیسجمهوری آذربایجان، غروب یکشنبه در بخشهای وسیعی از این کشور وضعیت جنگی اعلام و تردد شبانه در این مناطق را ممنوع کرد. او با اشاره به اینکه ارمنستان به صورت مداوم به سمت مواضع ارتش آذربایجان و مناطق مسکونی در خط مرزی حمله میکند، تصریح کرد که ارمنستان در ماه جولای نیز شهر توووز در مرز آذربایجان با این کشور را هدف حملات توپخانهای قرار داد که در نتیجه آن غیرنظامیان و خانههای مسکونی آسیب دیده بودند. پیش از علیاف نیز نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در سراسر کشور اعلام وضعیت جنگی کرده بود. اکنون وقوع یک جنگ تمامعیار بین دو کشور، منطقه را تهدید میکند. خبرگزاریها از پیشروی نیروهای نظامی آذربایجان در منطقه مورد مناقشه قرهباغ خبر دادهاند. جمهوری آذربایجان پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی کنترل خود بر منطقه کوهستانی قرهباغ را از دست داد. پس از آن، در سال ۱۹۹۴ بین دو جمهوری نوبنیاد آذربایجان و ارمنستان آتشبس برقرار شد؛ آتشبسی که در سالهای گذشته بارها بیثباتی خود را نشان داده است. در جریان آخرین رویارویی نظامی بین دو کشور در سال ۲۰۱۶، بیش از ۱۲۰ نفر کشته شده بودند. خبرگزاری آلمان مناقشه اخیر دو کشور در منطقه قرهباغ را شدیدترین رویارویی نظامی دو کشور در چند دهه گذشته خوانده است. براساس آمار رسمی ارائهشده، گفته میشود در جریان درگیریهای خونین اخیر، دستکم 40 سرباز کشته و بیش از صد نفر دیگر مجروح شدهاند، درحالیکه آذربایجان مدعی است در جریان این درگیریها پنج نفر از نیروهای این کشور کشته و مجروح شدهاند، ارمنستان اعلام کرده ارتش آذربایجان تاکنون ۲۰۰ نفر قربانی داده است. ورود ترکیه دولت ارمنستان غروب یکشنبه از حمایت و پشتیبانی ترکیه از نیروهای نظامی آذربایجان خبر داد. وزارت دفاع ارمنستان اعلام کرد نیروهای نظامی آذربایجان از جنگافزارهای ساخت ترکیه در حملات خود استفاده کردهاند. حتی گفته میشود که از پهپادهای نظامی ترکیه در این درگیریها استفاده شده است. نیکول پاشینیان، در همین ارتباط با امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، تماس تلفنی داشته و از رئیسجمهوری فرانسه درخواست کرده است مانع دخالت بیشتر ترکیه در مناقشه بین دو کشور شود. ترکیه رسما درباره ادعای حضور نظامی این کشور در مناقشه بر سر منطقه قرهباغ اعلام موضع نکرده است. این در حالی است که اردوغان پشتیبانی ترکیه از الهام علیاف را پنهان نمیکند. همچنین گزارش میشود که از صبح تا عصر روز یکشنبه، اینترنت در جمهوری آذربایجان قطع بود و شامگاه یکشنبه نیز شبکههای اجتماعی از دسترس خارج شدند. دولت آذربایجان از مردم خواسته است مطالب و اطلاعات حساس را در شبکههای اجتماعی همرسانی نکنند، چون ممکن است ارمنستان از آن سوءاستفاده کند. در این میان، جمهوری آذربایجان مدعی شده ارمنستان با آغاز حملات نظامی، دست به حملات سایبری گسترده علیه زیرساختهای اینترنتی این کشور زده است. خبرگزاریهای آذربایجان عصر روز یکشنبه همچنین از حمله سایبری به سایتهای ارمنستان خبر دادند و فهرست ۹۰ سایت را منتشر کردند که به گفته آنها هک شدهاند. در صفحه اول این سایتها که عمدتا دولتی و خبری هستند، نوشته شده است: «اگر سرباز ارمنی نمیخواهد بمیرد، از سرزمینهای اشغالی خارج شود». تلاشهای دیپلماتیک بینالمللی با شدتگرفتن درگیریها، اتحادیه اروپا، آلمان و روسیه نیز طرفین درگیر در این مناقشه را دعوت به خویشتنداری کرده و از آنها درخواست کردهاند به رویارویی نظامی پایان دهند و پای میز مذاکره بازگردند. هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان، تأکید کرده است گروه مینسک سازمان همکاری و امنیت اروپا که هدایت آن بر عهده نمایندگان سه کشور فرانسه، روسیه و آمریکاست، برای میانجیگری آمادگی دارد. در همین حال، آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل، بامداد دوشنبه از طریق سخنگوی خود خواهان پایان درگیریها در جنوب قفقاز شد. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده نیز میگوید که واشنگتن در جستوجوی راهی برای توقف خشونتها میان آذربایجان و ارمنستان است. ترامپ عصر یکشنبه در نشستی خبری اظهار کرد: «ما کاملا شرایط را رصد میکنیم. ما روابط خوبی در آن منطقه داریم و باید ببینیم آیا میتوانیم [درگیریها] را متوقف کنیم». براساس گزارشها، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، روز یکشنبه بهعنوان میانجی با وزاری خارجه این دو کشور و همچنین وزیر کشور ترکیه تلفنی گفتوگو کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.