فرستکلاس کشتی
گیتی صفرزاده
دوستی دارم که یک سال پیش فرزندش را برای ادامه تحصیل به خارج از کشور فرستاد. نشستند با خودشان حساب کردند دانشگاههای دولتی که اکثرا زدوبند و صندلیفروشی است، دانشگاههای غیردولتی هم مبلغ هنگفتی میگیرند، اما در مجموع خدمات آموزشی و علمی چندانی ندارند، با این حساب بهتر است این هزینه را خرج تحصیلات عالی در یک کشور دوست و برادر کنند تا حداقل با یک تیر چند نشان زده باشند. همانطور که دورادور شاهد ماجرایشان بودم، دیدم که چه خیل عظیمی دنبال همین ماجرا هستند؛ نه از یک قشر خاص یا افرادی که فکر کنیم متعلق به طبقه خاصی هستند، بلکه حتی کسانی که اندک دارایی و پشتوانه مالی خود را میدادند تا هزینه تحصیل فرزندشان در خارج از ایران را جور کنند. قصه غمانگیزی است، اما درکش سخت نیست؛ آنهم وقتی سیستم آموزشی داخلی سرشار از باندبازی و واسطهگری مالی و استادان عاریهای و فضای نامطلوب است و تازه بعد از آن هم سرنوشت بازار کار نامعلوم. ماجرا به روال همه این سالها ادامه داشت تا اینکه کرونا از راه رسید و دانشجویان برای مدتی به وطن بازگشتند و ناگهان قیمت دلار سر به فلک گذاشت. باز به واسطه این دوست در جریان ماجراها بودم و هر روز پیامها و صحبتهای بسیاری از خانوادهها را میدیدم و میشنیدم که دیگر قادر نبودند هزینه ادامه تحصیل فرزندشان را بدهند. حرفها سخت و جانگداز بود؛ از مادری که بیمار بود و تنها آرزوی باقیمانده عمرش را بهسامانرسیدن تحصیلات عالیه فرزندش میدانست که حالا غیرممکن شده بود تا آن یکی که اسباب و اثاثیهاش هم در خوابگاه دانشگاه جا مانده بود و حالا باید با مبلغ گزافی بلیت میخرید و برای پسآوردنشان و خداحافظی از دانشگاه نیمهتمام میرفت. باز هم قصه غمانگیز دیگری. همینطور که این قصههای تلخ را گوش میدادم، با خودم فکر میکردم قصه تلخ دیروز یعنی مشکل ساختاری در فضای آموزشی و اقتصاد بیمار را هیچکدام جدی نگرفتیم، حداقل به فکر اعتراض و ترمیم و مطالبهگری هدفمند نیفتادیم، هرکدام به راهی فکر کردیم جایگزین که حداقل گلیم خودمان و فرزندمان را از آب بیرون بکشیم. حالا قصه تلخ به جایی رسیده که دیگر نمیتوانیم گلیم خودمان را هم نجات بدهیم. اینجا همان جای غمبار اما درستی است که متوجه میشویم خوشبختی تنها یک مفهوم فردی نیست. یاد قصه آن کسانی میافتم که به سوراخ کوچکی که مسافری در جای خودش ایجاد کرده بود، اعتنایی نکردند با این خوشخیالی که پول فرستکلاس کشتی را دادهاند و به مقصد میرسند! نمیدانم چرا اینروزها آنقدر یاد قصهها میافتم؛ شاید چون قصهها میتوانند ما را به هم نزدیکتر کنند، آنقدر نزدیک که نگذاریم کشتیمان را غرق کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.