یک عمر تلاش در مسیر فقه پویا
سیدرضا اکرمی
وقتی در سال 40 برای تحصیل به قم رفتم، حضرت آیتالله صانعی را در مدرسه فیضیه مشغول مباحثه دیدم؛ مباحثه ایشان برایم جالب بود. دیگران گفتند که او از شاگردان خوب امام است. همینطور هم بود و ایشان همواره در کلاسهای درس حضرت امام حاضر بودند و به جرئت میگویم که در دوران تحصیل و تدریس هیچ زمانی نبود که وقتشان را بیهوده بگذراند. پس از انقلاب هم همواره در صحنه بودند و انجام وظیفه میکردند و در هرکجا که بودند، از دادستانی کل تا شورای نگهبان و هرجای دیگر با خلوص نیت خدمت میکردند. پس از آن هم که به قم رفتند و مشغول تدریس شدند، نوآوریهای مهمی ایجاد کردند؛ از جمله درباره قضاوت زنان یا مسئله فرزندخواندگی که البته برخی در تمام ادوار نوآوریهای ایشان را نمیپذیرفتند و برخی هم از آنها استقبال میکردند. حتی زمانی که برخی افراد به دلایلی سیاسی به آیتالله صانعی انتقادهای تندی وارد میکردند، میشد فهمید که بحثها کارشناسی نبود. بحثهای حوزوی باید در حوزه مورد کاوش قرار گیرد و ازسوی کارشناسان فن ارزیابی شود و اینگونه مسائل را نمیتوان با نگاه سیاسی تعبیر و تفسیر کرد. اجتهاد در شیعه جایگاه والایی دارد و در طول تاریخ تشیع بسیاری از بزرگان بودهاند که نظرات ابتکاری و ابداعی داشتهاند که بعضِ آنها مورد پذیرش قرار میگرفت و بعضِ دیگر خیر. برای مثال آیتالله حکیم نخستین مرجعی بودند که درباره اهل کتاب نظر دادند و آنها را پاک دانستند یا حضرت امام درباره بازی شطرنج نظرات متفاوتی داشتند که همان زمان هم برخی با دیدگاه ایشان بر موضوع شطرنج زاویه داشتند. بههرروی حضرت آیتالله صانعی در عمر 83ساله خود از دوران طلبگی تا دوران تحصیل و تدریس و اجتهاد انسانی بسیار فعال و بهروز بودند و همواره میکوشیدند که بسیاری از مسائل اجتماعی و خانوادگی را با فقه پویا حل کنند.
روحشان قرین رحمت حق.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.