|

استراتژی با‌هم‌بودن

سیدحسن موسوی‌چلک. رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران

امروزه اهمیت استفاده از همه ظرفیت‌ها برای موفقیت جوامع مختلف و حتی سازمان‌ها و ایجاد فضای آرامش و افزایش رضایت اجتماعی تدبیری هوشمندانه و عاقلانه است و اگر غیر از این باشد، باید هزینه پرداخت شود که گاهی اوقات این هزینه‌ها جبران‌ناپذیرند یا اگر قابل جبران باشند، بسیار سخت خواهد بود. در این فضا منتقد و موافق هر دو با هم جای می‌گیرند نه‌فقط موافقان. این جای‌گرفتن همیشه ممکن است به‌صورت پست‌های اداری و مناصب‌های مختلف نباشد بلکه حتی شنیدن دیدگاه‌ها و نظراتشان هم می‌تواند یکی از این راه‌ها باشد. فراموش نکنیم که فقط از یک زاویه دیدن و اعتمادکردن به افرادی که در مقابل هر گفته‌ای حتی ناصواب و دروغ، اقدامی حتی ناکارآمد، تصمیمی حتی برخلاف قوانین و مصالح جامعه یا سازمان و... فقط سرشان را به علامت تأیید تکان می‌دهند و مداهنه می‌کنند و... خود خطایی برزگ است که موجب می‌شود نتوان از همه ظرفیت‌ها به‌خوبی و به‌موقع استفاده کرد. این را بپذیریم که شرایط فعلی کشور که در برخی از حوزه‌ها ناکارآمدی خود را نشان داده است، نتیجه همین نگاه یک‌سویه و غفلت از شنیدن رویکردهای متفاوت با مدیران اجرائی در دولت‌های مختلف ازجمله دولت فعلی و استفاده از همه این ظرفیت‌ها و توانایی‌ها است. بر این باورم که توسعه و پیشرفت کشور و سازمان‌ها در گرو همین اندیشه پیشرو و اساسی است. دعواهای سیاسی و جناحی، حذف و تخریب رقبا، حتی افراد قوی از جناح مقابل و رفتار‌های کودکانه در ساختار اداری و مدیریتی و اجرائی کشور چیزی جز اتلاف منابع انسانی و هزینه‌های دیگر نخواهد داشت. فراموش نشود که در پذیرش باهم‌بودن یکی از الزامات پذیرش همین تفاوت‌هاست. بدون شک در چنین فضای مه‌آلود‌ی مردم بیش از گذشته ناامید خواهند شد که خود می‌تواند موجب کاهش اعتماد اجتماعی و مشارکت اجتماعی مردم و در معنای عام‌تر، کاهش سرمایه اجتماعی در جامعه شود. دعواهای واقعی یا به اصطلاح زرگری با هدف تخریب دیگران یا حذف رقبا موجب فاصله‌گرفتن مردم از این جناح‌ها و مدیران خواهند شد. مصلحت و منافع مردم در باهم‌بودن است نه در اختلاف. شاید بقای جناح‌ها در اختلاف باشد ولی مردم نه. مردم هماهنگی و انسجام را اگر ببینند امیدوارتر، هم‌بسته‌تر، سازگارتر و تاب‌آورتر می‌شوند. در چنین شرایطی مردم هم مسئولیت‌پذیرتر می‌شوند (که تاکنون هم چیزی هم نگذاشتند از جان و مال خود برای بقا گذشتند) و هم مشارکت‌جوتر؛ مؤلفه‌هایی که برای هر مدیری در هر سطحی از مسئولیت در مدیریت ملی، استانی و محلی و... بسیار بزرگ و ارزشمند است. البته اگر قدر بدانیم به دنبال افزایش این سرمایه هم خواهیم بود در غیر این صورت بر طبل اختلاف و تعارضات خواهیم کوبید که همه را خسته خواهد کرد؛ چون از صدای طبل اختلاف و منافع فردی و حزبی چیزی عاید مردم نمی‌شود. بپذیریم که اگر در نتیجه این خستگی‌های آزاردهنده مردم مأیوس‌تر شده و رفتارهایی نشان دادند که موردپسند همه ما نباشد، آنهایی مقصرند و باید پاسخ‌گو باشند که بر این طبل می‌کوبند. بنابراین از مردم مأیوس نمی‌توان امیدی به مشارکت اجتماعی، مسئولیت‌پذیری و تاب‌آوری فردی و اجتماعی داشت. بیایم «باهم‌بودن» را به‌عنوان یک استراتژی بپذیریم و همه را در کنار هم برای ساختن جامعه داشته باشیم. بدون شک در این شرایط سینرژی‌ای که ایجاد می‌شود، می‌تواند به‌اصطلاح «کوه را به کاهی بی‌ارزش تبدیل کند». وقتی در جامعه زندگی می‌کنیم، نمی‌توانیم بگوییم که «هر کس راه خود را برود»؛ چراکه در نتیجه این تفکر، در جوامع مختلف فاصله‌ها بین مردم و مردم و دولت‌ها زیاد می‌شود. فراموش نشود که امروز وجود این فاصله‌ها، سم مهلکی برای امنیت پایدار کشور خواهد بود. با این امید که در سایه این باهم‌بودن با مشارکت بیشتر همه، نشاط جای خستگی را بگیرد و هوشمندانه‌تر و همه‌جانبه‌تر فکر کنیم، تصمیم بگیریم و عمل کنیم تا پویایی اجتماعی و «به‌زیستن اجتماعی» را بیش‌از‌پیش شاهد باشیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.