ضرورت طراحی راهبردهای پیشگیرانه آسیب اجتماعی کودکان کار و خیابان
سرهنگ دوم سیامک محمدی*: کودکان فقیر دارای خانواده یا بدون خانواده که در خیابانها و ایستگاهها و سایر مراکز تجاری زندگی میکنند، بخشی از جامعه بشری هستند که پرداختن به موضوع آنها باعث جلوگیری از شروع آسیبهای اجتماعی است. آنها با گرسنگی و تغذیه ضعیف، مشکلات بهداشتی، فقدان سلامت روانی، مشکلات روانشناختی و عدم پیشرفت تحصیلی مواجهاند. جامعهای که نتواند رویهای برای مهار آسیبهای اجتماعی اتخاذ کند، لطمات و زیانهای جبرانناپذیری را بهلحاظ اقتصادی، سیاسی و اجتماعی متحمل خواهد شد. این لطمات نهتنها افراد جامعه کنونی را تحتالشعاع قرار داده، بلکه نسلهای بعدی را نیز با مشکلات عدیدهای مواجه میکند. گسترش شهرنشینی، نرخ بالای بیکاری جوانان و تورم بهتدریج فشارهایی را بر ضعیفترین اعضای جامعه یعنی کودکان و زنان وارد میکند. پدیده کودکان کار و خیابانی یکی از بارزترین نشانههای فرایند سوءرفتار و نبود پایگاه سالم اجتماعی و عدم رعایت و تأمین نیازهای اولیه کودکان است که اثر مخربی بر سلامتی آنها دارد. اهمیت و ضرورت مهار پدیده کودکان کار و خیابانی برای شهر تهران دوچندان بوده و چشمپوشی از این مهم بهمنزله نقص کنوانسیون حقوق کودک و آموزههای اخلاقی در جامعه است. شناخت وضعیت، مشکلات و آسیبهای این کودکان، گردآوری آمار و اطلاعات گوناگون درباره آنان و آشنایی با علل و عوامل ایجادکننده این آسیبها و افزایش آنها، اولین گام در راه کمکرسانی به این کودکان و تلاش برای ایجاد تغییرات لازم در زندگی آنان بهمنظور بهرهمندی از حقوقشان است. کمبود اطلاعات و پراکندگی آنها در ارتباط با کودکان در معرض آسیب بهطور عام و کودکان کار و خیابان بهطور خاص ازجمله موانعی است که در راه برنامهریزی و ساماندهی فعالیتهای لازم برای رهایی آنها از شرایط آسیب وجود دارد. شکلگیری بانک اطلاعات کودکان کار و خیابان میتواند در این زمینه راهگشا باشد. در چنین وضعیتی، اگر پلیس حتی قادر باشد توان نیروی انسانی و امکانات و تجهیزات پلیسی خود را چندین برابر افزایش دهد، باز هم کنترل و مهار چنین معضل بزرگی با استفاده از روشهای قدیمی و سنتی جای شک و تردید خواهد داشت. ازاینرو ضرورت دارد بهجای اقدامات انفعالی و واکنشی و پیگیری آسیبهای اجتماعی کودکان کار و خیابان، به بررسی علل کار کودکان و مشکلات پیرامون آن و حمایتهای قانونی از این افراد با بیان راهبردهای پیشگیرانه فعال روی آورد؛ زیرا در صورت نبود راهبردهای پیشگیرانه مناسب در زمینه آسیبهای کار کودکان، چهبسا موج سهمگین آن سایر کلانشهرهای کشور را تحت تأثیر قرار دهد. * رئیس اداره برآورد اجتماعی و افکارسنجی معاونت اجتماعی نیروی انتظامی تهران
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.