«دانیل لاکاله» استاد دانشگاه و متخصص اقتصاد بينالملل در گفتوگو با «شرق»:
بايدن موفق به جذب آراي مردد نميشود
از زمان معرفی «كامالا هریس» بهعنوان معاون اول «جو بایدن»، نامزد دموكراتهای آمریكا، در انتخابات ماه نوامبر نقشه انتخاباتی در این كشور دستخوش تغییرات شگرفی شده است، اما با تمامی این تغییرات و باتوجه به درپیشبودن مناظرههای انتخاباتی هنوز بسیاری از تحلیلگران بینالمللی بر این باورند كه «دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری كنونی آمریكا، بازنده این انتخابات است و این در حالی است كه برخی دیگر هنوز با نگاه تردیدآمیز در حال رصد تحولات سیاسی در آمریكا هستند و نگراناند كه وقوع اتفاقی ناگهانی مانند كشتهشدن «جورج فلوید» یا «جیکوب بلیک»، دو رنگینپوست كشتهشده بهدست پلیس آمریكا، تمامی معادلات را به نفع ترامپ برهم بزنند و او برای چهار سال دیگر رهبری كاخ سفید را در دست بگیرد. از همینرو با «دانیل لاکاله»، تحلیلگر اسپانیایی و دكترای اقتصاد كه با رسانههایی مانند «سیانان»، «سیانبیسی»، «بلومبرگ» و «والاستریت ژورنال» بهطور مداوم همكاری میكند و یكی از معروفترین متخصصان روابط بینالملل و اقتصاد جهانی است، گفتوگو كردهایم. این استاد دانشگاه همچنین جزء 20 اقتصاددان برتر جهان است و تاکنون کتابهای پرفروشی مانند «فرار از تله بانک مرکزی» و «زندگی در بازارهای مالی» را روانه بازار كرده است. لاکاله در معتبرترین انجمنها در سراسر جهان ازجمله فدرال رزرو در هوستون، بنیاد «هری پایتس» در واشنگتن، مدرسه اقتصاد لندن و مجمع جهانی اقتصاد سخنرانیهایی كلیدی را ارائه كرده است.
فضای انتخاباتی در آمریكا در چند هفته گذشته، بهویژه پس از اعتراضات و شیوع كرونا، بهشدت تغییر كرده است. آیا میتوان با قاطعیت از پیروزی جو بایدن سخن گفت؟ نمیتوان با اطمینان به نتیجه نظرسنجیها استناد كرد. در ایالات متحده به نظرسنجیها باید محتاطانه نگریست. به یاد دارید كه در انتخابات گذشته هیلاری كلینتون در همین نظرسنجیها محبوبتر از رقیبش دونالد ترامپ بود و درنهایت ترامپ به پیروزی رسید. البته نامزدی بایدن- هریس رأیدهندگان دموكراتی را با یكدیگر متحد میكند كه در دوران هیلاری كلینتون بسیار دلسرد و ناامید بودند. مرکز ملی ضدتروریسم و امنیت آمریکا اخیرا اعلام كرده است كه روسیه و چین در تلاشاند نتایج انتخابات را تغییر دهند. این اقدامات تا چه میزان تأثیرگذار است. فكر نمیكنم كه چین یا روسیه تصمیمی برای انتخابات ایالات متحده گرفته باشند، اما میتوان فهمید كه چین بایدن را به ترامپ ترجیح میدهد؛ كسی كه در دوران ریاستجمهوری اوباما، مخالف تمایل او مبنیبر افزایش تعرفهها بر محصولات چینی بود. پس اگر این ادعاها واقعیت داشته باشد، فضا برای ترامپ بسیار دشوار خواهد شد. چه تغییری میتواند او را در كاخ سفید نگه دارد؟ معتقدم تنشها با چین، نگرانی درباره امنیت در كنار هراس از افزایش مالیاتها كه بایدن خواهان آن است، میتواند به ترامپ برای پیروزی كمك كند. بایدن تنها در صورت ارائه یك برنامه منسجم میتواند به كاخسفید راه یابد. اما برخی بر این باورند كه اشتباهات بایدن درنهایت به پیروزی ترامپ منجر میشود. كاملا مشخص است كه كمپین ترامپ بر گذشته و ضعف او برای رهبری منسجم متمركز شده است اما آنچه نتایج انتخابات را تعیین میكند، امنیت و برنامه اقتصادی است. پس میتوان امید داشت با ارائه برنامه منسجم در مناظرهها، بایدن موفق به جذب آرای آمریكاییهای مردد شود؟ پاسخ به این پرسش دشوار است. بهطورسنتی مناظرهها تأثیر اندكی بر افرادی میگذارد كه كاندیدای خود را انتخاب كردهاند و سوم ماه نوامبر به پای صندوقهای رأی میروند اما این انتخابات به دلیل اینكه در میانه بحرانی برگزار میشود كه ماهیت متفاوت دارد، قابل پیشبینی نیست. مناظرهها حداقل پنج درصد آرا را جابهجا خواهد كرد. با این تفاسیر نمیتوان چندان به تغییر سیاستخارجی ایالات متحده امید بست. بله، بعید میدانم بایدن دیدگاه متفاوتی درباره زوایای كلیدی توافقهایی داشته باشد كه ترامپ از آنان خارج شده است. مهم نیست كه چه كسی در این انتخابات پیروز شود؛ مهم این است كه ازطریق تلاشهای دیپلماتیك راهحل مناسبی برای توافقها یافت شود. پس خلاف نظر كارشناسان آمریكایی، بر این باورید كامالا هریس نمیتواند مسیر پیش روی بایدن را تغییر دهد؟ هریس رهبری مقتدر و صدای معتدل كمپین بایدن است. تاكنون به نظر میرسد كه هریس كمپین بایدن را تقویت كرده اما حضور او نتوانسته رأیدهندگان خاموش و جمهوریخواهانی را كه تصمیم به حضور در انتخابات ندارند، متقاعد كند كه بر روی بایدن شرط ببندند. آیا هریس میتواند سیاست خارجی بایدن را تغییر دهد؟ فكر میكنم كه انتخاب هریس به دلیل نقش و جایگاه او در مسائل داخلی صورت گرفته است. اگر بایدن پیروز شود، درباره سیاستخارجی كسانی تصمیم میگیرند كه در كابینه او سمتهای دیگری را عهدهدار هستند. برخی بر این باورند كه با ریاستجمهوری بایدن، بار دیگر ایالاتمتحده به نقش تاریخی خود در جهان بازمیگردد. آیا بایدن میتواند نظم ازدسترفته جهانی را بازگرداند؟ پرسش خوبی است. بهنظر میرسد كه بایدن در نظر دارد سیاست دوران اوباما را احیا كند اما هنوز مشخص نیست كه او درباره مسائلی مانند چین و ونزوئلا چه رویكردی را در پیش خواهد گرفت. درمورد خاورمیانه چطور؟ جغرافیایی سیاسی این منطقه در دوران ریاست ترامپ دستخوش تغییرات بیشماری شده است و در غیاب واشنگتن، مسكو بهنوعی رهبری را در دست خود گرفته است. آیا بایدن میتواند به یكهتازی روسیه در این منطقه پایان دهد؟ این هم پرسش جالب دیگری است. ایالات متحده باید در این منطقه جایگاه محكمی داشته باشد، البته با تلاش دیپلماتیك و الگوبرداری از گذشته. در حقیقت مهم نیست كه چه كسی برنده نبرد سوم ماه نوامبر باشد. یكی از اصلیترین چالشها در عرصه سیاست خارجی واشنگتن، تعامل با ایران است. اگر بایدن به كاخ سفید راه یابد، میتوان امیدی به كاهش تنشها داشت؟ بر این باورم فارغ از اینكه چه كسی در این جدال انتخاباتی پیروز میشود، تنشهای بین تهران و واشنگتن تغییرات اندكی خواهند كرد. درصورتیکه ترامپ کاخ سفید را ترک کند و بایدن نماینده دموکراتها روی کار بیاید، تفاوتی در سیاست آمریکا نسبت به ایران بهصورت چشمگیر ایجاد نمیشود. اگر بایدن هم پیروز شود، راه دشواری برای بازگشت به توافق هستهای پیشرو دارد؛ دپیلماسی فشرده و مذاكرات بسیار. این اتفاق ایران را به سمت چین متمایلتر میكند. آیا نفوذ پكن در خاورمیانه میتواند رئیسجمهوری بعدی آمریكا را متقاعد به همكاری با تهران كند؟ ما چیز زیادی از توافق بین تهران و پكن نمیدانیم اما مشخص است که این توافق فرصتی مناسب برای هر دو طرف است تا موقعیت اقتصادی خود را بهبود بخشند. این فرصت آشكاری برای ایران تحت فشار تحریمهاست اما چالش مهم برای ایران باید این باشد که بیش از حد به چین وابسته نشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.