به دنبال کشف علت باشیم!
حسین ساسانی*
اگر امروز شاهد بحرانهای پیدرپی در کسبوکارها، شرکتها، مؤسسات مالی و بانکی و سازمانهای دولتی و بخش خصوصی هستیم و در عمل بسیاری از آنها به مرز ورشکستگی رسیدهاند، بیکاری بسیار بیشتر از استانداردهای جهانی شده است، اقتصاد در دوران رکود تورمی شدید به سر میبرد، قدرت خرید مردم به پایینترین حد خود رسیده و مردم پساندازهایشان را از دست دادهاند، این مسئله جدای از دلایل کلان اقتصادی، ریشه در انتخاب و انتصاب مدیران شکستخورده کسبوکارهای بخش خصوصی و مؤسسات و نهادهای دولتی دارد که کاهش تولید ناخالص ملی ارمغان بهکارگماری اینگونه افراد برای کشور است؛ چراکه مجموعه درآمدها و ارزش افزوده مؤسسات اقتصادی بخش خصوصی و دولتی، تولید و درآمد ناخالص ملی را تشکیل میدهد.
درواقع به دلیل فشارهای حاکم بر روابط اقتصادی و نبود آگاهی کافی بسیاری از سازمانها در انتخاب و گزینش افراد مناسب برای هدایت شرکتها و سازمانها، مدیران اشتباهی را به سمت مدیرعامل و اعضای هیئتمدیره انتخاب میکنند. مدیران و اعضای هیئتمدیره سازمانها، اغلب به جای اینکه براساس جوهره و شخصیتشان انتخاب شوند، براساس روابط و رانتهای خاص، براساس وجهه ظاهری، داشتن ارتباطات در نهادهای خاص و ارتباطات فامیلی برگزیده میشوند و نتیجه، آن میشود که امروز در سازمانها و کسبوکارهای دولتی و بخش خصوصی شاهد هستیم. آنانی هم که براساس الگوهای رایج دنیا در سمتهای مدیرعاملی و اعضای هیئتمدیره منصوب میشوند، نمیدانند که موضوع «مدیریت کسبوکارها در قرن بیستویکم با قرن بیستم بسیار متفاوت شده است». هنوز به این درجه از آگاهی نرسیدهاند که مردم (بخوانید کارکنان) در سازمانها به طرز چشمگیری تغییر کردهاند؛ تاجاییکه دیگر تحمل «مدیرانی با روحیه فرماندهی و کنترلکننده» کلاسیک قرن گذشته را ندارند. آنان دیگر تحت تأثیر افراد کاریزماتیک که مدیریتشان اساسا مبتنی بر شخصیت خودپسندانه و خودمحوری شخصی است، قرار نمیگیرند. این افراد خودشان را مدیران قدرتمندی در نظر میگیرند؛ درحالیکه نمیدانند چرا و به کجا سازمان را هدایت میکنند؛ ولی روشن است که آنان کارکنان و سازمان را به مسیرهای مخرب و ناشناخته سوق میدهند یا اینکه آنان عمدتا به خاطر خواست و منفعت خودشان آن مسیر را انتخاب کرده و آن را طی میکنند و تا حد زیادی با رفاه و خوشبختی کارکنان و موفقیت سازمانها منافات دارد. نتیجه این میشود که کارکنان و تمام ذینفعان اعتماد خود را به اینگونه مدیران از دست میدهند و دیگر خبری از افراد تأثیرگذار در سازمانها و کسبوکارهای اقتصادی به گوش نمیرسد. برای رفع این معضل بزرگ و بیماری شدید حاکم بر مؤسسات اقتصادی، باید به دنبال شناسایی و انتخاب مدیران اثرگذار سازمانی به دور از هرگونه تنگنظری و مراعات منافع شخصی و گروهی باشیم. مدیرانی که جهت و نقطهای را که باید به آن سمت حرکت کنند، در خود کشف کنند تا در مقام مدیر سازمانی در مسیر درست بمانند. قبل از هر چیز یک مدیر سازمانی باید فردی اصیل باشد. اصیلبودن یعنی خود حقیقی را شناختن. یعنی بر مبنای حقیقت خود حرفزدن، تصمیمگرفتن و رفتارکردن. یعنی پیداکردن قطبنمای درونی خویشتن که آنان را در طول زندگی بهخوبی هدایت کند. خبر خوب اینکه نقطه شروع هر تصمیم و انجام هر کاری برای موفقیت با تکیهکردن بر قطبنمای واقعی به دست میآید و هر زمان که مدیران سازمانها اراده کنند، قادر به شناسایی قطبنمای حقیقیشان خواهند بود. دوم اینکه این مدیران باید یاد گرفته باشند که مسئولیت رشد و توسعه فردی خودشان را برعهده بگیرند. سپس مردم (بخوانید کارکنان) را در راستای یک چشمانداز، هدف بلندپروازانه و ارزشهای مشترک گرد هم آورند و به آنان کمک کنند تا با توانمندی بالا، خودشان را با اصالت مدیریت کنند تا بتوانند برای همه ذینفعان ارزشآفرینی کنند. هیچ راه میانبری برای رهایی از این بیماری نیست. باید مدیران و راهبرانی برای سازمانها انتخاب شوند که اولا خودشان را بهخوبی بشناسند و ثانیا متوجه باشند که چگونه و در کجا میتوانند از هدایای خدادادی مدیریتیشان برای خدمت به دیگران استفاده کنند. باید همه مدیران اقتصادی بدانند که همه ما برای هدفی والا به این دنیا آمدهایم. باید بدانیم که زندگی عرصه بخشیدن و کاملزیستن است، نه تنگکردن عرصه بر زندگی دیگران. *کارشناس توسعه پایدار
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.