مرگ ارزان
سامان موحديراد: اواخر آذر سال گذشته وقتی در خبری خواندم که در کل پاییز 106 نفر بر اثر آنفلوانزا جان باختند، خیلی متحیر شدم. تصورم این بود که آنفلوانزا همین بیماری سادهای است که سالی یکی، دو بار به آن مبتلا شده و نهایتا با خوردن مایعات زیاد و غرقکردن خودمان در دریایی از آبمیوه سرشار از ویتامین ث، خوب میشویم. چطور ممکن است چنین بیماری آشنایی که چند باری به آن مبتلا شدهام، بتواند چنین کشنده باشد؟ شش ماه بعد از خواندن آن خبر و آمار، حالا روزانه خبر مرگ میشنوم؛ روزی به طور متوسط 200 نفر در کشور که بنا بر گفته مسئولان یکپنجم کل فوتیهای کشور را تشکیل میدهند، به دلیل ابتلا به کرونا میمیرند. در آخرین روز بهار، تعداد فوتیهای کرونا در ایران هنوز به 10 هزار نفر نرسیده بود و حالا هنوز وقتی به نیمه تابستان نرسیدهایم، از مرز 16 هزار نفر هم گذشته است. شش هزار نفری که میتوانستد یک سالن کشتی را برای دیدن رقابتی جذاب پر کنند و بگویند و بخندند. بااینحال، تکرار هرروزه این اخبار، انگار برای بسیاری از ما اهمیت آن را از یک عدد فراتر نمیبرد، اهمیت و ترسناکی ماجرا را درک نمیکنیم. در گزارشهای میدانی که از ماسکزدن شهروندان منتشر میشود، میشنویم که اغلب آنهایی که ماسک نمیزنند، میگویند که «ما نمیگیریم» یا «اینها همه شایعه است» و حرفهایی از این دست؛ اما آمار ترسناک روزانه چیز دیگری را میگوید. همه آنهایی که در موج اول بیماری در شبکههای اجتماعی از ابتلای اقوام دور و آشنایان نهچندان نزدیکشان به کووید19 خبر میدادند، حالا از فوت نزدیکان خود میگویند. دیدم که در همین ماه، دو نفر از اهالی رسانه هم که بسیاری از ما آنها را میشناختیم، در جدال با این بیماری مغلوب شدند و جان باختند. بااینحال، انگار اعلام هرروزه عدد و شنیدن تنها یک عدد در نیمروز هر روز از دهان سیماسادات لاری باعث شده تا بزرگی و ترسناکی ماجرا را فراموش کنیم. خودمان را در زندگی در دل شهرهای بزرگ و شلوغ گم کردهایم و احتمالا با این مکانیسم دفاعی نمیخواهیم قبول کنیم که ماجرا از چه قرار است؛ اینکه هر روز تعداد زیادی از هموطنانمان با مرگ مبارزه میکنند و گروه زیادی هم به کام مرگ میروند. زندگی در شهرهای بزرگ البته این ویژگی را دارد و شما خودتان را در دل آن گم میکنید تا خیلی از چیزها را فراموش کنید؛ اما مناسبات در شهرهای کوچک چنین نیست. در شهر کوچکی که من از آنجا میآیم، به سبک رایج سایر بلاد اسلامی، وقتی کسی میمیرد، بلندگوهای امامزاده با صدای بلند خبر فوت را اعلام میکند تا همه خبردار شوند و برای تسلیدادن به خانواده و شرکتکردن در مناسک تدفین، خودشان را برسانند. در شهری با جمعیت محدود، این اتفاق هفتهای یک یا دو بار رخ میدهد و بلندشدن صدای بلندگوهای امامزاده عبدالحق، به معنای شنیدن خبر مرگ یکی از اهالی شهر یا روستاهای متصل به شهر است. اوضاع در دو ماه گذشته در این شهرها بهگونهای است که روزی حداقل دو بار صدای بلندگوهای امامزاده بلند میشود که «انا لله و انا الیه راجعون». این ارتباط مستقیم با مرگ و شنیدن خبر فوتها موجب شده تا اهالی شهرهای کوچکتر هم درک جدیتری از میزان خطر و کشندهبودن بیماری داشته باشند و هم اینکه البته از نظر روانی، در موقعیت ضعیفتری قرار بگیرند. اما به نظر میرسد اهالی شهرهای کوچکتر و مناطقی که آسیب بیشتری از بیماری دیدهاند، نیاز به حمایتهایی برای بازسازی روحیهشان دارند؛ چیزی که این روزها بیشتر از هر وقت دیگری در معرض حمله قرار گرفته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.