|

محیط زیست فراموش‌شده ایران

ابراهیم احمدیان

مدیر کل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی در دیدار با نماینده مجلس چند روز قبل نکاتی را درباره محیط زیست حوزه کاری خود گفت که بی‌اغراق، خبر از فجایع زیست‌محیطی دارد. وضعیتی که او گفته مختص به این استان نیست بلکه کل کشور را درگیر کرده است. به گفته او «در سال تقریبا سه هزار شکار غیرمجاز در خراسان جنوبی اتفاق می‌افتد و از این تعداد تنها صد شکار را کشف می‌کنیم و مابقی به‌دلیل کمبود نیرو شناسایی نمی‌شوند. وضعیت پسماندها در روستاها و اطراف شهرهای خراسان جنوبی حاد است؛ دهیاری‌ها درآمد و اعتباری برای رسیدگی به وضعیت پسماندها در روستاها ندارند. چرای بی‌رویه دام‌ها از جمله شتر در طبس، نهبندان، فردوس و کویر خور باعث افزایش کانون‌های فرسایش بادی در استان شده است. محیط زیست خراسان جنوبی 400 ردیف پستی دارد اما تنها صد ردیف پستی تأمین شده است». چنان‌که ملاحظه می‌شود، کمبود اعتبارات، ادارات محیط زیست را تقریبا در تمام وظایف خود خلع ید کرده است، به‌گونه‌ای که در یک کلام: «محیط زیست از سیاست‌های استان حذف شده است». در برخی شهرستان‌ها تعداد محیط‌بانان آن‌قدر اندک است که توانایی انجام مأموریت گشت و کنترل را ندارند. در برخی شهرهای مهم به‌لحاظ منابع طبیعی کل کادر اداره محیط زیست عبارت از دو یا سه نفر است که یکی از آنها رئیس اداره است. گاه تنها خودروی گشت و کنترل منطقه به علت اشکال فنی خوابیده و محیط‌بانی عملا تعطیل است. انجام دیگر وظایف ادارات محیط زیست از جمله نظارت و بازرسی امور زیست‌محیطی یا صدور مجوز برای کارخانه‌ها و کارگاه‌های تولیدی نیز بی‌تردید با وجود این‌گونه کمبودهای غیرعادی و فاجعه‌بار ممکن نیست. در سال گذشته گرانی بنزین هم بر انبوه مشکلات ادارات محیط زیست افزود که ظاهرا چاره‌ای برای آن اندیشیده نشد و مشکل فراموش شد. در شرایط فعلی که کشور با تحریم‌های اقتصادی شدید روبه‌رو است، شاید کمک‌گرفتن از مردم بتواند بخشی از مشکلات را حل کند. در‌حالی‌که سازمان در سال‌های اخیر با کمبود شدید اعتبار مالی و نیروی انسانی بیش‌ازپیش درگیر شده، در جامعه ایران اتفاقی دیگر افتاده است؛

بر شمار حامیان محیط زیست و حیوانات به‌شدت افزوده شده و نقش عملی و عینی این جماعت در کمک به محیط زیست و حیوانات، جهش چشمگیری داشته است. در چند ماه اخیر، در پی آتش‌سوزی‌ها در طبیعت ایران، گروه‌های مختلف مردمی اعم از سمن‌ها و اشخاص، با هزینه شخصی صدها میلیون تومان گرد‌آوردند و برای اطفای حریق، تجهیزات خریداری و به مناطق مختلف ارسال کردند. سال‌هاست که افراد بسیاری داوطلب حضور افتخاری در ادارات محیط زیست هستند ولی ظاهرا اراده‌ای جدی برای جذب آنها در سازمان وجود ندارد. همکاری سازمان با سمن‌های زیست‌محیطی نیز غالبا به برگزاری سالانه چند جلسه منحصر شده است. استفاده از نیروهای مسلح از جمله بسیج به‌عنوان مأمور در سازمان محیط زیست نیز یا به فکر کسی نرسیده یا مشکلاتی دارد که باید حل شود و کسی در پی آن نیست. اینکه نه بر بودجه سازمان بیفزاییم و نه چاره‌ای بیندیشیم و مشکلات حاد سازمان را دچار گذشت زمان و فراموشی کنیم، با هیچ منطقی سازگار نیست. اگر ما هم مسائل زیست‌محیطی را فراموش کنیم، آنها ما را فراموش نمی‌کنند و به‌زودی باید هزینه‌های بسیار سنگین‌ جانی و مالی برای سهل‌انگاری‌های امروزمان بپردازیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.