ناپدیدشدن در فلك
گیتی صفرزاده
بعضی افراد عقیده دارند که چیزهای متفاوت و متضاد کنار هم باعث زیبایی زندگی میشوند؛ مثلا سیاه و سفیدی کنار هم جلوه دارند و زبری و نرمی با هم معنی پیدا میکنند و اصلا کمال زندگی در همین است که زیر و زبر و بالا و پایین نیمههای مکمل یکدیگر باشند. حالا اگر نظر شخصی من در این میان اهمیتی داشته باشد (یا در مدار گردش هستی تغییری ایجاد کند) باید اذعان کنم من هم مخالفتی با این نظر ندارم، فقط گاهی اوقات جلوههای انسانی چنین نظریهای برایم جالب توجه است.
مثلا این روزها هرجا میروم، صحبت از بیکاری و کسادشدن اوضاع کار است. دوستان و آشنایان زیادی در گپوگفتهای مجازی این جمله را تکرار میکنند که قربانِ دستت، اگر کاری سراغ داشتی، یک خبر هم به ما بده. فلان دختر دانشجو یا پسر جوان به دنبال کار است و مرد صاحب عیال و اولادی که یک شغل چرخه زندگیاش را نمیچرخاند، دنبال کار دومی میگردد. هرکدام از ما حتما بسیاری از این نمونهها را دیدهایم و شنیدهایم، ناراحت شدهایم و شکی نیست که این یک واقعیت بسیار ملموس در شرایط فعلی جامعه است. از آن طرف دوستان دیگری هم هستند. مثلا کسی که یکسالی است دنبال یک شاگرد مناسب برای مغازهاش میگردد و هر بار من را میبیند، میگوید شاگرد جدیدش را رد کرده رفته؛ چون حواسش پی کار نبوده، بیشتر دوست داشته گوشه مغازه بنشیند و با گوشی موبایلش ور برود. دوست دیگری که یک شرکت خصوصی دارد، شاکی است. افرادی را که ملتمسانه میگویند کاری برای ما جور کن، به دفترش دعوت میکند؛ اما همان اول که فهرست کارها را جلویشان میگذارد، ابرویی بالا و پایین میدهند و میگویند اینکه خیلی کار است! آشنای دیگری تعریف میکند که در محل کارش هر تازهواردی میخواهد یکشبه ره صدساله برود و صاحبکاری برایم میگفت همه کارمندانی که موقع حرفزدن میخواهند طرحی نو در فلک دراندازند، وقتی صدایشان میکنم و میگویم خب بفرمایید یک خط از این طرح جدیدتان را در عمل ترسیم کنید تا من ببینم و امکانات برای بقیهاش بدهم، به طور مرموزی در فلک ناپدید میشوند. البته من این را متوجه میشوم که این تضاد شگفتانگیز که ما در جامعه تعداد بسیاری آدم بیکار و جویای کار در کنار تعداد زیادی کارفرمای به دنبال آدم کاری و مناسب داریم، ریشه در شرایط نابسامان اقتصادی و تسلط گفتمان واسطهگری و ارتباط در دستیابی به ثروتهای بادآورده یکشبه دارد؛ یعنی طرف مینشیند با خودش حساب میکند که من اگر امروز با دستمزد فلانقدر این کار را بپذیرم، هفته آینده که یکباره قیمت سکه و دلار 20 درصد افزایش پیدا کرد، دستمزد من که افزایش پیدا نمیکند؟ پسازآن، عقل محاسبهگرش به راه میافتد و شروع میکند به ضرب و تقسیم که اگر من در این تعداد سال آنقدر حقوق بگیرم و رشد زمین و طلا آنقدر باشد و این وسط بچه دومم هم از راه برسد یا احتیاج به عمل قلب باز پیدا کنم، چه اتفاقی میافتد؟ با این حسابوکتابها اصلا بیخیال آن کار میشود یا درستوحسابی دل به کارش نمیسپرد. به گمان من ما عقل دوراندیش را با عقل محاسبهگر اشتباه گرفتهایم. عقل دوراندیش را نیاکانمان داشتند که با پیشبینی بلایای طبیعی شروع به ساختن چیزهایی میکردند. عقل محاسبهگر را ما داریم که با محاسبه بلایای غیرطبیعی زندگیمان نه چیزی میسازیم و نه زندگی میکنیم؛ اما دراینمیان من از همه بیشتر عاشق آن عقل محاسبهگر تخیلی هستم که مربوط به آماری است که هرماهه از کاهش نرخ بیکاری و افزایش فرصتهای شغلی جدید منتشر میشود. آری، زندگی با همین تضادهایش زیباست!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.