چراغ، سماور، خردهریز میخریم!
محمود برآبادی
*خانهنشینی باعث شد فرصتی پیش بیاید که یک بار دیگر کتاب شازده کوچولو را بخوانم. حالا که دوباره داستان بلند اگزوپری را میخواندم، این سؤال برایم پیش آمد که چرا کتاب شازده کوچولو با آنکه به لحاظ ادبی داستان متوسطی است، اینهمه شهرت و اعتبار یافته؟
پاسخی که خودم به این سؤال میدهم، این است: شازده کوچولو در سالهای پس از جنگ جهانی دوم نوشته شد؛ سالهایی که مردم بخشهای بزرگی از جهان، انسانیت را به فراموشی سپرده و درگیر همنوعکشی شدند. آنها پس از جنگ نیاز داشتند که معصومیت گمشده خود را بازیابند؛ معصومیتی که نزد کودکِ درون انسانهاست. شازده کوچولو با کودک درون ما گفتوگو میکند، برای همین حرفهایش به دل مینشیند. * معمولا متنهایی را که مینویسم - بهویژه در شبکههای اجتماعی - قبل از ارسال میخوانم؛ چون گاهی گافهای بدجوری درمیآید. دیروز عجله داشتم و بدون اینکه بخوانم، متنی را فرستادم. طرفم جواب داد: «اینها چیه نوشتی؟ مثلا تو نویسندهای!». گفتم: «مگه چیز بدی نوشتم؟» گفت: «چیز بدی که ننوشتی؛ ولی یک بار بخون!». متن را نگاه کردم، دیدم ای دل غافل وسط متن، نوشتهام «چراغ، سماور، خردهریز منزل میخریم». گفتم: «یک دنیا معذرت. تقصیر این کاسه بشقابیهاست. هر روز راهبهراه میآیند و نوارشان را از توی وانت با صدای بلند پخش میکنند. اینقدر از این پیامهای ناخواسته و گوشربا میشنوم که ناخودآگاه ملکه ذهنم شده». گاهی که در خانه راه میروم، با خودم زمزمه میکنم: «چراغ، سماور، خردهریز منزل میخریم!». * گاهی وقتها بیخودی عجله دارم. موقع غذاخوردن، موقع لباسپوشیدن، حتی موقع رانندگی. نمیدانم علتش چیست. اینکه همیشه از کارها عقبم؛ اینکه هیچ چیز بهموقع انجام نمیشود و تو مجبوری از قبل کارهایت را انجام دهی تا اگر جابهجا شد، آمادگی داشته باشی؛ یا اینکه به قول پائولو کوئیلو ما عادت کردهایم به مقصد فکر کنیم، نه خود سفر. به جای آنکه لحظهها را درک کنیم، به آینده چشم داریم. خودم حس میکنم آرامش ندارم. ظاهرم آرام است؛ اما درونم ناآرام است. به قول حافظ: «در اندرون من خستهدل ندانم کیست/ که من خموشم و او در فغان و در غوغاست». باید خودم را مهار کنم. باید به خودم افسار بزنم. گاهی باید به خودم بگویم: «هوی ... یواشتر. چرا اینقدر عجله داری؟». * روزهای کرونا حتما به گربهها هم سخت میگذرد. دیروز گربهای که توی حیاط ما زندگی میکند، پشت هم میومیو میکرد؛ آنقدر که میوهای کشیدهاش دل آدم را به درد میآورد. تکه گوشتی برداشتم و رفتم به حیاط. گربه تا من را دید، آمد جلو و بیشتر میو کرد. مقداری غذا را جلویش گذاشتم. توجه نکرد و باز هم میو کرد. تعجب کردم. گربه به طرف اتاقک انباری گوشه حیاط رفت. بعد سر برگرداند و من را نگاه کرد. مثل اینکه با نگاهش میخواست چیزی بگوید. بعد رفت و به درِ بسته انباری پنجه کشید. جلوتر رفتم. صدای میوهای کوچکی از اتاقک انباری میآمد. در را هل دادم. دو تا بچهگربه کوچولو شکل مادرشان از لای در بیرون آمدند و رفتند طرف مادرشان. گربه خودش را به پایم مالید و به طرف جایی که غذا را گذاشته بودم، رفت. بچهها هم دنبالش رفتند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.