شرلوک هلمزِ ثانی
شرق: در بین نویسندگان پلیسینویس آمریکایی قرن بیستم، اگوست ویلیام درلث جایگاهی مهم دارد، اگرچه در ایران چندان شناختهشده نیست، البته بهتازگی کتابی از او با عنوان «شرلوک هلمزِ خیابان پراد» با ترجمه رامین آذربهرام در نشر نیلوفر به چاپ رسیده است، انتشار این اثر میتواند جهان داستانی این نویسندهِ ستایششده را به ما معرفی کند. اگوست ویلیام درلث در سال 1909 در ساوکسیتی آمریکا متولد شد و تحصیلات ابتداییاش را در همان شهر سپری کرد. او از همان دوره تحصیل قدرت تخیلش را نشان داده بود و اولین داستانش را هم در 13سالگی نوشته بود. آنطورکه مترجم کتاب در پیشگفتارش توضیح داده، درلث به نویسندگان زیادی علاقه داشته که از میان آنها میتوان به رالف والدو امرسون، والت ویتمن، سمیوئل جانسون، الکساندر دوما، سر والتر اسکات، ادگار آلنپو و هنری دیوید ثورو اشاره کرد. درلث پس از پایان تحصیلات مقدماتیاش، در دانشگاه به تحصیل رشته ادبیات پرداخت و از همان دوره به عرصهای که به آن علاقه داشت، وارد شد. در این زمان او دستیار سردبیر مجله میستیک بود که داستانهای علمی و تخیلی و پلیسی چاپ میکرد. اشتیاق و علاقه درلث به داستانهای پلیسی و معمایی با گذر زمان بیشتر شد و او در سال 1931 به ساوکسیتی بازگشت و با دوست دوران کودکیاش اتاقی اجاره کردند و به نوشتن داستانهای ترسناک و گوتیک پرداختند. آنها این داستانها را در ازای مبلغی اندک به مجله «قصههای عجبیب» میفروختند. از میانه دهه 30 بود که درلث شروع به نوشتن داستانهای بلند کرد، داستانهایی که ماجراهایشان در دهکده ساکپریری رخ میدهند. داستانهای پلیسی و جنایی معمولا تصویر دقیقی از وضعیت اجتماعیشان به دست میدهند و این ویژگی در آثار پلیسینویسان مهم دیده میشود. درباره داستانهای درلث نیز همینطور است. او در داستانهایی که محل وقوع حوادث آنها دهکده ساکپریری است، بهخوبی فرهنگ و مناسبات اجتماعی این دهکده را از قرن نوزدهم تا پایان نیمه اول قرن بیستم به تصویر کشیده است. مترجم کتاب با اشاره به این نکته، نوشته که برخی منتقدان مجموعه ساکپریری را از این حیث به سری کتابهای «کمدی انسانی» بالزاک، «خانواده روگون ماکار» امیل زولا و رمانهای ژرژ سیمنون شبیه دانستهاند که «در همه این آثار وجه جامعهشناسانه روایت بهقدری قوی است که آن را به آیینهای تمامنما برای بازنمودن زندگی و روزگار مردم در زمان وقوع داستان بدل میسازند». مجموعهداستانهای ساکپریری از همان ابتدا با اقبال منتقدان روبهرو شد و نخستین کتاب این مجموعه با نام «هنوز یک شب تابستانی است» با استقبال زیادی مواجه شد. درلث به داستانهای شرلوک هلمز علاقه زیادی داشت تاجاییکه در 19سالگی نامهای به سر آرتور کانن دویل نوشت و در آن علاوه بر ابراز ناراحتی از اینکه چرا داستانهای شرلوک هلمز دیگر نوشته نمیشوند، از نویسنده مشهور درخواست کرد اجازه دهد او ماجراهای شرلوک هلمز را ادامه دهد. این درخواست با پاسخ منفی کانن دویل روبهرو شد، اما این مخالفت باعث نشد درلث علاقهاش به این شخصیت مشهور ادبیات پلیسی و معمایی را از دست بدهد. مترجم درباره این موضوع نوشته: «نویسنده جوان بر آن شد تا خود، کارآگاهی بیافریند که تا حد امکان به شخصیت محبوب و دوستداشتنی آثار کانن دویل شبیه باشد. درلث تا آن زمان به لندن نرفته بود اما کوشید محیط زندگی قهرمان داستانش را پایتخت انگلستان در نخستین سالهای پس از خاتمه جنگ جهانی اول (دهه 1920) قرار دهد. وی برای قهرمانان داستانهایش نامهایی شبیه به اسامی قهرمانان آثار کانن دویل برگزید». درلث این نامها را جایگزین نام قهرمانهای کانن دویل کرد: سولار پونس بهجای شرلوک هلمز، دکتر لیندون پارکر بهجای دکتر جان واتسون، خانم جانسون بهجای خانم هادسن، بنکرافت بهجای مایکرافت، بارون انسفرد کرول بهجای پرفسور موریاتی و... او همچنین برای پونس زندگینامهای نوشت که شباهت زیادی به زندگینامه هلمز دارد. قهرمان این داستانها، سولار پونس، در سال 1880 در پراگ متولد شده و در سال 1899 از دانشگاه آکسفورد فارغالتحصیل شده است. مجرد است و از سال 1907 در شماره 7ب خیابان پراد بهعنوان کارآگاه خصوصی کار میکند. او خدمات زیادی به دولت بریتانیا انجام داده و به شهرهای مختلفی در نقاط مختلف جهان سفر کرده است. بسیاری از عادتهای سولار پونس دقیقا شبیه به شرلوک هلمز است و البته پونس خونسردتر و خوشبینتر از هلمز است. درلث تا پایان عمرش بیش از 70 داستان کوتاه با محوریت شخصیت سولار پونس نوشت. این داستانها نخست در مجلات چاپ میشدند و سپس در قالب کتاب درمیآمدند. در کتاب «شرلوک هلمزِ خیابان پراد» 12 داستان از ماجراهای مختلف سولار پونس به چاپ رسیده و در هر داستان او درگیر معما و ماجرایی متفاوت است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.