|

بهره‌برداري رسمي از نخستين سايت ۵G توسط رئيس‌جمهور آغاز شد

رشد اقتصاد ديجيتال به كمك اينترنت نسل پنجم

شرق: روز گذشته بهره‌برداری رسمی از نخستین سایت 5G توسط رئیس‌جمهور آغاز شد. سایتی كه هم‌زمان با دیگر نقاط جهان در ایران آغاز به كار كرد، چه ویژگی‌هایی دارد كه ایران در شرایط تحریم مشغول سرمایه‌گذاری روی آن است. به اعتقاد ستار هاشمی، معاون فناوری و نوآوری وزیر ارتباطات، اینترنت نسل پنجم بیشتر از جنس نرم‌افزاری است و این مزیت در كشور وجود دارد. او به «شرق» می‌گوید: 5G امكان توسعه خدمات نوآورانه و استارت‌آپ‌ها را فراهم می‌كند. با كمك اینترنت نسل پنجم به دلیل اطمینان از عدم قطعی، با سرعت می‌توان اطلاعات را منتقل كرد؛ به‌همین‌خاطر بهره‌وری در بخش صنعت بالا رفته و زمینه استفاده از ربات‌ها در این بخش فراهم می‌شود. همچنین امكان آموزش از راه دور بدون قطعی اینترنت برای كشور به دلیل مزایای این شبكه فراهم می‌شود. هاشمی بر این باور است كه 5G زمینه رشد اقتصاد دیجیتال در كشور را فراهم می‌كند. اگرچه قرار است تجهیزات اینترنت نسل پنجم در پنج سایت به صورت پایلوت بالا بیاید؛ اما هاشمی می‌گوید هنوز در این رابطه تصمیم قطعی گرفته نشده است. مشروح گفت‌وگو با ستار هاشمی، معاون فناوری و نوآوری وزیر ارتباطات در ادامه می‌آید.

‌روز گذشته بهره‌برداری رسمی از اولین سایت 5G توسط رئیس‌جمهور آغاز شد. یكی از بحث‌هایی كه درباره این اینترنت مطرح می‌شود، متحول‌شدن اقتصاد با استفاده از این تكنولوژی است. چگونه اقتصاد با اینترنت 5G متحول می‌شود؟ در نسل پنجم تلفن همراه كه خبر رونمایی از اولین شبكه آن توسط رئیس‌جمهور اعلام شد، نگاه بر این است كه این زیرساخت یك زیرساخت ارتباطی است. درحالی‌كه نسل پنجم فقط یك زیرساخت ارتباطی نیست. نسل پنجم تلفن همراه بستری را ایجاد می‌كند یا بهتر است بگویم اكوسیستمی را ایجاد می‌كند كه امكان ارائه خدمات نوآورانه را فراهم می‌كند. عملا خدماتی كه روی این بستر ارائه می‌شود، می‌تواند به‌عنوان محرك مؤثری برای اقتصاد دیجیتال و یك محرك كلی در نظر گرفته شود. ‌در نسل پنجم تلفن همراه چه اتفاقی می‌افتد كه این مهم را رقم می‌زند؟ ابتدا درباره ویژگی‌های 5G صحبت می‌كنم و بعد به مصادیقی كه می‌تواند این اتفاقات را رقم بزند، می‌پردازم. در نگاه كلی به 5G چیزی كه به ذهن متبادر می‌شود، این است كه ما می‌توانیم سرعت دانلود را 10 یا 20 برابر افزایش دهیم. این نگاه درست است؛ اما كل ماجرا نیست. بحث افزایش سرعت و پهنای باند یا ترافیكی كه امكان دریافت توسط كاربر است، صرفا یكی از ابعادی است كه ما در نسل پنجم شاهد آن هستیم؛ اما این تكنولوژی ابعاد دیگری هم دارد. بعد دوم كه بعد مهمی است، این است كه قابلیت اطمینان با این سیستم افزایش می‌یابد. قابلیت اطمینان یعنی اینكه مطمئن باشیم ارتباط‌مان در هیچ شرایطی قطع نخواهد شد. ‌منظور این است كه در هر نقطه‌ای می‌توانیم ارتباط اینترنتی داشته باشیم و این ارتباط هیچ‌گاه قطع نمی‌شود؟ ارتباط اینترنتی به بحث پوشش مربوط می‌شود؛ اما در اینجا بحث پوشش شبكه مطرح نیست. اگر كاربر در نقطه‌ای قرار بگیرد كه پوشش شبكه وجود داشته باشد؛ در‌این‌صورت با شبكه 5G تضمین می‌شود كه این ارتباط قطع نخواهد شد. به این مسئله، قابلیت اطمینان می‌گویند. بعد سوم و حائز اهمیت دیگر بحث كاهش درخور‌توجه تأخیرهاست. این حداقل سه‌بعدی است كه نسل پنجم برای ما به ارمغان می‌آورد. اینها در خدمات بسیار پررنگ هستند. اتفاقا خدمات جدید، خدماتی است كه بسیار می‌تواند باعث شود بهره‌وری را در زندگی و صنعت بالا ببریم. ‌چند مثال برای مواردی كه منجر به بهره‌وری می‌شود، ارائه می‌دهید؟ در بخش صنعت برای افزایش بهره‌وری اتفاقی در دنیا افتاده و در حال انجام است. در این بخش به جای انسان به‌عنوان اپراتور خیلی از كارها را ربات‌ها انجام می‌دهند؛ بنابراین نسل پنجم در كنار هوش مصنوعی و بیگ‌دیتا، تحولاتی را رقم می‌زند. به این نگاه كنید كه در صنایع فولاد اپراتوری ایستاده است و به‌عنوان مدیر خط تولید یك‌سری نظارت‌ها را انجام می‌دهد. یا در یك خط تولید خودرو تعدادی ربات هستند كه با هم و در كنار هم كار می‌كنند و خودرو را تولید می‌كنند. نكته‌ای كه وجود دارد، این است كه اگر در آن خط تولید صنایع فولاد ما و در خط تولید خودرو، اگر به هر دلیلی به جای انسان ربات بنشیند، ارتباط‌شان با مركز نباید قطع شود؛ زیرا در غیر‌این‌صورت حتما مخاطراتی را برای خط تولید و مجموعه‌ای كه قرار است یك خروجی داشته باشد، رقم خواهد زد. اگر به هر دلیلی شمشی كه قرار است در مسیر خط تولید كارخانه فولاد قرار بگیرد، به مشكل بر‌بخورد، باید این مسئله با تأخیر حداقلی به اتاق فرمان بدون هیچ قطعی منعكس شود. اگر این امكان وجود نداشته باشد، صاحبان صنایع ترجیح می‌دهند افراد این نقش را ایفا كنند. جاهایی كه اتفاقا مأموریت‌ها حساس است، به این دو ویژگی تأخیر حداقلی و اطمینان حداكثری نیاز دارید. مثال دیگری را برای نزدیك‌شدن بحث به ذهن مطرح می‌كنم. بحث پزشكی از راه دور در دنیا پیگیری می‌شود و در كشور ما هم همین‌طور است. برای اینكه بتوانیم این خدمات را ارائه دهیم؛ به‌ویژه اینكه در بعضی حوزه‌های تخصصی، محدودیت متخصص داریم، نیاز به شبكه مطمئن داریم. اگر بخواهید خدمات را در مناطق كمتربرخوردار توسعه دهید، چطور باید این كار را انجام دهید. مفهومی اینجا به نام پزشكی راه دور شكل می‌گیرد. یكی از نیازهای پزشكی راه دور حداقل تأخیر است؛ زیرا اگر تأخیر وجود داشته باشد، به مشكل بر‌می‌خوریم؛ زیرا اینجا تیغ جراحی هست و بدن بیمار. وقتی به این مسائل نگاه می‌كنید، آنچه به‌عنوان محرك اقتصاد پیشران از آن یاد می‌كنیم، كاملا توجیه پیدا می‌كند. یا مثلا در شهر هوشمند هم وضع به همین منوال است. خیلی جاها مدیریت شهری نیاز دارد كه تأخیر از حدی بیشتر نباشد و ارتباط قطع نشود. ماشین خودران از‌جمله اتفاقات متناسب با سیر تحولات تكنولوژی در جامعه بشری است و به طور طبیعی در حال توسعه است، ما باید بستر مناسب را برای آن فراهم كنیم. ‌نسل پنجم در تمام ایران در دسترس خواهد بود؟ در‌حال‌حاضر در شروع كار هستیم. در مركز تحقیقات وزارتخانه یعنی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، شبكه نسل پنجم در ایران را رونمایی كردیم. این طرح با مشاركت شركت ایرانسل بوده است. ‌نسل پنجم برای تمام خطوط كشور در دسترس قرار خواهد گرفت؟ وقتی از نسل پنجم صحبت می‌كنیم، 5G چندین مؤلفه به لحاظ فنی دارد. در شرایط كرونا همگان به این اذعان داشتند كه این زیرساخت‌های ارتباطی به آموزش كمك می‌كند. برای بحث دوركاری و... همه درگیر این موضوع بودیم. چیزی كه در نسل پنجم خیلی مد نظر است، بحث افزایش پهنای باند است. افزایش پهنای باند كمك می‌كند اگر سر كلاس حضور پیدا می‌كنید یا در جلسه ویدئوكنفرانسی هستید، بتوانید بدون تأخیر، قطعی و با كیفیت مناسب ارتباط برقرار كنید. پهنای باند اینجا مصداق پیدا می‌كند. وقتی این بستر را به ‎طور طبیعی دارید، در كنارش یك‌سری شركت‌های استارت‌آپی شكل می‌گیرند؛ زیرا امكان ارائه خدمات جدید را فراهم می‌كنید. ‌به‌این‌ترتیب با كمك نسل پنجم استارت‌آپ‌ها توسعه می‌یابند؟ توسعه جامعه استارت‌آپی كشور و شركت‎های دانش‌بنیان رقم می‌خورد و نهایتا نتیجه این خواهد بود كه رشد اقتصاد دیجیتال ایجاد می‌شود. ‌به سؤال قبل بازگردیم. آیا نسل پنجم برای تمام خطوط تلفن همراه در دسترس خواهد بود؟ ما هنوز در بحث توسعه فنی آن هستیم. چندین مؤلفه وجود دارد كه می‌تواند كمك كند نسل پنجم در كل كشور توسعه یابد. 5G یا ارتباطات همراه را اگر ما بخواهیم خیلی از بالا نگاه كنیم، مؤلفه‌های اصلی آن ابتدا تجهیزات رادیویی است. سپس یك زیرساخت ارتباطی است كه تحت عنوان انتقال از آن یاد می‌كنند و در نهایت یك هسته مركزی است كه عملا كارایی مدیریت ترافیك و تبادل ترافیك آنجا اتفاق می‌افتد. نكته‌ای كه خیلی مهم است به آن توجه كنیم، این است كه در 4G هم از نقاطی متناسب با مطالعاتی كه انجام شده بود، كار را شروع كردیم و كم‌كم به كل شهرهای كشور توسعه دادیم؛ زیرا طبیعتا باید در لایه انتقال و زیرساخت ارتباطی آن به معنای انتقال دیتا و ترافیك آماده‌سازی آن انجام شود. روی بحث فركانس باید فركانس‌های مورد نیاز در اختیار اپراتورها قرار گیرد. بحث نصب تجهیزات رادیویی و سایت‌هایی كه ما می‌بینیم در قالب یك دكل است، باید تجهیزات نصب شود. اینها باید در كنار هم اتفاق بیفتد و كار پیش برود. هدف‌گذاری كردیم كه در گام اول با پنج سایت نسل پنجم را بالا بیاوریم. ‌این پنج سایت چند شهر كشور را پوشش می‌دهد؟ هنوز جانمایی نهایی نشده است. در حال مطالعه هستیم تا ببینیم كدام‌یك از سایت‌ها در راستای اهدافی كه در نقشه راه تدوین كردیم، قرار می‌گیرد. این مطالعات هم‌زمان با راه‌اندازی پایلوت نسل پنجم انجام می‌شود. آمادگی جذب این تكنولوژی را با ذی‌نفعانی كه برای این تكنولوژی در كشور وجود دارد، ایجاد می‌كنیم. ‌در چه افقی كل كشور تحت پوشش نسل پنجم قرار می‌گیرد؟ این بحث اقتصادی و بازار است. به‌ طور طبیعی اپراتورها كار توسعه را در دستور كار دارند. آنها یك تیم مطالعه بازار دارند و متناسب با مطالعه بازار، بحث توسعه را در دستور كار قرار می‌دهند. نكته‌ای كه وجود دارد، این است كه باید هم‌زمان كمك كنیم استارت‌آپ‌ها و كاربست‌هایی كه برای نسل پنجم متصور هستیم، بالغ شده و ارتقا یابند. نمی‌شود فقط یك مؤلفه را پیش برد. بحث اقتصادی و بازار كسب‌وكارها و استارت‌آپ‌ها و همچنین دراختیارگذاشتن طیف‌های فركانسی برای آنها هم مطرح است. آمادگی زیرساخت‌ها و لینك‌های ارتباطی را نیز باید پیگیری كنیم. مباحث تحقیق و توسعه‌ای هم در این فضا وجود دارد. نكته‌ای كه نسل پنجم را از سایر تكنولوژی‌ها متمایز می‌كند، این است كه جنس این تكنولوژی بیشتر نرم‌افزاری است و باور ما این است كه در كشور این مزیت را داریم. همه موارد یادشده مثل یك زیست‌بوم است كه باید با هم رشد كند و بالغ شود. این را در برنامه داریم تا با یك نگاه مدیریت‌شده، این بحث را پیگیری و دنبال كنیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.