|

چند كشور، چند آتش‌بس

مریم گرابیان: در بخش نخست اين مطلب در باره تأثيرات كرونا در روند صلح در سراسر جهان نكاتي مطرح شد.
سوریه در صلح‌آمیزترین زمان از سال 2011
از بهار عربی در سال 2011 سوریه درگیری‌های بسیار خشونت‌آمیزی را تجربه کرده است. با اینکه منازعات در دو سال گذشته آرام شده، هنوز هم جزء خشن‌ترین‌ها در جهان است. در پایان فوریه، جنگ شدیدی در منطقه ادلب اتفاق افتاد. برای سهولت شرایط، سوریه، روسیه و ترکیه با آتش‌بس محلی در منطقه توافق کردند. این پیش از فراخوان جهانی سازمان ملل متحد برای آتش‌بس بود. فراخوان آتش‌بس کرونایی با حمایت فرستاده ویژه سازمان ملل متحد در سوریه و نیروهای دموکراتیک سوری به رهبری کردها (SDF) در سراسر سوریه اعلام شده اما تاکنون توافقی صورت نگرفته است. در‌حالی‌که آتش‌بس مورد توافق سوریه، روسیه و ترکیه محدود به منطقه ادلب بود، به نظر می‌رسد این امر در سطح کلی خشونت‌ها تأثیر داشته است. از زمان آتش‌بس، سوریه بسیار کمتر به خشونت کشیده شده و طولانی‌ترین دوره صلح‌آمیز را از سال 2011 تجربه می‌کند.
بمباران تأسیسات پزشکی در لیبی
از زمان سقوط معمر قذافی در سال 2011 لیبی شاهد جنگ داخلی بین دولت وفاق ملی (GNA) و نیروهای ارتش ملی لیبی تحت فرماندهی ژنرال خلیفه حفتر (LNA) بوده است. این درگیری در سال 2019 خشونت‌بارتر شد. نخستین فراخوان برای آتش‌بس مرتبط با ویروس کرونا در لیبی اوایل ماه مارس اعلام شد. در حقیقت، زمانی که طرفین در 21مارس برای آتش‌بس بشردوستانه توافق کردند، به نظر می‌رسید لیبی یک نمونه خوش‌بینانه برای صلح جهان باشد. اما این خوش‌بینی عمر کوتاهی داشت؛ زیرا کمتر از یک روز، نبردها در لیبی از سر گرفته شد و چهار روز بعد، طرابلس پایتخت لیبی، بمباران شدیدی را تجربه کرد. بعد از فراخوان آتش‌بس جهانی، سطح خشونت در لیبی افزایش یافت و شدت درگیری‌ها به همان اندازه قبل از آتش‌بس کرونایی به نظر می‌رسد. آنچه به‌ویژه نگران‌کننده است گزارش‌هایی از بمباران در یک ماه گذشته است که به مراکز پزشکی آسیب رسانده و 400 تخت بیمارستانی را که می‌توانستند مراکز درمانی کرونا باشند، تخریب کرده است. لیبی را می‌توان نماد بدترین حالت برای آتش‌بس بشردوستانه دانست؛ به جای اینکه به شهرها مجالی برای مبارزه با پاندمی داده شود، درگیری شدت یافته است. این مسئله می‌تواند در طولانی‌مدت به روند صلح بسیار آسیب بزند؛ زیرا اعتماد بین طرفین را بیشتر از بین می‌برد.
آتش‌بس‌های کرونایی می‌توانند روند صلح را آغاز کنند
با اینکه خیلی زود است بگوییم آتش‌بس کرونایی در طولانی‌مدت تأثیر خواهد گذاشت یا خیر اما می‌توانیم درباره چگونگی تأثیر آنها بر منازعات در کوتاه‌مدت سخن بگوییم. با وجود اینکه هدف اصلی آتش‌بس انسان‌دوستانه کمک به غیرنظامیان در وضعیت دشوار کنونی است، این آتش‌بس‌ها همچنین می‌توانند به عنوان علامت‌هایی برای تمایل به توقف جنگ باشند. آتش‌بس‌های کرونایی می‌توانند سکوی پرتاب در روند صلح باشند یا مانند لیبی، طرفین مخاصمه را از یکدیگر دور کنند. بسیار مهم است که جامعه بین‌الملل بر این روندها نظارت کند تا در صورت امکان، از این فرصت برای ترویج گفت‌وگو و صلح استفاده شود.
منبع: Science Norway

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.