برآوردهشدن آرزوی 50ساله
محمود برآبادی
امروز خبر رسید یکی از دوستان نویسنده بر اثر کرونا فوت کرده. گفتم: «حیف شد! در این اوضاع کرونایی هم که نمیشود در مراسم تشییع و خاکسپاریاش شرکت کرد».
خانمم گفت: «تو آنموقع هم که کرونا نبود اینطور مراسمها را نمیرفتی». گفتم: «راست میگویی، ولی آنموقع آنقدر شرکت میکردند که بود و نبود من تأثیری نداشت». خانمم گفت: «از این اسدالله امرایی یاد بگیر که پای ثابت همه مراسمهای خاکسپاری است. مطمئنم تو اگر بمیری کسی پیدا نمیشود تابوتت را بلند کند». گفتم: «غصه آنموقع را نخور. من هم به اندازه خودم گریهکن دارم». گفت: «مگر همین لاکپشت ماکپشتیها برایت گریه کنند». آدم جوان مثل کسی است که به قول قدیمیها جیبش پرپول است یا به قول امروزیها حسابش پر است. راحت خرج میکند و نگران تمامشدنش هم نیست و هرقدر هم بگویی حواست به جیبت باشد، گوشش بدهکار نیست؛ اما آدم پیر مثل کسی است که پولهایش ته کشیده و باید حساب کار دستش باشد و آرامآرام خرج کند. حواسش به تتمه زمانی که برایش مانده هست. دوستم که تا حالا ساکت بود و به حرفهای من از پشت تلفن گوش میداد، گفت: «ولی خوبی مرگ این است که چه ماندهات زیاد باشد چه کم، همه را صفر میکند». داشتن آرزو عیب نیست. انسان به آرزو و نیز امید زنده است، اما از قدیم گفتهاند: «آرزو باید در زمان خودش برآورده شود وگرنه دیگر لطفی ندارد». یاد خاطرهای افتادم که بد نیست برایتان تعریف کنم. بچه که بودم یک روز همراه پدرم از بازار سرپوشیده سبزوار که روبهروی امامزاده یحیی بود میگذشتیم. کفشهایی جفت جفت جلوی مغازههای کفاشی چیده بودند. کفشهایی که از چرمی کلفت درست شده بود و خیلی محکم و بادوام به نظر میرسید و به آن پاوزار میگفتند که تلفظ محلی پایافزار است. به پدرم گفتم: «از این کفشها برایم بخر». پدرم گفت: «اینها اندازه کوچک ندارد همهاش بزرگ است». نمیدانم پدرم راست میگفت یا میخواستم من را بپیچاند. هرچه بود آرزوی داشتن یک جفت پاوزار به دلم ماند. پس از سالها یک روز که به سبزوار رفته بودم، در بازار سرپوشیده که حالا دیگر آن رونق سابق را نداشت، قدم میزدم. نزدیک راسته کفاشها که رسیدم، همان پاوزارها را دیدم که جفت جفت به دیوار آویزان بود. دلم میخواست حالا که امکانش را دارم یک جفت پاوزار بخرم. جلو رفتم و از پیرمرد فروشنده خواستم یک جفت شماره ۴۰ به من بدهد. پیرمرد از روی تعجب نگاهی به سرتاپای من انداخت اما چیزی نگفت. گشت و یک جفت ۴۰ پیدا کرد و به من داد. کفشها را گرفتم و پولش را که خیلی هم زیاد نبود، دادم. روز بعد که میخواستم گشتی در اطراف خانه خواهرم که آنجا میهمان بودیم، بزنم، کفشها را پوشیدم. خواهرم گفت: «چرا از این کفشها خریدی؟» گفتم: « چه اشکالی دارد؟» گفت: «این کفشها مال روستاییهاست». گفتم: «اشکالی ندارد. من هنوز آنقدر تهرانی نشدهام که گذشتهام یادم برود». خواهرم خندید و چیزی نگفت. خندهاش مرا یاد نگاه غیرعادی فروشنده انداخت. کفش را پوشیدم و به صحرا زدم؛ البته برخلاف گفته بایزید بسطامی عشق نباریده بود. زمین خاکی بود و بچهها فوتبال بازی میکردند و گردوخاک راه انداخته بودند. هنوز ۵۰۰متری نرفته بودم که دیدم بدجوری پایم را میزند. دستمال کاغذی را لای لبهاش گذاشتم که قوزک پایم را نزند. به روی خودم نیاوردم و به رفتن ادامه دادم. واقعا کفشها هم سنگین بود و هم زمخت. ناچار شدم بعد از نیمساعت پیادهروی برگردم. خواهرم گفت: «زود برگشتی؟» گفتم کفشها پایم را میزند. خواهرم گفت: «من که گفتم این کفشها مال روستاییهاست». حالا دلیل خنده او و نگاه معنیدار فروشنده را میفهمیدم. گفت: «پوست پای آنها کلفت است و به این کفشهای زمخت عادت دارند. شما که هر روز دوش میگیرید و کفشهای چرمی و کتانی و جوراب نخی میپوشید، شما را چه به این کفشها». خواهرم راست میگفت؛ من تفاوت زندگی پشتمیزنشینی و کار در بیابان را درک نکرده بودم. یک چیز دیگر را هم درک نکرده بودم؛ اینکه ۵۰ سال از آرزوی من گذشته،برآوردن آرزویی که ۵۰ سال از آن گذشته نتیجهای جز پاهای تاولزده ندارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.