نگاهی به فیلم «The Call of the Wild» ساخته کریس سندرز
سگی به نام باک
تارا استادآقا: آخرین اقتباس سینمایی از رمان «آوای وحش» اثر جک لندن، فیلمی خوشساخت و ماجراجویانه است به کارگردانی کریس سندرز و با همکاری فیلمنامهنویس موفقش مایکل گرین. کریس سندرز، خالق شخصیت بهیادماندنی استیچ در انیمیشن «Lilo & Stitch » که ید طولایی در ساخت انیمیشنهای درخشان دارد، این بار با بهکارگیری تکنیک موشنکپچر (CGI) به سراغ ساخت شخصیت جذاب دیگری از رمانی نوستالژیک و پرطرفدار رفته است. سگی باهوش و مهربان به نام باک که میتواند شما را بهراحتی با سفرهای مخاطرهآمیز و جذابش در قعر طبیعت بکر یوکان با فیلمبرداری باشکوه یانوش کامینسکی همراه کند و لحظات مفرحی بیافریند. فیلم با صدای جان تورنتونِ (هریسون فورد) راوی، مانند شهرزاد قصهگو آغاز میشود و تا انتها ادامه دارد. شخصیتی تراژیک که از بر اتفاق تلخ زندگیاش (مرگ تنها پسر و خاتمه زندگی مشترکش با همسر) مخاطب را با خود همدل و همراه میکند و قرار است مهمترین شخص زندگی باک، سگ افسانهای فیلم سندرز باشد. در پی شدتگرفتن اخبار مربوط به کشف گنج در قطب شمال، هجوم دیوانهواری برای تصاحب طلا به شمال آغاز میشود. باک که سگ مرفه و اهلی یک قاضی در نیویورک است، بهعنوان سگ سورتمه که نیاز اساسی جستوجوگران گنج در برف است، دزدیده میشود و سفر ادیسهوار و ماجراجویانهای را آغاز میکند تا به ذات اصلی خود در قعر طبیعت و ارواح نیاکان حقیقیاش (گرگها) بپیوندد. پیرنگ فیلمنامه بر پایه یک کانون دراماتیک مرکزی (احتمال دراماتیک) بنا شده است؛ سگی ربوده میشود و ما باید با ماجراهای مخاطرهآمیزش و ارتباطات و کشمکشهایی که با اربابهای انسانش، طبیعت و حیوانات دیگر برقرار میکند، همراه شویم تا قهرمان غمگین و غریبمان سرانجام در جایی سکنی گزیند و در پناه مأوایی همیشگی آرام گیرد یا نگیرد. فیلم که الگوی سفر را بر پایه الگوی سفر ادیسه (سفری شرقی) بنا میکند، باک را با موانع و مخاطراتی همراه میکند که الگوی قهرمان مدرن را نیز در خود میپروراند. قهرمانی مدرن که قرار است نگاه انسان به جهان و بهخصوص به خودش را متحول کند و یک خودشناسی روی دهد. در فیلم سندرز این اتفاق از طریق شخصیت کلیدی تورنتون میافتد. شخصیتی که به مکاشفه در شخصیت باک میپردازد و در طول سفر آخرش با او سعی دارد، آخرین دریافتهایش را از تحول شخصیت باک ثبت کند و به تحلیل منسجمی از شخصیت وی برسد. باک که سگی اهلی و نازپرورده است، در این مسیر هم با شرارتهای دنیای زمینی آشنا میشود و هم با نیکی و سخاوت رئیسهایش مانند پرالت و تورنتون مواجه میشود؛ اما در مواجهه با هرکدام از دو قطب نیکی و بدی، همچنان خصلتهای درونی منحصربهفرد خود را در هالهای از نیکی محافظت میکند و تغییری نمیکند. شخصیت باک در بطن ماجراهای تاریک و مخاطرهآمیزی که با آن مواجه میشود، تنها غرایز اصلیاش که در زندگی اهلی پیشینش پنهان مانده، آشکار میشود، غنا مییابد و آبدیده میشود اما بهلحاظ ارزشهای درونی مانند جواهری که انسانهای حریص در پی یافتنش در نقاط صعب و دورافتادهای از زمین هستند، هرگز تغییری نمیکند و همواره جاودان و درخشان باقی میماند. در رمانهای جک لندن، همواره با شخصیتهایی پروبلماتیک مواجهیم. قهرمانانی که از نظر گلدمن در رمانهای رئالیستی انتقادی و سوسیالیستی ظهور میکنند و عملکردی متفاوتتر از شخصیتهای دیگر دارند. چنین شخصیتهایی همچون باک در «آوای وحش»، با اینکه حیوانی با خصوصیات و احساسات ژرف انسانی است، همواره از محیط خودشان جلوتر هستند و برای رسیدن به وضع اجتماعی تازهای تلاش میکنند و با وضع موجود در نبرد هستند و برای تغییر آن میکوشند. استعارهای ظریف که در شخصیت باک وجود دارد. او همواره از اربابان بعضا نادان خود جلوتر است و با تدبیرهایش میتواند آنان را از مهلکه برهاند و هرگز در مقابل ظلم و زور سر تعظیم فرود نمیآورد و با وضع موجود در نبرد است تا به ایدئال خود برسد. باک حتی میتواند بر پایه تیزهوشی حیرتآورش، تورنتون را در جنگلها و مراتع بکر، دقیقا به جایی برساند که محل غایی کشف گنج و طلا است. نوعی هوش و پیشگویی منحصربهفرد که شخصیت را از شخصیتی معمولی به شخصیتی ماورائی بدل میکند. این نوع شخصیتپردازی با تکنیک موشنکپچر و با بازی خارقالعاده تری نوتاری در نقش طراح حرکت و شبیهسازی حرکات باک به نتیجه مطلوبی میرسد. اگرچه در تمام طول فیلم، سندرز ما را با سگی همراه میکند که به یاری شخصیت نامرئی دیگری که فقط باک قادر به دیدن اوست (روح گرگ افسانهای)، قرار است به ریشههای اصلی خود بازگردد و دیدگاههای بنیادین جک لندن مبنی بر جبرگرایی و وراثت را برجسته میکند اما همواره گویی با حیوانی مواجهیم که مانند آنچه از ابتدا دیدهایم، در مرز میان تمایلات حیوانی و انسانیاش معلق است. در پایان با سگی مواجهیم که حالا با گرگ خاکستری وصلت کرده و با تولههای قدونیمقدی که احاطهشان کردهاند، به کلبه ویرانشده تورنتون در کنار برکه بازمیگردد. سگی با قدرتهایی ماورایی که شرارتهای زمینی را به چشم دیده و با جان چشیده است؛ سگی که نه میتواند کاملا خود را بهعنوان یک حیوان تثبیت کند و نه میتواند خود را از دنیای آدمهای زمینی بداند و نه به دنیای فرازمینی تعلق دارد. باک، همواره فرازهایی از «چنین گفت زرتشت» نیچه را به خاطر میآورد که سرشت پخته و غمگین او را در میان هالههای طبیعتی فراخ و لایتناهی، تعالی میبخشد و به رستگاری رهنمون میکند: «آنکه بر فراز بلندترین کوهستانها رفته است، بر همه تراژدیهای واقعی و خیالی میخندد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.