بزرگراههای نژادپرستی
سامان موحدیراد
مرگ غمانگیز جورج فلوید مجموعه وسیعی از مبارزههای نژادی را در سراسر دنیا به پا کرد. انگار همه باور کرده بودند که در سال ۲۰۲۰ دیگر نباید خبری از نژادپرستی باشد و همین را تضمینی برای راحتی خیالشان گرفته بودند. اما یک ویدئوی کوتاه از جانسپردن مردی سیاهپوست زیر زانوی پلیسی سفیدپوست نشان داد که هنوز اوضاع در دنیا بر مدار درستش نمیچرخد و با همه پیشرفتهایی که بشر متمدن کرده هنوز نتوانسته از پس کلیشههای زشتی که قرنها در وجودش رسوب کرده است، خلاص شود. فقط کافی است به مجموعهرفتارهای اصلاحی که در این چند هفته در سراسر دنیا رخ داده توجه کنیم. همین که هنوز در شهرهایی از اروپا و آمریکا مجسمههای تاجران برده بهعنوان نماد افتخار آن مکان در معابر عمومی و محل تجمع مردم نصب است، بهسادگی نشان میدهد که برای حل مسئله نژادپرستی همچنان راه زیادی در پیش داریم.
بهتازگی متیو فلیشر، یکی از دبیران ارشد بخش دیجیتال لسآنجلستایمز، با اشاره به حساسیتهای ایجادشده درباره پاکسازی نمادهای نژادپرستی از هویت بصری شهرها به مسئله بزرگراههای لسآنجلس اشاره کرده و نوشته که اساس ساخت بزرگراههای لسآنجلس فاصلهگذاری نژادی در این شهر بوده و گفته است اگر میخواهید نمادهای نژادپرستی را پاک کنید بهتر است بزرگراههای لسآنجلس را محو کنید. در این مقاله اشاره شده که اگرچه لسآنجلس بههیچوجه بهشتی برای پذیرش نژادی در آمریکا نبوده، بااینحال وضعیت حضور آمریکایی-آفریقاییتبارها در این شهر بهتر از شهرهای دیگر است. چنانکه در سال ۱۹۱۰ فقط ۲.۴ درصد صاحبان خانه در نیویورک را سیاهپوستان تشکیل میدادند، در لسآنجلس ۳۶ درصد آفریقایی- آمریکاییتبارها صاحب خانه بودند. بااینحال این میزان از پذیرش نژادی در سالهایی که هنوز قوانین شرمآور جداسازی نژادی «جیم کرو» در آمریکا حاکم بوده هم مانع نشد تا سیاهپوستان مانند یک شهروند عادی و معمولی در این شهر دیده شوند؛ چنانکه با توسعه این شهر مسئولان شهری به فکر ایجاد حصاری نژادی میان شهروندان شدند. وقتی جمعیت لسآنجلس از ۳۲۰ هزار نفر در سال ۱۹۱۰ به ۱.۲ میلیون نفر در سال ۱۹۳۰ رسید و به نسبت همین رشد جمعیت سیاهپوستان هم در این شهر افزایش پیدا کرد، مسئولان و سیاستگذاران شهری به این فکر افتادند که در پناه قانون نژادپرستانه «جیم کرو» فاصلهای میان محلههای سیاهپوستنشین و سفیدپوستنشین لسآنجلس ایجاد کنند. اگرچه در آن زمان تلاش برای محدودسازی سیاهان از سفیدها اشکال مختلفی مانند اذیتوآزار آنها ازسوی کوکلوسکلانها، اذیت و آزار در خیابان، راهندادن به ساحل و رستورانها و سایر موارد دیگر رایج در آن دههها داشت، اما یک سیاست نژادپرستانه دیگر در این شهر چنان پا گرفت که هنوز هم اثراتش در زندگی شهری مردم لسآنجلس دیده میشود؛ آنهم سیستم بزرگراههای این کشور است که هنوز بعد از گذشت بیش از 80 سال کارش را بهعنوان یک فاصلهگذار نژادی در این شهر ادامه میدهد. چنانکه در این یادداشت آمده است وقتی در سال ۱۹۴۴ بودجه هنگفتی برای کشیدن ۱۹۳۸ مایل بزرگراه در کالیفرنیا تصویب شد، برنامهریزان شهری تصمیم گرفتند با حمایتهای دولتی تا آنجا که میتوانند جلوی اختلاط نژادی را بگیرند؛ ازجمله اینکه برای ساخت یکی از بزرگراههای لسآنجلس بخش بزرگی از منطقه «بویل هایتز» تخریب شد که در نتیجه آن سیاهپوستان زیادی از ساکنان این منطقه مجبور به فروش خانههای خود و ترک آن محله به سمت نواحی حاشیهای شهرها شدند. بزرگراهی که تنها مزیتش ایجاد دسترسی آسان برای سفیدپوستان برای رسیدن به چند فروشگاه بود. در آن زمان اعتراضها برای پاککردن محلات سیاهپوستنشین در لسآنجلس به بهانه ساخت بزرگراهها نادیده گرفته شد و این در حالی بود که در محلههای سفیدپوستنشینی مانند بورلی هیلز و پاسادینا در تغییر مسیر بزرگراهها از کنار محلههای خود موفق بودند. علاوه بر اینها سیاست ساخت بزرگراهها سیاستی در خدمت حاشیهنشینی و حومهنشینی در لسآنجلس بود و به این ترتیب با تخریب محلههای قدیمی سیاهپوستنشین آنها را به سمت شهرکهایی در حومه شهر هدایت کرد که سیاستی کاملا در خدمت فاصلهگذاری نژادی بود. آنچه در این یادداشت بلندبالای متیو فلیشر بسیار دردناک و البته جالب است، اینکه این سیستمی که در ۱۹۴۴ طراحی شده همچنان هم کارایی دارد و خواسته یا ناخواسته موجب یک فاصلهگذاری نژادی در لسآنجلس شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.