که آفتاب بیاید*
مریم رحمانیان
وقتی در پسابندر-آخرین نقطه از ایران- منتظر خورشیدگرفتگی بودم، کاملا واقف بودم چنین چیزی را با چنان کیفیتی دیگر هرگز تجربه نخواهم کرد. ساعت ششونیم صبح بود که از چابهار راه افتادیم. تعدادمان آنقدر کم بود که توانستیم توی مینیبوس کوچک ناصر بلوچ جا شویم و کلی هم صندلی اضافه بیاوریم. ناصر آدمی بود با شوخطبعی نهچندان گیرا که گاهی سیم وصلشده به گوشی ما را از ضبط شل میکرد تا صدای آهنگهای بلوچی و گاه هندی خودش توی ماشین بپیچد. تا رسیدن به پسابندر-که ناصر از آن به بنبست ایران یاد میکرد- نزدیک دو ساعتی طول کشید. پیاده که شدیم، شرجی هوا چنان به پیراهنهایمان چسبیده و گرما چنان بیچارهمان کرده بود که دلمان میخواست خودمان را پرت کنیم توی دریای خوشرنگ فیروزهای. گروه دیگری از آدمها زودتر از ما رسیده بودند، سهپایهها را تنظیم کرده و به انتظار ایستاده بودند. از اهالی روستا هم چند نفری آمده بودند. دو نفر هم از صداوسیما در تلاش بودند با فرماندار تماس بگیرند تا برای مصاحبهای به آنجا بیاید. چند بز شگفتزده دور ما میچرخیدند، البته اگر صفت متعجب قابل انتساب به بز باشد. گروه ششنفری ما فقط دو عینک و یک دوربین داشت و باید نوبتی از آن استفاده میکردیم. میلاد ملکزاده، دوست و راهنمای تورمان، جزیره شیطان را نشانمان داد. جزیرهای بسیار کوچک که هنگام مد در آب پنهان میشود و همین تا به امروز باعث غرقشدن قایقهای بسیاری شده است. گروهی از آدمها برای عکسبرداری، در آنجا مستقر شده بودند. کسی بلند داد زد «شروع شد» و ما عینکها را دستبهدست کردیم تا خورشید را ببینیم که لبپر شده بود. بزها میدویدند و بلندبلند چیزی میگفتند که از فهم ما خارج بود. تا حدود ساعت دهونیم که گرفتگی به اوج خود برسد، عینکها میان ما شش نفر و گاه ناصر میچرخید. کسی ظرف آبکشی پیدا کرد و نشانمان داد که وقتی پرتوهای نور از سوراخهای آن رد میشود و روی زمین میافتد، به جای اینکه دایرهای باشد، هلالی شکل است. آب، آرام آرام بود. قایقها تقریبا تکانی نمیخوردند. و بعد ناگهان روشنی روز به طرز غریبی کم شد. میگویم به طرز غریب، چون این کمشدن نور شبیه هیچوقت دیگری نبود؛ نه شبیه گرگومیش بود، نه شبیه دلگیری غروب، نه شبیه چند دقیقه مانده به طلوع. چنان سوررئال بود که در وصف نگنجد. با اینکه آدمها تکان میخوردند و زیر لب حرف میزدند و عکس میگرفتند، با اینکه دریا موجهای ریز و کوچکی داشت، انگار وارد یک خلأ شده بودیم. همهچیز در عین حرکت، راکد بود. راکد و رنگپریده. بزها هم ساکت بودند. ناصر دیگر شوخی نمیکرد و ما انگار، در بیوزنی و بیزمانی مطلق شناور بودیم. درجه هوا کاملا محسوس کم شد و دیگر کسی پیراهن را در تنش تکان نمیداد. اگر بخواهم بگویم چیزی که دیدم شگفتانگیز و خارقالعاده بود، در مقابل چنین پدیدهای کملطفی کردهام. اعضای گروهمان هرکدام پرت شده بود گوشهای و در خود فرورفته؛ مشغول انجام کاری. نگین مدیتیشن میکرد، حسین و نوید عکس میگرفتند، میلاد عینک به چشم، چند درصد اندک باقیمانده از خورشید را نگاه میکرد، فاطمه در سکوت سیال دورش شناور بود و من توی سرم مدام جملهای تکرار میشد: ... کنجِ خلوتِ خود گریستن نتوانستم که آفتاب بیاید؛ نیامد. قبل از اینکه گرفتگی تمام شود راه افتادیم. به خورشید فکر میکردم که بیش از نود درصدش پوشیده شده بود اما همچنان نور داشت. گرچه کم، گرچه دلهرهآور، گرچه غریب اما نور داشت. روشن میکرد. روشنمان میکرد. ماشین ساکت بود. ناصر ساکت بود. گروه ششنفری ما که تازه همدیگر را صبح آن روز شناخته بودیم، ساکت بود. اما در این سکوت اتصالی میانمان وجود داشت. با شریکشدن در پدیدهای طبیعی وصل شده بودیم به هم. با شتابی که کرده بودیم برای چند درصد باقیمانده از خورشید و نه برای نود و اندی درصد پوشیدهشدهاش. برای شتابی که آفتاب بیاید. *شعری از رضا براهنی
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.