ما هم بازی، شادی و رفاه میخواهیم
زهرا جوهرچی. عضو انجمن پرنده درخت کوچک
براساس ماده ۷۹ قانون کار ایران «اشتغال به کار کودکان زیر ۱۵ سال ممنوع است. در صورتی که کارفرما افراد زیر ۱۵ سال را به خدمت بگیرد متخلف شمرده میشود و مشمول مجازات از جریمه نقدی و جنسی تا پلمب کارخانه و ابطال پروانه کار میشود». براساس مرکز آمار و مطالعات راهبردی وزارت کار و رفاه اجتماعی، تا خرداد ماه ۱۳۹۸ بیش از ۴۰۰ هزار کودک (پسر و دختر) بین سنین 10-17 سال مشغول به کار بودهاند و ۸۹ هزار کودک در جستوجوی کار! طبق آمار سازمان جهانی کار ۲۱۸ میلیون کودک در سراسر جهان به طور تماموقت کار میکنند. در آفریقا از هر پنج کودک، یکی کودک کار است. ساحل عاج بزرگترین تولیدکننده کاکائو در جهان است. کاکائوهای خوشمزهای چون مارس و فریرو که محبوب همه است حاصل کار ۲۸۴ هزار کودک کار است. این کودکان که در مراحل مختلف کشت، سمپاشی، عملآوری کاکائو و... مشغول به کارند با آسیبهای جدی جسمی و روحی روبهرو هستند. بالاترین آسیبزایی کار در کشورهای صحرای آفریقاست. در آفریقا از هر پنج کودک، یک نفر کودک کار است. ساحل عاج که بزرگترین تولیدکننده کاکائو در جهان است، ۲۸۴ هزار کودک را به کار گرفته است. 64 درصد این کارگران زیر ۱۴ سال هستند و 40 درصد دختر هستند. توافقنامههایی برای پایاندادن به کار کودکان کاکائو امضا شده و شرکت مارس (Mars) و شرکت فریرو (ferrero) قول دادهاند که تا سال ۲۰۲۰ (یعنی همین امسال) به بهبردهگرفتن کودکان کاکائو خاتمه دهند. قاچاق کودکان در نیجریه تهدید عمدهای برای خانوادههاست. کودکان بهعنوان واکسی، شاگرد مکانیک، نجار، جوشکار، خیاط، آرایشگر، باربر، سپور و ... به کار گرفته میشوند و به اینها نیز باید فروش و استثمار جنسی کودکان، بهخصوص دختران را افزود. یکسوم از این کودکان کار هیچ بهرهای از کار خود نمیبرند.
هند با توجه به جمعیت زیادی که دارد، بیشترین کارگران زیر ۱۴ سال را دارد. در بنگلادش کودکانِ حتی کمتر از هشت سال در حرفه دباغی، تولید چرم میکنند و در معرض انواع کوکتلهای شیمیایی قرار میگیرند که بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی، قبل از رسیدن به 50 سالگی میمیرند. بهرهکشی از کودکان در تمام دنیا باید متوقف شود و یونیسف و سازمانهای مدافع حقوق کودک، دولتها را ملزم به اجرای قوانین و مقاولهنامهها کنند و متعهد باشند. با آرزوی روزی که تمام کودکان جهان کودکی کنند. قاچاق کودکان در کشورهایی چون نیجریه خطری جدی برای خانوادههاست. این کودکان در کارهای مختلف چون جوشکاری، آهنگری، نجاری، کشاورزی، باربری و... به بیگاری گرفته میشوند و دور از خانواده و حامی، گاهی در مقابل کار تنها غذای ناچیز دریافت میکنند. کارفرما همچون بردگان اعصار گذشته با آنها رفتار غیرانسانی دارد. کودکان کار از رفتن به مدرسه، یادگیری، ارتباط اجتماعی با همسالان، شادی و بازی محروماند. اگر سوداگری مواد مخدر و سوءاستفادههای جنسی هم به این موارد افزوده شود، وضعیت و شرایط دردناک این کودکان در تصور هم نمیگنجد. در جوامعی که نابرابریهای اقتصادی و فرهنگی وجود دارد، فقر و جهل دست به دست هم میدهند تا کودک کار دنیای شاد خود را به لقمهای نان ببازد. در تقویمها ۲۳ خرداد (۱۲ ژوئن) روز جهانی مبارزه با کار کودک نامیده شده است. روزی که یادآور پیماننامهها و مقاولهنامههایی است که دولتها با امضای آن متعهد شدهاند مسئولیت حقوقی این کودکان را بر عهده بگیرند و مسکن و معیشت کودک و خانواده را تأمین کنند تا نیازی به کار کودک نباشد. نه فقط در این روز بلکه همه روزها، با «کودکان» همصدا میشویم و میگوییم ما هم بازی، شادی و رفاه میخواهیم. «کودکی حق ماست».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.