جلسه شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی هستهای برگزار شد
انتقادات گروسی از سطح همکاری ایران
شرق: جلسه شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی هستهای دیروز برگزار شد. در این جلسه که به دلیل شیوع ویروس کرونا و مشکلات ناشی از آن در سفرهای بینالمللی، به شکل مجازی برگزار میشد، مسئله فعالیتهای هستهای ایران از موضوعات مهم جلسه بود. مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اما در بیانیه ابتدایی و نیز در نشست خبری پس از جلسه، با اشاره به ادعاها درباره فعالیت هستهای ایران در دو مکان اعلامنشده و عدم دسترسی آژانس به آنها، از میزان همکاری ایران در این زمینه انتقاد کرد. رافائل گروسی البته در اظهارات خود ابراز امیدواری کرد ایران در نتیجه افزایش فشارها تصمیم به کاهش همکاری با آژانس نگیرد. مواضع آژانس و نیز ادعاهای پیش از جلسه دیروز درباره فعالیتهای هستهای ایران، البته دیروز با واکنش منفی سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز همراه بود. سیدعباس موسوی دیروز در نشست خبری هفتگی خود در همین رابطه اشاره کرد بهتر است آژانس قدر همکاری ایران را بداند و تحت تأثیر آمریکا و اسرائیل عمل نکند. گزارش سالانه سال ۲۰۱۹، گزارش همکاریهای فنی سال ۲۰۱۹، نظارت و راستیآزمایی در ایران با توجه به قطعنامه ۲۲۳۱ سال ۲۰۱۵ شورای امنیت سازمان ملل، گزارش اجرای پادمانها در سال ۲۰۱۹، اعمال پادمانها در جمهوری دموکراتیک خلق کره، توافقنامه پادمانهای پیمان عدم اشاعه با جمهوری اسلامی ایران از جمله مباحث جلسه دیروز بودند. اهمیت این جلسه آنجاست که ادعاها درباره برنامه هستهای ایران، به توافق هستهای با ایران و برقراری برجام مربوط است، در حالی که ایالات متحده ماههاست در تلاش است با فشار به طرفهای مختلف امضاکننده برجام، پیش از رسیدن موعد لغو تحریمهای تسلیحاتی ایران در پاییز پیشرو و در نتیجه قطعنامه ۲۲۳۱ سازمان ملل متحد، باعث فروپاشی برجام شود و از لغو این تحریمها نیز جلوگیری کند. تلاش ایالات متحده در این زمینه شامل پیگیریها در سازمان ملل متحد و شورای امنیت، آژانس بینالمللی انرژی اتمی و نیز گفتوگوها با دیگر امضاکنندگان برجام که در این نهادها نیز عضویت دارند، بوده است. دیروز پیش از شروع جلسه، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی شرایط خاص جلسه مجازی دیروز را توضیح داد. میخائیل اولیانوف در توییتر نوشت: «جلسه شورای حکام آژانس آغاز شده است. این جلسه به صورت مجازی برگزار میشود، اما اگر نیاز به تصمیمگیری در صورت نبود اجماع حس شود، رئیس جلسه یک نشست حضوری را برگزار میکند. رأیگیری به صورت مجازی نخواهد بود. تصمیم درست این است». اولیانوف همچنین پس از این جلسه در توییت دیگری توضیح داد: «نخستین جلسه مجازی شورای حکام آژانس با اشکالات فنی زیاد مواجه بود که باعث شد برخی اعضای شورای حکام نتوانند سخنان خود را بهموقع بیان کنند». ایران یک سال است در مذاکرات برای پاسخ به سؤالهای ما شرکت نکرده است مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز دوشنبه در بیانیه آغازین نشست مجازی شورای حکام گفت: «آژانس به راستیآزمایی عدم انحراف مواد هستهای اعلامشده ایران طبق توافقنامه پادمانی ادامه میدهد». به گزارش ایرنا، گروسی گفت: «ارزیابیها در مورد فقدان مواد و فعالیتهای هستهای اعلامنشده ادامه دارد». گروسی در این بیانیه به تصمیم ایران مبنی بر پایبندنبودن به هیچ محدودیتی در حوزه عملیاتی اشاره کرد و نوشت: «تا این تاریخ آژانس هیچ گونه تغییری در اجرای تعهدات هستهای ایران در ارتباط با این اعلام مشخص یا در سطح همکاری ایران در ارتباط با راستیآزمایی آژانس و نظارت بر فعالیتهای ذیل برجام را مشاهده نکرده است». وی در عین حال مدعی شد: «ایران چهار ماه امکان دسترسی ما به دو مکان را سلب کرده و تقریبا یک سال است که در مذاکرات جدی برای پاسخ به سؤالهای ما در مورد مواد هستهای اعلامنشده احتمالی و فعالیتهای مرتبط با هستهای شرکت نکرده است. این توانایی آژانس را برای برطرفکردن سؤالات و ارائه تضمین معتبر در مورد نبود مواد و فعالیتهای هستهای اعلامنشده در این مکانها در ایران تحت تأثیر قرار میدهد». گروسی گفت: «ایران را به همکاری کامل و آنی با آژانس از جمله فراهمکردن دسترسی فوری به مکانهای مشخصشده از جانب ما، فرا میخوانیم». ابراز تأسف از اختلافات، ابراز امیدواری به ادامه همکاری مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با تکرار ادعای مبنی بر وجود فعالیتهای هستهای اعلامنشده از سوی ایران، گفت رایزنیهای سازنده با تهران درباره این فعالیتها ادامه دارد. گروسی روز دوشنبه پس از نشست مجازی شورای حکام در جمع خبرنگاران، اقدامات راستیآزمایی را فرایندی دائمی خواند که ارتباطی به تجدید نظر درباره پرونده هستهای ایران که سال ۲۰۱۵ وفق برجام بسته شد، ندارد. وی با اشاره به اینکه هرجا فعالیت هستهای در جریان است آژانس باید حاضر باشد، از اینکه با جمهوری اسلامی ایران در برخی موارد اختلاف نظر دارد ابراز تأسف کرد. گروسی درباره ماهیت مکانهایی که ادعا شده است فعالیت اعلامنشده در آنها انجام میشود، گفت: «دقیقا به همین خاطر است که ما خواهان دسترسی [به فعالیتهای هستهای و مکانهای اعلامنشده] در ایران هستیم و امیدواریم تلاشهای ما با موفقیت روبهرو شود». وی تعداد این مکانها را در ابتدا سه مورد عنوان کرد و افزود: «اما اینک یک مکان بیربط است و نیازی به دسترسی به آن وجود ندارد». او درباره پاسخ احتمالی شورای حکام به گزارش آژانس در این زمینه گفت: «تصمیمگیری در این رابطه به نظر اعضا بستگی دارد». مدیرکل آژانس با بیان اینکه کار او تهیه گزارش دقیق و فنی از فعالیت هستهای کشورها و اعلام ملاحظات فنی آژانس است، مدعی شد که تمایلی به جهتدهی و اثرگذاری بر تصمیمگیری اعضا ندارد. گروسی درباره خطر کاهش همکاری هستهای ایران با آژانس در پی افزایش فشارها ابراز امیدواری کرد که چنین اتفاقی رخ ندهد. سخنگوی وزارت خارجه ایران: آژانس قدر همکاریهای ایران را بداند در همین رابطه دیروز سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری هفتگی خود با بیان اینکه گزارش آژانس ارتباطی با برجام ندارد، خاطرنشان کرد: «موضوع بستهشده را باز میکنند و مبنای ادعایشان ادعای رژیم صهیونیستی و شخص نتانیاهو است که جای تأسف دارد که آژانس به جای اتکا به مدارک متقن و نگاه به همکاریهای سطح بالای ایران تا این لحظه اینها را کنار گذاشته و ادعاهای رژیمی را میپذیرد و مبنای سؤالات خود قرار میدهد که خصومت آن با مردم و نظام ما و نظام بینالملل برای همه محرز است». سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: «آمریکا سازمان ملل و نهادهای بینالمللی را گروگان اهداف خود گرفته و این مشی آمریکاست. اما به آژانس توصیه میکنم در این زمینه واقعنگری داشته باشد و به مراجعه به اسناد متقن و همکاری خوب جمهوری اسلامی با آژانس، ادعای آمریکا و رژیم صهیونیستی را مبنای سؤال خود قرار ندهد». این دیپلمات افزود: «آژانس باید این همکاریها را قدر بداند و وارد حاشیهسازی بیمورد نشود. امیدواریم نشست آنها منجر به نتیجهای شود که برای حفظ صلح و امنیت بینالمللی مهم و کارآمد و سازنده باشد». سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به نشست شورای حکام و انرژی هستهای و احتمال صدور قطعنامهای علیه ایران، ابراز امیدواری کرد کار به اینجا نکشد و گفت: «ظاهرا نشست شروع شده و مبنای این نشست گزارش نخستوزیر رژیم صهیونیستی و ادعایی است که از طریق جاسوسی توانستند به یکسری اسناد قدیمی که مربوط به دهههای پیش است، استناد کنند که ما این رویکرد آژانس را سازنده نمیدانیم». وی ادامه داد: «آژانس باید بیطرفی کامل خود را در موارد تخصصی حفظ کند، گزارشهای آژانس متقن باشد و از طریق قانونی و رسمی به دست آنان رسیده باشد، اما به صرف ادعای یک رژیم آن هم از طریق غیررسمی و غیرقانونی که ایراد به این اطلاعات وارد است را قابل قبول نمیدانیم. به آژانس هم اعلام کردیم ضمن اینکه همکاریهای ما با آژانس حتی وقتی کاهش تعهدات ادامه پیدا کرد و موارد کاهش تعهدات خودمان را با نظارت و اطلاع آنها قرار دهیم، اگر بخواهد چنین رویهای را در پیش بگیرد تعامل با آژانس قدری دچار اشکال خواهد شد». موسوی ابراز امیدواری کرد: «آژانس و بقیه کشورهای حاضر در شورای حکام زیر فشار آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار نگیرند؛ البته طبیعی است اگر تصمیم غیرسازندهای گرفته شود، امکان دارد جمهوری اسلامی واکنش درخوری به این تصمیم نشان دهد و احتمالا حدس خواهند زد تصمیم چیست»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.