مجسمهها فرومیریزند
فضای اعتراضها در ایالات متحده بسیار عجیب و غافلگیرکننده بود. شاید کمتر کسی فکرش را میکرد که در اوج بحران کرونا و تأکید بر فاصلهگذاری اجتماعی، شاهد اين سطح از اعتراضها باشیم. پیش از شروع کرونا، دنیا شاهد اعتراضهای سراسری در هنگکنگ، شیلی، لبنان و عراق بود، اما شروع کرونا آبی بود بر آتش اعتراضها. بااینحال، شاید کمتر کسی فکرش را میکرد که در دنیای بعد از کرونا، این آمریکا باشد که چراغ اول اعتراضها را روشن کند، اما مرگ غمانگیز جورج فلوید موجب شد شاهد یکی از گستردهترین اعتراضها در ایالات متحده باشیم؛ اعتراضهایی که ابعاد گستردهای دارد و بهتازگی مرزهای آمریکا را هم درنوردیده و به خارج از ایالات متحده رسیده است. هفته گذشته شورای منطقه تاورهملتس لندن اعلام کرد مجسمه رابرت میلیگان، بردهدار بریتانیایی، از خیابان وستایندیا در شرق این شهر پایین آورده شد. رابرت میلیگان یک تاجر برده بود که هنگام مرگ در سال ۱۸۰۹ دو مزرعه در جامائیکا و بیش از ۵۰۰ برده داشت. مجسمه رابرت میلیگان خارج محوطه داکلندز قرار داشت و برداشتن آن موجب شد این موزه در بیانیهای اعلام کند بهزودی سایر مجسمهها را نیز از نظر تاریخچه نژادپرستی بازبینی میکند. این حرف را البته کمی پیش از بیانیه این موزه، صادقخان، شهردار لندن، بر زبان آورده بود؛ هفته گذشته و با بالاگرفتن اعتراضها به نژادپرستی، صادقخان، شهردار لندن، بهصراحت از برنامههایش برای بازبینی مجسمههای مرتبط با تاریخ بردهداری و نژادپرستی خبر داد و تأکید کرد باید مطمئن شویم چنین شخصیتهایی در این کشور ستایش نمیشوند. مجسمه رابرت میلیگان تنها مجسمهای نبود که این روزها در انگلستان پایین کشیده شده؛ پیش از این و در هفتم ژوئن، معترضان به نژادپرستی مجسمه تاریخی ادوارد كلستون را پایین کشیدند؛ کلستون نیز از بردهدارهای بریتانیایی قرن هفدهم بود. دامنه این اعتراضها فقط در بریتانیا نبود و در بلژیک عدهای مجسمه لئوپولد دوم، پادشاه پیشین این کشور را در شهر بندری آنتورپ پایین کشیدند. همچنین حدود ۳۰ هزار نفر در بلژیک با امضای دو طومار خواستار برچیدن مجسمههای لئوپولد دوم از بروکسل، پایتخت بلژیک نیز شدند. در متن طوماری که معترضان امضا کردهاند تأکید شده که لئوپولد دوم جایگاهی در جامعه چندفرهنگی بلژیک ندارد. امضاکنندگان درخواست کردهاند مجسمههای پادشاه پیشین بلژیک تا پایان ماه ژوئن (اواسط تیر) برچیده شود. از لئوپولد دوم بهعنوان مسئول مرگ میلیونها کنگویی یاد میشود. معروف است که نیروهای لئوپولد دوم در دوران استعمار دستان قطعشده قربانیان خود را جمعآوری میکردند. پادشاه پیشین بلژیک همچنین گروهی از بومیان کنگو را برای نمایش در یک «باغوحش انسانی» به کشورش آورد. ماجرای پایینکشیدن مجسمهها در ایالات متحده اما جدیتر است و حالا حتی کار به پایینکشیدن مجسمه کریستف کلمب هم رسیده. هفته گذشته یک مجسمه جفرسون دیویس، رئیسجمهور کنفدراسیون آمریکا، در شهر ریچموند در ایالت ویرجینیا به زیر کشیده شد و مجسمههای کریستف کلمب در بوستون، میامی و ویرجینیا نیز تخریب شدهاند. در ایالات متحده بناهای یادبود کنفدراسیون، گروهی از ایالتهای جنوبی که برای حفظ بردهداری وارد جنگ داخلی شدند، هدف خشم معترضان بوده است. اگرچه در ایالات متحده برخی رویدادهای مرتبط با کریستف کلمب جشن گرفته و گرامی داشته میشود، اما بسیاری از فعالان حقوق بومیان آمریکایی به بزرگداشت کلمب اعتراض کردهاند؛ چون میگویند سفرهای اکتشافی او به آمریکا، به استعمار و نسلکشی اجداد آنها منجر شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.