|

کودک و سوگ در کرونا

آمنه ولی‌جانی. پژوهشگر مؤسسه مطالعات کودکی و مدرس

شیوع و گسترش سریع کرونا در دنیا باعث شد خانواده‌های زیادی با مرگ ناگهانی عزیزانشان مواجه شوند. با افزایش تعداد فوت‌شدگان به علت ویروس‏ کووید19، تعداد زیادی از کودکان، پدران، مادران یا یکی از اقوام نزدیک خود را از دست دادند. همان‌طور که سازگاری با مرگ عزیز برای بزرگ‌سالان دردناک است، نحوه واکنش به درد، فقدان و سوگواری برای کودک داغ‌دیده نیز دشوار است.

برای اینکه به کودکی که با فقدان عزیزی مواجهه شده است کمک کنیم، باید به چند نکته توجه داشته باشیم. اولین قدم همراهی بزرگ‌سال با کودک است که او وظیفه‌‌ای به‌عنوان حامی داشته باشد و مراقبت روانی و جسمی تمام‌وقت از کودک را بر عهده بگیرد. حامی می‏تواند مادربزرگ، پدربزرگ، خاله، عمه یا دوستی که ارتباط عاطفی مناسب و نزدیکی با کودک دارد، باشد. باید شرایطی فراهم شود که کودک بتواند با بقیه افراد خانواده در محیطی امن در ارتباط بوده تا احساساتش را با آنها در میان بگذارد. اگر کودک در این دوران بی‌تابی و گریه شدید می‌کرد، مانع نشوید و با گفتن جملاتی مثل «چقدر گریه می‌کنی، چشم‌هات اذیت می‌شن» یا «مرد که گریه نمی‌کنه»، تلاش برای آرام‌کردن و سوگواری او را متوقف نکنیم. با او همدردی کنید و با گفتن جملاتی مانند «می‌دونم که خیلی دلت برای مامان‌بزرگ تنگ شده و چقدر ناراحتی» و... او را همراهی کنید. برای آگاه‌کردن کودک از فقدان، بهتر است از جملات ساده و متناسب با سن کودک استفاده کنید. به خودتان مسلط باشید و از مفاهیم انتزاعی مانند اینکه «به سفر رفته و هرگز برنمی‌گرده» پرهیز کنید. می‌توان از روش‌های غیرمستقیم به کودک در ابراز ناراحتی‌اش کمک کرد. از او بخواهید با کشیدن نقاشی، احساساتش را بروز دهد. اگر کودک توانایی نوشتن داشت، می‌توانید از او بخواهید نامه‌‌ای به فرد از‌دست‌رفته بنویسد و در آن احساساتش را نشان دهد. صحبت با مشاور کودک در این دوره می‌تواند به بهبود شرایط کودک کمک کند. در صورت طول‌کشیدن علائم سوگ، پرخاشگری کودک و آسیب‌رساندن به خود از‌جمله نکاتی است که باید با مشاور مطرح شود و در پیگیری درمان برای سلامت روان کودک اهمیت ویژه‌‌ای دارد. در نظر داشته باشید که کودکان با هم تفاوت دارند و هر کودک از روشی مختلف برای ابراز سوگ استفاده می‌کند. پس تلاش نکنید کودک از یک الگوی واحد پیروی کند؛ بلکه باید تفاوت‌های فردی کودکان را پذیرا باشید. توجه به این نکته مهم است که سازگاری با فقدان، فرایندی زمان‌بر است و با سن، توانمندی شناختی و کلامی کودک و ارتباط عاطفی کودک با متوفی رابطه دارد. در طول این زمان با همراهی و همدردی، محیطی مناسب را برای گذراندن کودک از مراحل سوگ فراهم کنید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.