ايران از طرق حقوقي طلب خود را پس ميگيرد
هشدار تهران به سئول
شرق: مسئله بدهي نفتي کره جنوبي به ايران و بازپرداخت آن، کمکم در حال بالاگرفتن است تا به چالشي جدي در روابط حسنه چند دههاي بين تهران و سئول تبديل شود. در تازهترين تحول در اين زمينه، يک مقام ايراني رسما کره جنوبي را به اقدام قانوني براي حل مشکل اين بدهي تهديد کرد. رئيس بانک مرکزي ايران در مصاحبهاي با بلومبرگ، رسانه اقتصادي آمريکايي، به کره جنوبي هشدار داد، درصورتيکه اين مسئله ازسوي سئول حل نشود، ايران از طرق حقوقي به دنبال حل آن خواهد رفت. عبدالناصر همتي در اين گفتوگو ضمن توضيح درباره خودداري کره جنوبي از بازپرداخت پول ايران به انتقاد از عملکرد بانکي در اين کشور پرداخت و تأکيد کرد: «آنها ميتوانند اين بدهي را از راههايي که با تحريمهاي آمريکا به مشکل نخورد نيز با ايران تسويه کنند». صحبتهاي همتي پس از آن انجام ميشود که کره جنوبي بعد از مدتها مذاکره، بازپرداخت بدهي هفت ميليارد دلاري را با ارسال يک محموله کمکهاي دارويي ۵۰۰ هزار دلاري به ايران شروع کرد و وعده محمولهاي دو ميليون دلاري را نيز داد. فاصله اين مبالغ با بدهي ميلياردي باعث واکنش منفي ايران شد. سخنگوي وزارت خارجه ايران مشخصا با لحني کنايهآميز و تند به اين موضوع اشاره کرد و همتي نيز خود هفته گذشته راهي سئول شد. پول ما در بانکهاي کره غيرقانوني مسدود شده است رئيس کل بانک مرکزي در مصاحبه خود با بلومبرگ گفت: «درآمدهاي حاصل از صادرات خود را در بانکهاي کره جنوبي دريافت کردهايم، اما مسئله اين است که منابع ما بهطور غيرقانوني در بانکهاي کرهاي مسدود شده است». همتي افزود: «قصد داريم از منابع خود در بانکهاي کرهاي براي خريد مواد غذايي و پزشکي استفاده کنيم که صراحتا مشمول تحريمهاي يکجانبه ايالات متحده نميشوند». او با بيان اينکه مقامات کرهاي و بانکها بايد به تعهدات خود نسبت به ما عمل کنند، اضافه کرد: «اگر بانکهاي کرهاي به توافقات بينالمللي خود با ما پايبند نباشند، ما اين حق را داريم که تحت قوانين بينالمللي به اقدامات قانوني روي آوريم و ما مقامات کره جنوبي را در اين فرايند مسئول ميدانيم». رئيس کل بانک مرکزي تصريح کرد: «بانکهاي کرهاي با خيال راحت تعهدات خود را زير پا ميگذارند و به توافقات مالي بينالمللي رايج عمل نميکنند و تصميم گرفتهاند وارد بازي سياست شوند». او اظهار کرد: «ميلياردها دلار در کره جنوبي داريم. اين منابع متعلق به ماست و ما حق ويژه داريم که آنها را براي واردات دارو و مواد غذايي استفاده کنيم». طبق اظهارات همتي در اين مصاحبه، ايده برپايي سازوکاري همانند اينستکس بين ايران و کره جنوبي نيز در حال بررسي است. لازم به ذکر است، اينستکس و سازوکار سوئيسي که پيش از اين با همين انگيزهها برپا شدند، تا اينجا کارآيي نزديک به صفري براي ايران داشتهاند. واکنش ايران به بازپرداخت قطرهچکاني هشدار و تهديد رئيس بانک مرکزي ايران در اين زمينه پس از آن مطرح ميشود که اوايل خرداد ماه، کره جنوبي از ارسال محمولههاي دارويي به ايران خبر داد؛ محمولههايي که بنا بود بازپرداخت بدهي کره به ايران باشند. وزارت خارجه کره جنوبي با اعلام ارسال محموله ۵۰۰ هزار دلاري خبر داد که بهزودي محمولهاي دو ميليون دلاري نيز به ايران ارسال خواهد شد. نکته اما اينجا بود که تخمينهاي رسانهها مبلغ اين بدهي را چندميليارد دلاري تخمين ميزدند و محمولههاي ذکرشده عملا کسر ناچيزي از اين بدهي را تسويه ميکردند.پس از اين اقدام بود که وزارت خارجه ايران ضمن اعلام رسمي مبلغ بدهي، با لحني تند از رويکرد کرهايها در اين زمينه انتقاد کرد. سخنگوي وزارت خارجه ايران در نشستي مطبوعاتي درباره بدهي ميلياردي کره جنوبي به ايران و اين محمولهها گفت: «زحمت کشيدهاند. ما چيزي حدود دو سال با کره جنوبي مذاکره داشتيم ولي کرهايها در اين زمينه به آمريکاييها گوش ميدهند و براي پرداخت بدهيشان منتظر پاسخ مثبت آمريکا بودند». در همين نشست بود که موسوي رسما مبلغ بدهي را اعلام کرد: «هفت ميليارد دلار پول ملت ايران در کره است و آنها بايد همان موقع بهصورت مقتضي اين پول را به کشور ما بازميگرداندند، ولي غفلت کردند و تأخير داشتند ما بارها به آنها اين موضوع را گوشزد کرديم که آنچه آنها درباره علت اين تأخير مطرح ميکنند غيرقابلقبول است. ايران تحت هيچگونه تحريم بينالمللي نيست و تحريمهاي آمريکا عليه ايران، يکجانبه و غيرقانوني است؛ بنابراين استناد کرهايها به تحريمهاي آمريکا نميتواند ملاک عمل براي کره يا هيچ کشور ديگري باشد و ما خواهان بازپسگيري داراييهاي خود هستيم». او ادامه داد: «اقدامي که کرهايها اعلام کردند انجام ميدهند، اقدام کوچک ولي مثبتي است که با تأخير فراوان انجام ميشود». موسوي گفت: «کرهايها بايد مراقبت کنند که روابط ديرينه دو کشور که در مقاطعي بر سر زبانها بوده با دخالت کشورهاي ثالث مخدوش نشود».يکي از مقامات وزارت خارجه کره جنوبي در گفتوگو با بلومبرگ دراينباره توضيح ميدهد: «ما در حال مذاکره با ايالات متحده، ايران و بانکهايي بودهايم که داراييهاي مسدودشده را در اختيار دارند و در تلاش براي پيشرفت در اين زمينه بودهايم. تا اينجا توانستهايم بخشي از اين منابع را براي گسترش تعاملات انساندوستانه با ايران به کار بگیریم و به تلاش براي يافتن راههاي افزايش چنين مبادلاتي ادامه خواهيم داد». پيغام علني پس از بينتيجگي گفتوگوي خصوصي در همان زماني که سخنگوي وزارت خارجه در تهران در حال انتقاد از عملکرد کرهايها در اين زمينه بود، شخص ناصر همتي براي پيگيري همين مشکل راهي کره جنوبي شده بود. همتي در اين سفر که از ۱۲ تا ۱۷ خرداد به طول انجاميد، با رئيس بانک مرکزي کره جنوبي ديدار کرده و خواستار اقدام جدي مسئولان کره در حل مشکلات بانکي دو کشور شده بود. رئيس کل بانک مرکزي در اين ديدار با اشاره به روابط ديرينه سياسي، اقتصادي و فرهنگي ايران و کره جنوبي، از کاهش حجم مبادلات اقتصادي دو کشور از سال گذشته ميلادي که عمدتا تحت تأثير تحريمهاي آمريکا بوده است نيز انتقاد کرده بود و با طرح مشکلات بانکي طرفين بهويژه عدم همکاري بانکهاي کره جنوبي درباره استفاده از منابع بانک مرکزي ايران، خواستار اقدام جدي مسئولان کره در حل هرچه سريعتر مشکلات شده بود. همتي همچنين با اشاره به تأثير منفي مشکلات بانکي بر روابط دو کشور که بهدليل محافظهکاري بيشازحد طرف کرهاي ممکن است ايجاد شود، ابراز اميدواري کرد اين موضوع هرچه سريعتر حل شود. در آن ديدار، لي، رئيس بانک مرکزي کره جنوبي نيز ضمن تشکر از حضور همتي از نحوه عمل بانکهاي کرهاي که عمدتا بهدليل نگراني آنها به خاطر اعمال جريمه آمريکا است، ابراز تأسف و اعلام کرد تمام تلاش خود را براي پيگيري و حل موضوع به کار خواهد برد. همتي همچنين در اين سفر با معاون نخستوزير و وزير اقتصاد و ماليه کره جنوبي نيز ديدار کرد. هونگ نام کي، روابط با ايران را بسيار مهم خواند و با اشاره به ناراحتي کره جنوبي از وضعيت پيشآمده در روابط بانکي دو کشور، از بهکارگيري تمام تلاش خود براي حل مشکلات بانکي خبر داد. رئيس بانک مرکزي ايران در اين سفر با معاون وزير تجارت و انرژي کره نيز ديدار و درباره مبادلات بين دو کشور و کاهش سطح آنها گفتوگو کرد. اکنون رئيس بانک مرکزي ايران اينبار موضوع را نه در نشستي خبري يا در گفتوگو با رسانهاي داخلي که در گفتوگو با يک رسانه خارجي انجام داده است تا پيام را صريحتر رسانده باشد و البته وضعيت آشکارتر شده باشد. گفتوگوها و پيغام و پسغامهاي تهران با سئول تا اينجا به نتيجه نرسيده است و کره جنوبي قصد ندارد براي پرداخت بدهي خود به ايران بيش از اين در مقابل ايالات متحده ريسک کند. حال به نظر ميرسد راهحل ايران افزايش هزينه عدم بازپرداخت و تهديد به اقدام قانوني بينالمللي است. اين احتمال وجود دارد که روند تحولات، درنهايت به جايي برسد که کره با استفاده از مسيرهاي ممکن زير سايه تحريمهاي آمريکا، بدهي خود را تسويه کند، اما آنچه قطعي است، آسيبي است که به روابط دو کشور در نتيجه فشارهاي واشنگتن وارد شده و ميشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.