چرچیل یک نژادپرست ضدفاشیست بود
شان او گریدی. سردبیر ایندیپندنت
«چرچیل یک نژادپرست بود». این عبارتی است که روی مجسمه وینستون چرچیل سالمند در میدان پارلمان لندن نوشته شده است. در ابعاد بزرگتر آن، این خرابکاری جزئی است. اما جنبه تأسفبار آن این است که برخلاف تخریب شهرت ادوارد کُلستون، تاجر برده و انداختن مجسمه او در آب در بریستول، نخستوزیر بریتانیا در طول جنگ جهانی دوم، یک قهرمان ملی است. هتک حرمت از مجسمه یادبود چرچیل حرکتی است که برخی از اعضای جنبش ارزشمند «جان سیاهان ارزش دارد» را ناخشنود کرده است. مشابه فردی که سعی کرد پرچم بریتانیا را در محل مقبره سرباز گمنام بسوزاند؛ این هم حرکتی شوکآور است.
اتهام نژادپرستی (علیه چرچیل) حرکتی عامدانه برای برانگیختن خشم، توجهطلبی و نوعی سیاست لجامگسیخته به مثابه اعتراضات چندسال پیش است که در آن تکه چمنی روی سر یک مرد سالمند گذاشته شد تا او را شبیه «ماهیکان»ها کند. وینستون چرچیل از آن خرابکاریها به سلامت جست و از این هم به سلامت خواهد جست. تصور میکنم اگر بود، تخریب عامدانه مجسمهاش را با اظهاراتی هوشمندانه تحمل میکرد، زیرا او به آزادی بیان، حتی در این فضای غیرعادی اعتقاد داشت. او در جوانی ماجراجو و لیبرالی رادیکال بود که خطرکردن را دوست داشت (گفته میشود قصد داشت شخصا در 70 سالگی در «D-Day» (بزرگترین عملیات آبی- خاکی متفقین در جنگ جهانی دوم) شرکت کند. مجسمه چرچیل که از آن در سال ۱۹۷۴ و یکصدمین سالروز تولدش پردهبرداری شد، عامدا بهگونهای تراشیده شده که سیمای مبارز او را در دوران نخستوزیریاش و در ارزشمندترین دقایقش در مقابله با بمبارانهای آلمان نازی علیه بریتانیا، نشان دهد؛ رهبر یک ملت، تنها، علیه آلمان نازی. باقی داستان را میدانید. با توجه به اینکه چرچیل تنها صدایی بود که در سال ۱۹۳۰ علیه هیتلریسم هشدار داد، درواقع او فعال واقعی و نخست «آنتیفا» بود. او حتی با روسیه کمونیستی وارد ائتلاف شد. اما او درعینحال حتی با معیارهای امروز یک امپریالیست کهنهپرست فرهنگ «ادواردین» بود؛ برای مثال چرچیل بر استقلال یا حتی خودمختاری هند سالها پس از آنکه به صورت امری غیرقابل اجتناب درآمده بود، اصرار میکرد. در جوانی برای دفاع از امپراتوری و آرمان نژادپرستانه در ارتش بریتانیا در هند، سودان و آفریقای جنوبی جنگید. از آن بدتر، بهعنوان یکی از مدیرانکل دولت دستور بمباران شورشیان در عراق را صادر کرد و از یاغیان «بلَک اند تَنز»، شبهنظامیان ارتش بریتانیا در تلاشهای نافرجامشان برای جلوگیری از استقلال ایرلند حمایت کرد. هیچ کارنامهای به طول و وزن سابقه حرفهای چرچیل نمیتواند بیعیب باشد. او به تضاد در سیاستهایش شهرت داشت. از این حزب به آن حزب میرفت و سیاستهایش را به نفع خود تغییر میداد؛ احتمالا تنها نقطه تشابه واقعی که با نویسنده زندگینامه و جانشینش، بوریس جانسون دارد. او یک نژادپرست اما درعینحال ضدفاشیسم بود؛ بهشدت ضدکمونیسم بود، اما درعینحال بخش بزرگی از اروپا را جدا کرده و به ژوزف استالین هدیه کرد. بسیاری از مورخان سعی کردهاند معمای این مرد و زمانش را درک کنند. «چرچیل نژادپرست بود» بخشی از حقیقت وجود این مرد بود، اما تنها بخشی از آن. بهتر است در پای مجسمه چرچیل تنها نام او نوشته شود که محتوای آن روایت همهچیز است. شاید همه ما بر سر آن توافق کنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.