|

راز کوه‌ها

شرق: «دهکده گرانا در حاشیه یکی از آن دره‌هایی قرار داشت که کسانی که از کنارشان می‌گذرند آنها را بی‌اهمیت شمرده و نادیده می‌گیرند، و در میان قله‌های خاکستری تیره بالای سرش و تخته‌سنگی که از پایین راه دسترسی به آن را مسدود می‌کرد به‌طور کامل گیر افتاده بود. بالای تخته‌سنگ، خرابه‌ برجی هنوز بر دشت‌های پوشیده از علف مشرف بود. جاده‌ای خاکی از بزرگراه اصلی منطقه‌ای جدا می‌شد و با شیب تند و مسیری پرپیچ تا پای برج بالا می‌رفت؛ بعد، پس از عبور از برج، از شیب جاده کاسته می‌شد و جاده از کناره کوه بالا می‌رفت و از میانه دره بزرگ وارد آن می‌شد و سپس با سراشیبی ملایم ادامه می‌یافت». این آغاز رمانی است با عنوان «هشت‌ کوه» از پائولو کنیه‌تی که مدتی پیش با ترجمه میلاد زکریا در نشر مرکز منتشر شد. کنیه‌تی از نویسندگان معاصر ایتالیایی است که در سال 1978 در میلان متولد شده و از اوایل قرن بیست‌ویکم به این سو چندین مجموعه داستان و سفرنامه به چاپ رسانده است. در میان آثار کنیه‌تی، «هشت کوه» نخستین رمان او به شمار می‌رود. اثری که پس از انتشارش بیش از یک‌سال جزء کتاب‌های پرفروش ایتالیا بود و سپس در سال 2017 معتبرترین جایزه ادبی ایتالیا یعنی جایزه استرگا را نیز به دست آورد. «هشت کوه»،‌ آن‌طور که از عنوانش هم برمی‌آید، روایتی است که کوه‌ها نقشی محوری در آن دارند. کوه‌ها همیشه پر رمز و راز بوده‌اند و از همین‌رو بارها در فرم‌های مختلف ادبی و هنری مورد توجه قرار گرفته‌اند. ناشناخته بودن کوه‌ها و عدم دسترسی آسان به آنها، تخیل را به حرکت وامی‌دارد. اما کوه‌ها تنها جاذبه‌هایی طبیعی به شمار نمی‌روند؛ دست‌کم برای آنان که به کوه‌‌ها علاقه دارند، کوه‌نوردی کاری است کاملا جدی که قوانین خاص خودش را دارد. کوه می‌تواند نمادی از مقاومت و سخت‌کوشی باشد. کوه‌ها برای گروه‌هایی از مبارزین سیاسی حتی ارزشی بیشتر از نماد دارند و با مبارزه پیوند خورده‌اند. «هشت‌ کوه» پائولو کنیه‌تی، روایت زندگی دو شخصیت داستان است که سرگذشت‌شان به نوعی با کوه‌ها ارتباط دارد. در روایت رمان، سپری شدن عمر این دو و بالطبع تغییر و تحول‌شان را مشاهده می‌کنیم. راوی رمان، پسری است که زیر سایه پدری که کارخانه‌دار است و کوه‌نورد بزرگ می‌شود. آنها اگرچه در میلان زندگی می‌کنند، اما در دهکده گرانا و در خانه‌ای که برای تابستان اجاره کرده‌اند روزها را کنار هم می‌گذرانند و برای راوی زندگی در این دهکده تجربه‌ای متفاوت است: «آن روزها مشغول اکتشاف رودخانه می‌شدم. دو مرز بود که اجازه نداشتم از آن‌ها عبور کنم:‌ بالاتر از پل چوبی که پشت آن کرانه‌های رود زیاد می‌شد و به تدریج به یک آبکند تبدیل می‌شد، و پایین‌تر از بوته‌زارهای پای تخته‌سنگ که رودخانه از آنجا به سمت کف دره جاری می‌شد. این قلمرویی بود که مادرم می‌توانست از بالکن خانه زیر نظر داشته باشد، اما برای من مثل این بود که تمام رودخانه در اختیارم باشد. رودخانه اول از لای صخره‌ها، در چند تنداب کف‌آلود از میان سنگ‌های عظیمی پایین می‌ریخت که من از از بالای‌شان نگاه می‌کردم تا بازتاب‌های نقره‌ای پایین‌شان را ببینم. ‌جلوتر جریان رودخانه آرام می‌شد و مسیرش پیچ می‌خورد، انگار از کودکی به بلوغ برسد، و جزیره‌های کوچکی در میانش پیدا می‌شد که در تسخیر درختان توس بودند و من می‌توانستم با پرش روی آن‌ها به کرانه مقابل بروم. باز هم جلوتر، توده‌ای چوب مانعی ایجاد می‌کرد. آبکندی از بالا به اینجا ختم می‌شد، و در زمستان بهمنی از آن سقوط کرده بود که تنه و شاخه‌های درختان را در هم شکسته و با خود آورده بود،‌ و حالا این‌ها در آب در حال پوسیدن بودند، هرچند در آن زمان من هیچ یک از این‌ها را نمی‌دانستم». در بین گشت‌وگذارهای راوی در زمین‌های اطراف خانه‌، او پسربچه‌ای را می‌بیند که در علفزارهای اطراف رودخانه گاو می‌چراند. برونو، پسری است هم‌سن و سال راوی که کم‌سال‌ترین آدم دهکده به شمار می‌رود. دهکده‌ای که رو به فراموشی است و آدم‌هایش مجبورند برای کار کردن آن‌جا را ترک کنند. آشنایی راوی و برونو ماجراهای تازه‌ای برای او پدید می‌آورد: «وقتی من و برونو با هم تنها بودیم هرگز درباره خانواده‌های‌مان صحبت نمی‌کردیم. همه جای دهکده پرسه می‌زدیم، اما هیچ‌وقت از گاوهای در حال چرا خیلی دور نمی‌شدیم. برای ماجراجویی ساختمان‌های متروکه را جستجو می‌کردیم. در گرانا تعداد این ساختمان‌ها بیش از چیزی بود که می‌توانستیم آرزو کنیم: طویله‌های قدیمی، انبارهای کاه و غله قدیمی، یک مغازه قدیمی با قفسه‌های خالی و خاک گرفته، یک تنور نانوایی باستانی که از دود سیاه شده بود. همه‌جا همان ریخت‌وپاش‌هایی بود که در آسیاب دیده بودم، انگار مدت زیادی پس از بی‌استفاده شدن این ساختمان‌ها کسی در آن‌ها ساکن شده بود، آن هم با بی‌مبالاتی،‌ تا این‌که برای همیشه متروکه شده بودند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.