|

به سایت فرهنگستان مراجعه کنید

زهرا جوهرچی . زبان‌شناس

در روزنامه «شرق» مورخ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۹ مقاله‌ای با عنوان «کابل بگیریم» درج شده است که خانم صفرزاده در ابتدا به علمی و تخصصی‌بودن فرهنگستان اشاره کرده، اما از قول مردم اظهار کرده‌اند که مشکلات آنها و چرخاندن چرخ معاش سبب بی‌اعتنایی آنها به کار این مجموعه است. چند نکته در این مقاله قابل ذکر است:
۱. نویسنده به ۹۰ سال تأسیس فرهنگستان اشاره دارد که هرازگاهی برای کلمات بیگانه معادل‌سازی می‌کند که مایه بهجت مردم است. اما همین نویسنده در دبستان، دبیرستان، دانشگاه و پژوهشگاهی تحصیل کرده که همه این واژه‌ها را فرهنگستان ساخته است وگرنه باید به واژه مکتب‌خانه و ... اکتفا می‌شد.
۲. زبان مانند رودخانه‌ای جریان دارد و اغلب مانع‌ها را از میان برمی‌دارد. اگر نویسنده با کتاب‌های درسی مرتبط باشد می‌تواند کاربرد واژه‌های نوساز نظیر هم‌نهشت، شمارنده و ... را در زمان فرهنگستان سوم ببیند که دانش‌آموزان به راحتی استفاده می‌کنند و خنده‌ای برنمی‌انگیزد‌.
۳. زبان فارسی همانند زبان‌های زنده دنیا نیاز به واژه‌سازی در علوم مختلف دارد. در فرهنگستان گروه‌هایی از علوم مختلف تلاش می‌کنند تا با ساختن یا گرته‌برداری از واژه‌ها و اصطلاح‌هایی از زبان‌های دیگر که با شتاب وارد کشور ما می‌شوند اصطلاحات و واژه‌های مناسبی را جایگزین کند.
۴. نویسنده سازندگان واژگان جدید را کم‌ذوق و بی‌توجه به روح زمان و نوع رابطه خوانده که ناشی از عدم اطلاع ایشان از جایگاه و نوع فعالیت استادان و فرهیختگان شاغل در این مرکز است. اینجانب در جایگاهی نیستم که از فرهنگستان دفاع کنم، بلکه یادآوری می‌کنم که برای اظهارنظرهایی این‌چنین که با هماواشدن با شبکه‌های اجتماعی که اغلب بدون مسئولیت مطلب می‌نویسند همراه است، باید جانب احتیاط را رعایت کرد. قطعا نویسنده و شبکه‌هایی که موجب بهجت ایشان می‌شوند از «یارانه» استفاده می‌کنند و آن را از «خودپردازی» دریافت می‌کنند که فرهنگستان ساخته است. در پایان درخواست دارم برای آشنایی با کار این سازمان بزرگ به سایت فرهنگستان مراجعه شود تا با واژه‌های فراوانی که تولید شده و در این سال‌ها کاربران و گویش‌وران زبان فارسی آن را به کار می‌برند آشنا شوید.
پاسخ قصه‌هاي شهر:
گيتي صفرزاده: با سپاس از خانم دکتر زهرا جوهرچی که نسبت به زبان فارسی و مسائل آن دغدغه‌مند هستند و نسبت به مطلب من بی‌تفاوت نبودند. مطلب من نه از سر ناآشنایی با سازوکار و زحمات استادان فرهنگستان بود (که سال‌ها افتخار دستیاری یکی از برجسته‌ترین چهره‌های آنجا را داشتم) و نه از سر سطحی‌نگری است، زیرا همیشه در نگارش یک مطلب خود را به‌جای خوانندگان و مخاطبان گوناگون می‌گذارم تا از روی بی‌انصافی چیزی به قلمم نیاید و قطعا جزء آن گروهی نیستم که هر روز برای پربیننده‌شدن صفحه مجازی خود مطلبی باعجله و هرچه هنجارشکنانه‌تر می‌نویسند. اما دقیقا با همين باور كه زبان چون رودخانه‌ای جریان دارد، این حق را برای خود قائلم که انعکاس‌دهنده بازتاب‌ نظرات مردمی باشم که شاید اظهارنظرشان به چشم متخصصان عوامانه بیاید، اما در نهایت آنها هستند که اگر کلمات ابداعی متخصصان در دهانشان نچرخد، آن را به فراموشی می‌سپارند. انعکاس و هشدار به نقاط ضربه‌پذیر یک مجموعه نه به معنی زیرسؤال‌بردن کل خدمات آن، بلکه ایجاد فرصتی برای گفت‌وگو و تعامل سازنده است، درست همان‌طور که این مطلب واکنش ارزشمند ایشان را در پی داشته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.