|

هجوم ملخ امنیت غذایی را در جنوب آسیا تهدید می‌کند

آتیکا رحمان و محمد‌اکبر نوتزای.مترجم: حمیدرضا زرنگار

سازمان ملل متحد به دلیل هجوم ملخ‌ها به زراعت‌ها و تجمع آنها برای محو منابع گیاهی منطقه، درباره واردشدن صدمه به سیستم عرضه مواد غذایی هشدار داد.در بلوچستان پاکستان ملخ‌ها در حال خوردن محصولات‌اند.به گفته ساکنان روستای «گارانگ» یک روستای فقیر و کم‌جمعیت در بخش «واشوک» در چند صد کیلومتری ایران، شفیره‌های ملخ دسته‌دسته و روز‌به‌روز در حال بالغ‌شدن‌اند. یک کشاورز محلی به نام مولوی ستار بلوچ می‌گوید: «این ملخ‌ها، کم‌کم و به‌تدریج در حال خوردن همه چیز در اراضی زیر کشت‌اند. آنها دارند به طرف دیگر اراضی در روستای مجاور جابه‌جا می‌شوند». در بخش خاران در مجاورت آن منطقه در قطعات اراضی سرسبز و زیر کشت وضعیت مشابهی برقرار است. ملخ‌ها با وجود سمپاشی، روی گیاهان به‌وفور موجودند و هرچه را پیدا می‌کنند، می‌خورند. آلودگی ملخ امسال، ادامه سرایت آن در سال ۲۰۱۹ در آفریقا، شبه‌جزیره عربستان و آسیای جنوبی است که گفته می‌شود بدترین در طول دهه‌ها بوده است.همانند کشاورزان که حضور بی‌سابقه آفات سیری‌ناپذیر را توصیف کردند، سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (فائو) هشدار داد که این امر می‌تواند تهدید بزرگی برای امنیت غذایی باشد. فائو در گزارشی اختصاصی درباره پاکستان درباره حمله ملخ هشدار می‌دهد: «ایران و پاکستان به‌ویژه به دلیل زمستان‌های مرطوب در سال جاری، مستعد ابتلا به تولید ملخ در این مناطق‌اند.۳۸ درصد از مساحت پاکستان عرصه رشد ملخ صحرایی است.در‌صورتی‌که در آن مناطق رشد ملخ‌های صحرایی مهار نشود، تمام کشور با هجوم آنها تهدید خواهد شد. ۶۰ درصد این عرصه در بلوچستان پاکستان، ۲۵ درصد در سند و ۱۵ درصد نیز در منطقه پنجاب قرار دارد. ملخ‌ها می‌توانند در هر روز به اندازه وزن خود، در حدود دو گرم گیاه تازه بخورند. آنها به‌ویژه در مناطق پرباران و پوشش گیاهی سرسبز به‌وفور یافت می‌شوند و به شکل توده‌هایی از گله‌های ویرانگر به‌سرعت رشد می‌کنند.

زیان‌رسانی به مواد غذایی: گزارش فائو دربرگیرنده وخیم‌ترین پیش‌بینی‌ها درباره «خسارت شدید» در مناطق با محصولات بهاره (محصولات زراعی کاشته‌شده در زمستان مانند گندم، نخود و دانه روغنی) است؛ با سطح خسارت ۲۵ درصد و معادل ۳۵۳ ميليارد روپیه پاکستان (۲/۲ ميليارد دلار). فائو كل خسارات بالقوه كشاورزي را براي محصولات کاشت تابستان ۴۶۴ ميليارد روپیه پاکستان تخمين زده است. «با توجه به تأثیرات اضافی کووید ۱۹ بر سلامتی، معیشت، امنیت غذایی و تغذیه آسیب‌پذیرترین جوامع و جمعیت‌های پاکستان، مهار و کنترل موفق ملخ صحرایی ضروری است». مبارک احمد، هماهنگ‌کننده ملی پاکستان برای کنترل ملخ و یکی از نویسندگان گزارش فائو می‌گوید که این کشور با تهدیدهای متعدد از جانب این آفت روبه‌رو است.اولین مورد، بر‌اساس آنچه از سوی کشاورزان بلوچستان گزارش شده، ناشی از تکثیر محلی جمعیت سال گذشته ملخ‌هاست که حدود ۴۰ درصد از محصول در منطقه سند پاکستان را از بین برده است. احمد می‌افزاید: «آنچه ما در سال ۲۰۱۹ دیدیم، از سال ۱۹۹۳ به این سو مشاهده نکرده بودیم». به گفته او برای اولین بار در طول دهه‌ها، این حشرات در تمام گوشه‌های کشور پاکستان در جاهای مختلف سکونت داشتند. او اظهار می‌کند که پیش‌از‌این ملخ‌ها در فصول تابستان به بیابان «چولستان» در پنجاب یا «تار» در استان سند محدود می‌شدند؛ اما سال گذشته، آنها به دیگر مناطق کشت‌شده در سند و پنجاب و همچنین مناطق شمالی در استان «خیبر پختون خوا» مهاجرت کردند. پیش‌از‌این در آن منطقه کسی چیزی درباره هجوم این آفت نشنیده بود. ملخ‌ها مسیر جدیدی را ایجاد کرده و وارد افغانستان شده‌اند. به نظر او این ملخ‌ها مناطقی را که زمین مرطوب و دارای زهکش‌های بارانی فراوان است، ترجیح می‌دهند. او اضافه می‌کند: «یک شبکه عظیم از این زهکش‌ها در بلوچستان وجود دارد؛ جایی که جمعیت خفته ملخ از سال ۲۰۱۹ در حال رشد است. ملخ‌ها هنوز از ایران وارد نشده‌اند: تهدید ملخ‌های مهاجر از ایران هنوز ظهور نکرده است. کارشناس و مسئول پاکستانی می‌افزاید: «ملخ‌ها سال گذشته از دو کانون در ایران یعنی استان سیستان‌و‌بلوچستان و همچنین بوشهر وارد پاکستان شدند و امسال نیز احتمال دارد که بازگردند».به نظر او هجوم تأخیری آنها به شکل فاجعه‌باری بزرگ خواهد بود؛ زیرا این مدت طولانی‌تر به نسل‌های بیشتری شانس تکثیر خواهد داد. می‌توان انتظار داشت که عمان و شاخ آفریقا از دیگر راه‌های سرایت آفت باشند. عمان منشأ سرایت در سال گذشته بود و شاخ آفریقا نیز باران بیش از حد و رشد انبوه ملخ‌های بیابانی را تجربه می‌کند. گزارش نتیجه می‌گیرد که جمعیت‌های ملخ از مناطق پرورش بهاره خود در بلوچستان و نواحی مجاور در جنوب شرقی ایران به زیستگاه‌های تابستانی مهاجرت خواهد کرد.این جابه‌جایی در طول ماه ژوئن ادامه خواهد یافت؛ بنابراین احتمالا دسته‌های نامنظم ملخ از دره ایندوس عبور کرده و به‌موقع در شروع باران‌های موسمی، به مناطق کویری در «تارپارکار»، «نارا» و چولستان می‌رسند. این کشور همچنین درباره تهدید دوم حمله گروه‌های ملخ در اواخر ژوئن و جولای از آفریقای شرقی هشدار داد. ملخ‌های مهاجم در مرحله لارو و شفیرگی بدون بال‌اند و سپس اجتماعی شده و در گروه‌هایی تجمع می‌یابند که در مرحله بعد در گله‌های بزرگ‌تر ادغام می‌شوند. ملخ بالغ پس از پوست‌اندازی نهایی، دارای بال‌های نرم است که قبل از پرواز باید خشک و سفت شوند. گروه‌هایی از ملخ‌های بزرگ‌سال به‌عنوان مهاجم شناخته می‌شوند و می‌توانند در شعاع چندین کیلومتر گسترش یابند. فائو در سال ۱۹۶۴ کمیسیون ویژه‌‌ای برای کنترل ملخ صحرایی در جنوب غربی آسیا بنیان گذاشت و از نزدیک وضعیت افغانستان، هند، ایران و پاکستان را بررسی می‌کند.هندوستان نیز پیش‌تر تهدید ملخ را گزارش داده و مقامات یک هجوم عظیم از شاخ آفریقا به سمت مزارع و تهدید امنیت غذایی را انتظار داشتند. دولت محلی راجستان اعلام کرده بود که آفت‌کش‌ها و ابزارهای افشاندن سموم را قصد داشت که بین همه کشاورزان محلی توزیع کند؛ اما این کار به دلیل قرنطینه بیماری کووید ۱۹ متوقف شد. شرایط اقلیمی به‌عنوان محرک: کیت کرسمن، متخصص ارشد فائو در شناخت آفت ملخ در یادداشتی می‌نویسد که اگرچه نسبت‌دادن گسترش آفت ملخ به تغییرات آب و هوایی به طور مستقیم دشوار است؛ اما اقلیم به طور حتم پویایی جمعیت ملخ را در پی دارد.«باران ابزاری برای تولید‌مثل ملخ صحرایی است. در شرایط مناسب، یک جمعیت ملخ می‌تواند هر سه ماه در حدود ۲۰ برابر افزایش یابد». به نظر او در سه سال گذشته تناوب هوای پرفشار در اقیانوس هند افزایش یافت که در تولید طغیان کنونی ملخ‌ها نقش داشت. او ادامه می‌دهد: «یكی از تأثیرات كمتر دیده‌شده از تغییر اقلیم، چگونگی تغییر در پویایی انتشار آفات و تولید مثل است؛ بنابراین در‌حالی‌که ملخ‌های صحرایی یک تهدید قدیمی هستند، ما می‌ترسیم چیز دیگری در حال تغییر باشد». توان مقابله و آمادگی پاکستان در برابر هجوم ملخ: محفوظ علی‌خان، یک اقتصاددان متخصص در چالش‌های مالی بلوچستان پاکستان می‌گوید: «ملخ‌ها سرگرم نابود‌کردن محصولات زراعی‌اند و مسئولان متمرکز بر کووید ۱۹. ما برای کنترل آن کاری انجام نمی‌دهیم؛ در‌حالی‌که در بلوچستان پاکستان ۴۰ درصد نیروی کار با بخش کشاورزی مرتبط است».عمران‌خان نخست‌وزیر پاکستان، در پی هجوم ملخ‌ها، در ماه فوریه وضعیت اضطراری ملی اعلام کرد؛ اما طرف‌های ذی‌ربط در دولت فدرال و استان‌ها بر سر موضوع در حال جر‌و‌بحث و شاخ‌و‌شانه کشیدن‌اند. به‌عنوان مثال دولت محلی سند ادعا می‌کند كه این مركز است که «استان را با ملخ صحرایی به حال خود» رها کرده است؛ در‌حالی‌كه دولت مركزی می‌گوید مسئولیت مقابله، با استان است.با‌این‌حال با حمایت فائو، دولت مرکزی و کشور چین، یک استراتژی کاهش آفت تدوین شده که به واسطه آن دستگاه‌های دفع آفات و سمپاش میان تعدادی از کشاورزان توزیع شده است. منبع: وب‌سایت نشریه اینترنتی چاینا دیالوگ. ۲۰ می ۲۰۲۰

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.