کمک اروپاییها به پرواز چارتر آژانس
«20 درصد از بازرسیهای آژانس به ایران اختصاص دارد و روزانه بهطور متوسط سه بازرس در ایران حاضر هستند» بدون شک این میزان بازرسی هزینههای کلانی برای آژانس به دنبال دارد.
اواسط همین ماه بود که بلومبرگ گزارش داد «بازرسان و کارشناسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در سال گذشته میلادی مجموعا بیش از هزارو 100 نفر-ساعت در خاک ایران حضور داشتهاند و از این لحاظ یک رکورد بر جای گذاشتهاند». حالا این رکورد چه هزینهای به دنبال داشته است. هنوز عدد مشخصی از این بازرسیها به رسانهها درز نکرده است اما روز گذشته انگلیس، فرانسه و آلمان اعلام کردند که «به طور مشترک 750 هزار یورو به عملیات پرواز چارتر آژانس کمک کردند».
نماینده انگلیس در آژانس بینالمللی انرژی اتمی در این مورد گفت: «این [اقدام] موجب تضمین حضور بازرسان آژانس در میدان [عمل] برای انجامدادن فعالیتهای پادمانی حیاتیشان از جمله بازرسی مهم در ایران برخلاف چالشهای کووید-19 خواهد شد». بازرسی های آژانس طبق مفاد برجام انجام میشود و از ابتدای دستیابی کشورهای 1+5 و ایران به این توافق، این نهاد در مورد هزینههای رو به افزایشش صحبت کرد. اما هزینههای آن از محل بودجه جاری آژانس تأمین میشود.
مرداد 95 کمتر از یک ماه بعد از دستیابی به توافق، بلومبرگ به سندی از آژانس بینالمللی انرژی اتمی دست یافته بود که هزینه سالانه نظارت این نهاد بر برنامه هستهای ایران ۹.۲ میلیون یورو خواهد بود.
آن زمان در سند آژانس آمده بود که هزینه کلی نظارت بر توافق 138 میلیون یورو (157 میلیون دلار) است که هزینه سالانه آن 9.2 میلیون یورو (10.7 میلیون دلار) برآورد شده و برای 15 سال در نظر گرفته شده است. در آن جلسه از 35 عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی پرسیده شد آیا با نقش نظارتی آژانس درباره برنامه هستهای ایران موافقت میشود و درباره بودجه مورد نیاز برای انجام آن فعالیت نیز پرسیده شد.یک دیپلمات از کشورهای عضو شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی آن زمان گفته بود آمریکا، فرانسه، انگلیس و آلمان که چهار کشور مشارکتکننده در مذاکرات هستهای با ایران بودند، تعهد کردهاند که بخشی از هزینه مورد نیاز برای بازرسی از برنامه هستهای ایران را بر عهده بگیرند. کشورهای دیگر نظیر ژاپن، فنلاند، استرالیا، کانادا، هلند و نیوزیلند نیز بخش دیگری از هزینه نظارت بر برنامه هستهای ایران را برعهده گرفتهاند.
اگرچه انتظار میرفت چین و روسیه که دو کشور دیگر مشارکتکننده در مذاکرات هستهای با ایران بودند نیز بخشی از هزینههای نظارت آژانس بر برنامه هستهای ایران را بر عهده بگیرند اما خبری در مورد آن منتشر نشده است.
با این اوصاف موضوع هزینههای نظارت بر برنامه ایران همیشه از سوی آژانس مطرح میشده است. همینطور که در اولین گزارش سال 2020 که به تاریخ شمسي 14 اسفند 98 منتشر شد، آمده است: «هزینه سالانه تخمینی آژانس برای اجرای پروتکل الحاقی ایران و برای راستیآزمایی و نظارت تعهدات مرتبط هستهای ایران به شرح مندرج در برجام مبلغ ۲/۹ میلیون یورو در سال است. برای سال ۲۰۲۰ منابع مالی فرابودجهای برای مبلغ چهار میلیون یورو از ۲/۹ میلیون یورو لازم است. تا تاریخ ۲۶ فوریه ۲۰۲۰، مبلغ ۲/۴ میلیون یورو منابع مالی فرابودجهای برای تأمین هزینه فعالیتهای مرتبط با برجام برای سال ۲۰۲۰ و بعد آن در دسترس است». بر اساس این بند آژانس نیاز به مبالغ بیشتری برای تأمین بودجه دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.