|

انتقال پیام در ایام کرونا

شکوفه موسوی . روان‌پزشک کودک و نوجوان

برای کسانی که موضوع دانش‌شان مردم هستند و در ارتباط با آنان‌اند، این سؤال همیشه مطرح است که چگونه ‌می‌توان علم را در دسترس همه قرار داد؟ این حلقه رابط کجاست؟ با توجه به اینکه کسب علم در فضایی دانشگاهی و از سوی استادانی فرهیخته و با تسلط بر کتب مرجع معتبر انجام می‌شود، انتقال آن از فرد تحصیل‌کرده برای مردم که بسیاری‌ از آنها پیشینه علمی ندارند و به روش‌های تشخیص اطلاعات درست از نادرست مسلط نیستند، کار سختي می‌شود. از سویی اطلاعات نادرست به میزانی انبوه و با زبانی قابل فهم و قالبی جذاب و از سویی دیگر مطالب درست و علمی با میزانی اندک و بیانی سخت و قالبی غیرجذاب در مصاف هر‌روزه ‌هستند، برنده مشخص است و بازنده نه‌فقط متخصصان بلکه مخاطبان هستند. مسئله مهم‌تر نحوه انتقال به فرزندان است که همه می‌دانیم کار آسانی نیست. راستی حلقه رابط دانش و بزرگ‌سالان و نسل بعد چیست؟ کرونا و مهارت‌های انتقال پیام تجربه کرونا، مواجهه با بحران در همه ابعاد از‌جمله حوزه پزشکی و سلامت است و انتقال حجم زیادی از اطلاعات درست ضروری است؛ به‌ویژه آنکه مثل هر بحران دیگر، بازار شایعات و توصیه‌های غیر‌علمی و نادرست داغ‌تر از همیشه است. اینجاست که بیش از هر وقت دیگر، ضرورت تسلط ابزار ارتباطی مؤثر برای متخصصان آشکار می‌شود. این ضرورت که تعاملی سازنده بین آموزش‌های درست و روش انتقال جذاب آن وجود داشته باشد، پیوند علم و هنر را طلب می‌کند و البته قدم آخر انتقال آن پیام به فرزندان است. کشتی‌شکستگان اگر با خانواده و کودکان کار می‌کنیم، شاید یاد‌کردن از تجربه‌هایی مثل کارتون خانواده دکتر ارنست، مناسبت داشته باشد؛ اینکه خانواده‌‌ای در مواجهه با بحران، چگونه با ساختاری محکم و استفاده از روش‌های حل مسئله، به حیات خود ادامه می‌دهد. این تجربه به شکل یک سریال کارتونی ارائه می‌شود؛ ولی بهتر است آن را ساده نپنداریم. ویژگی‌های این خانواده را مرور می‌کنیم. در این خانواده، هرم قدرت مشخص و در دست والدین است و قوی‌ترین ارتباط در زیر‌مجموعه زوج وجود دارد. با وجود پذیرش و مدارا با تفاوت‌های فردی، خانواده سمت‌و‌سویی مشخص و واحد دارد. ضمن اینکه مهم‌ترین آرزوی‌شان رفتن از جزیره است؛ اما سعی در ساختن بهترین کیفیت روزمره از یاد نمی‌رود. تلاقی با شباهت‌ها و تفاوت‌ها تجربه‌های متفاوت، شباهت‌هایی دارند که آموختن را ممکن می‌کند و نیز تفاوت‌هایی که نیاز به خلاقیت در شرایط خاص را ضروری می‌کند. در چنین تجربه‌هایی است که تلاقی باید اتفاق بیفتد، بین دانسته‌های علمی، تجربه‌های عینی و پیدا‌کردن انتقال آن به مردم از مسیر هنر. دانش زنده‌‌ای که از مقالات علمی و مراجع معتبر راه به سوی باور‌ها و عادت‌های مردم باز می‌کند. ظرف رابطه اغلب والدین دغدغه‌های بجایی از دسترسی فرزندان‌شان به مطالب نادرست و نامناسب دارند؛ اما سؤال این است که راهکار خودشان چیست؟ به نظر می‌رسد صرف زمان خاص با فرزند از سویی و جست‌وجوی منابع خوب و مناسب مثل کتاب، موسیقی، فیلم و کارتون و تجربه آن در کنار فرزندان از سویی دیگر می‌تواند راه‌حل خوبی باشد. به خاطر داشته باشیم برای نوشیدن گواراترین آب، نیاز به ظرف است که برای انتقال پیام از جنس رابطه است. اگر رابطه درست نباشد، بهترین پیام‌ها را نمی‌توان به دیگران (فرزندان) انتقال داد. یادمان باشد اگر در شرایط عادی، مهارت انتقال پیام نداشته‌ایم، در زمان بحران بیرونی، بحرانی بزرگ‌تر این بار درون خانواده را تجربه خواهیم کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.