جهان متفاوت پس از كرونا
رضا سعيدي فيروزآبادي. جراح پيوند
اپيدمي كرونا كه در سال 2019 از ووهان چين آغاز شد به سرعت سراسر جهان را درنورديد و به يك مشكل جهاني تبديل شد. در صد سال اخير اغلب بيماريهاي عفوني و مسري تحت كنترل قرار داشتند به طوري كه بيماريهاي مزمن جاي آنان را در علت بيشتر مرگوميرها گرفتهاند. اپيدمي كرونا مشكل جدي جوامع بشري را در مقابله با چنين همهگيريهايي نشان داد.
اولا اين اپيدمي نشان داد كه عدم توجه به بهداشت جمعي ميتواند بسيار فاجعهبار باشد. عدم توجه به مقوله بهداشت و سلامت جمعي كمابيش در تمامي كشورها نمايان بود. عدم توجه و يا تأخير در اقدامات جمعي در سطح وسيع منجر به گسترش شديد اين بيماري شده است. بسياري از كشورها در اين زمينه در دهههاي اخير آموزشهاي كافي را به شهروندان خود ندادهاند. از طرفي اجراي آنها نظير قرنطينه هزينهبر بوده و بسياري از كشورها در اجراي آن تعلل كردهاند و يا در تلاش هستند كه هرچه زودتر اجراي آن را بهطور كامل يا نسبي متوقف كنند. اين اپيدمي لزوم سرمايهگذاري در زمينه بهداشت جمعي را بهخوبي نشان داد. اين كار هرچند در كوتاهمدت هزينهبر است، اما در درازمدت به سود جامعه است. ثانیا اين بيماري مشكلات جدي در سيستمهاي درمان و بهداشتي در كل جهان را آشكار كرد. عدم ظرفيت كافي نظام سلامت در ارائه خدمات به بيماران، كمبود وسايل حفاظتي نظير ماسك، دستكش و مواد ضدعفونيكننده از ديگر مشكلاتي است كه كمابيش در كل جهان مشهود است. نياز به تربيت نيروهاي انساني براي مقابله با چنين همهگيريهايي از ضرورتهاي ديگري است كه نسبت به آن بايد اقدام شود. اين امر به برنامهريزي و سرمايهگذاري جدي نياز دارد. ثالثا اين اپيدمي شكنندگي اقتصادي جهان و حتي كشورهاي ثروتمند را به رخ كشيد. در سده اخير با گسترش نظام سرمايهداري در كل جهان رشد اقتصادي مشهود بوده است، اما توزيع ثروت همگون نبوده و نابرابريهاي اقتصادي و اجتماعي كمابش در اغلب كشورهاي جهان نمايان است. با شيوع بيماري كرونا و افت رشد اقتصادي مسئله نابرابري بيش از پيش خود را نمايان كرده است. كشورهايي كه نابرابري بيشتري داشتهاند، بيشترين آسيب را به افراد آسيبپذير جامعه خود نشان دادهاند. به عنوان مثال در كشور آمريكا با وجود اقتصادي قابل توجه در دهه گذشته، با شيوع اين بيماري ناگهان 18 ميليون نفر براي بيمه بيكاري اقدام كردهاند. اين خود مؤید اين مطلب است كه با وجود رشد اقتصادي، به علت توزيع ناهمگون، عده قليلي بيشترين سود را از رشد اقتصادي بردهاند و اكثريت جمعيت اندوخته كافي براي مقابله با بحرانها را ندارند. رابعا اين اپيدمي لزوم همكاري كشورها در مقابله به مشكلات جهان را به خوبي به نمايش گذاشت. اين بيماري به خوبي نشان داد كه بني آدم اعضاي یکدیگرند / كه در آفرينش ز يك گوهرند / چو عضوي به درد آورد روزگار / دگر عضوها را نماند قرار. با وجود اينكه اين بيماري ضرورت قرنطينه و جدايي جسمي افراد را براي مقابله با آن متذكر شد، ولي ضرورت همكاري و همفكري بشر جهت مقابله با مشكلات جهان را يادآوري كرد. اين بيماري نشان داد كه جوامع بشري جهت مقابله با مشكلات نياز به همكاري و همفكري دارند. اين كار به تشخيص سريع، يافتن واكسن و درمان بيماري كمك خواهد كرد. فضاي مجازي و استفاده از هوش مصنوعي در اين زمينه بسيار كمككننده خواهد بود. لازم است كه كشورها با شفافيت و صداقت در اين زمينه با هم همكاري و سرمايهگذاري كنند. پديده جهانیشدن نهتنها با گسترش سريع اين بيماري از چين به كل جهان انجاميد، بلكه ميتواند به كنترل آن هم كمك كند. لزوم همكاريهاي علمي بين كشورها جهت تبادل اطلاعات و انجام تحقيقات مشترك جهت يافتن راههاي علمي براي كنترل و درمان بيماري امري حياتي است. علاوه بر آن همكاريهاي سياسي و اجتماعي كشورهاي مختلف جهت اخذ تصميمات مشترك به منظور كمك به يكديگر و اجراي سياستهاي واحد جهت كنترل بيماري امري ضروري است. امروز جوامع بشري بايد بيش از پيش به هم نزديك شده و با هم همدل باشند. اين امر به كنترل اپيدمي كرونا و حل بسياري ديگر از مشكلات بشري نظير فقر و نابرابري كمك خواهد كرد. جهان پس از كرونا قطعا جهان متفاوتی خواهد بود. اين همهگيري نشان داد كه يك مشكل منطقهاي به علت پديده جهانیشدن و ارتباطات، به سرعت ميتواند به يك معضل ملي و بينالمللي تبديل شود. بنابراين حل آن به صداقت، شفافيت و همكاري بينالمللي نياز دارد. اين امر نياز به اين دارد كه انسانها افق ديدشان بازتر شود تا بتوان مشكلات اینچنینی را حل كرد. پديده كرونا نشان داد كه براي آينده بهتر چشمها را بايد شست و جور ديگر بايد ديد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.