انگ کرونا
امير عربي
حدود دو ماه پیش بود که يکي از ژورنالهاي پزشکي مقالهاي را منتشر کرد و در آن از مخاطبان خود بابت بهکاربردن واژه ويروس ووهان بهجای ويروس کوويد عذرخواهي کرد. تقريبا همزمان با آن، درگاههاي اينترنتي مختلفي راهاندازي شد تا آسياييها و مشخصا چينيها از تجربيات تلخ خود درباره انگ چينيبودن و آسياييبودن در زمان همهگيري کرونا صحبت کنند. از خلال همين گزارشها کمکم مشخص شد که در بعضي مناطق دنيا که چينيهاي زيادي در آن حضور دارند، نژادپرستي با چهرهای جديد وارد رفتار و گفتار مردم جهان شده است. گزارشها حاکي از اين بود که چينيها در ايام همهگيري كرونا در مدارس، کارخانهها و شهرکهاي مسکوني ازجانب همسايهها، همکاران و همکلاسيهای خود طرد شده و اين موضوع بعضي از حقوق اوليه آنها در زمينه آموزش و اشتغال را تحت تأثير قرار داده است. حتي در بعضي مناطق حضور چينيها در معابر عمومي مثل مترو و فروشگاهها زمينهساز برخورد فيزيکي شده است. پويشهاي مختلفي در زمينه پيشگيري از «نژادپرستي زادهشده از دل کرونا» شکل گرفت. شروع آن از تغيير نام ويروس در سازمان جهاني بهداشت بود و بعدها در قالب شعارها و اعمال مجازات براي هر رفتار مطابق با انگزني و نژادپرستي ادامه پيدا کرد.
تفسير چرايي قضيه کار سختي نيست. اين اولينبار نيست که يک بيماري همهگير از کشور چين آغاز ميشود و بيشترين تلفات را از جمعيت غيرچيني جهان ميگيرد. در مورد کشور چين هميشه جهتگيريها متفاوت بوده است. شايد نوعي حسادت دائمي نسبت به مردم چين وجود دارد؛ همين که از هر هفت نفر انسان روي کره زمين يک نفر چيني است فينفسه رشکبرانگيز است. حالتي را تصور کنيد که در هر نقطهاي از جهان که بايستيد، از هر هفت رهگذري که قرار است از کنارتان رد شوند يکي هموطن شما باشد! اين فقدان حس غربت را فقط چينيها تجربه ميکنند. يا به قدرت اقتصادي و اجتماعي و حتي نظامي خفته در اين تراکم جمعيت فکر کنيد. فارغ از بحث حسادتها، سبک زندگي و عادات تغذيهاي چينيها حتي در زمان وجودنداشتن يک بيماري همهگير هميشه مورد انتقاد و بعضا تمسخر مردم ساير کشورها بوده است، چه رسد به آنکه يک بيماري جهانشمول از چين آغاز شود و ازقضا در گزارشهای اوليه علت آن به نوع تغذيه چينيها برگردد. حتي اگر آمار بالاي مرگومير اين بيماري را هم درنظر نگيريم، اثرات مخرب اين همهگيري بر اقتصاد و کار و روان مردم تمام نقاط جهان شايد هر انساني را در هر نقطه جهان به سرحدي از عصبانيت برساند که با شنيدن نام ويروس کرونا، حتي اگر ديگر ويروس چيني ناميده نشود، بر مردمان کشور مبدأ اين بيماري نفرين و لعن بفرستد. حتي بعضي بدبينانهتر به موضوع نگاه کردند و اتهام عامدانهبودن سناريو را مطرح کردند، آن هم زماني که پس از رکود اوليه اقتصاد چين در ايام ابتدايي بيماري کوويد، توليدات بهداشتي ميليارد دلاري کشور چين براي ارسال به کشورهاي كرونازده بارگيري شد، سايتها و مجلات علمي معتبر دنيا از مقالات دانشمندان چيني پر شد و اقتصادهاي بزرگ مخالف چين به ورطه سرنگوني کشيده شدند؛ با يک تير هزار نشان! در طرف مقابل همه اين بدانگاريها، جبهه مخالف هم دستاويزهايي دارد. مثلا اصول ثابت و هميشه درست انساني حکم ميکند که هيچ آدمي را صرفا بهدليل يک نژاد خاص از حقوق اوليهاش محروم نکنيم، مورد تمسخر قرار ندهيم و به او انگ و برچسب مليت خاصي را نزنيم. يا مثلا جمعيت بالاي کشور چين طبق نظر بعضيها بروز همهگيريها را توجيه ميکند و اين گناه مردم اين کشور نيست. اصلا مگر فقط از چين همهگيريها برميخيزند؟ از خانواده همين ويروس کرونا يک دهه پيش از صحراهاي عربستان همهگيري ديگري شکل گرفت. يا در ايام کهنتر اين اروپا بوده است که مهد همهگيريهاي بزرگ بوده است. آيا در اين ايام حواسمان هست که از کرونا براي هموطنان خود انگ و برچسب نسازيم؟ فلان شهر را شهر کرونا نناميم؟ وقتي کرونا گرفتيم از ترس حرف مردم آن را مخفي نکنيم تا چند نفر ديگر ازطریق ما آلوده نشوند؟ وقتي تب و سرفه به سراغمان آمد با قامت ايستاده به مراکز درماني مراجعه کنيم و بررسيهاي لازم را انجام دهيم؟ وقتي عزيزي را بهدليل کرونا از دست ميدهيم سعي نکنيم درباره علت مرگش مخفيکاري کنيم و همشهريهايمان را بهخاطر ابتلا به کرونايي که ديگر بهبود يافته است طرد نکنيم؟ اگر سالهاست به مناقشات نژادپرستي در قبال سياهان و مردم فلان مذهب و فلان نژاد در ساير کشورها و انگزني اين روزهاي جهان به چينيها خنديدهايم و خود را مبرا از آن دانستهايم، يادمان باشد در کشوري که سياهان در آن نادرند و چينيها کمتر پيدا ميشوند، نژادپرستي و انگزني در لباس ديگري وارد مراوداتمان ميشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.