|

کليدي‌ترين عضو تيم امنيت ملي رئيس‌جمهوري آمريكا کیست؟

ترامپ بازیگر سناریوهای «متيو پوتينگر»

او از همان ابتدا ترامپ را متقاعد کرد تا چين را به جاي روسيه در جايگاه مهم‌ترين تهديد عليه امنيت ملي ايالات متحده قرار دهد. همان روزها که دونالد ترامپ، رئيس‌جمهوري ايالات متحده، در کنفرانس‌هاي خبري خود در ماه فوريه به رسانه‌ها اطمينان مي‌داد که «شي جينپينگ» همتاي چيني او، به‌خوبي در حال مهار و مديريت ويروس کروناست، اطلاعات متفاوت و هشداردهنده‌اي به «متيو پوتينگر»، معاون مشاور امنيت ملي کاخ سفيد مي‌رسيد. اطلاعات حاوي آن بود که ويروس کرونا فراتر از مرزهاي چين گسترش يافته و مقام‌هاي اطلاعاتي ايالات متحده هشدار دادند که حزب کمونيست چين کمپين انتشار اخبار و اطلاعات غلط درباره ويروس کرونا را راه انداخته است.به باور پوتينگر و با تأييد افرادي که درباره رفتار حکومت چين اطلاعات داشتند، رهبران پکن عمليات گسترده‌اي براي ايجاد جنگ رواني، سرپوش‌گذاشتن روي واقعيت‌ها درباره شيوع ويروس کرونا و ايجاد ترديد و ابهام در مسير يافتن منشأ اصلي ويروس شکل داده‌اند. به همين دليل بود که پوتينگر، ترامپ و ديگر مقام‌هاي ايالات متحده را ترغيب کرد تا براي مقابله با جنگ رواني چيني‌ها و با اشاره به مکان اوليه شيوع کرونا، آن را «ويروس ووهان» يا «ويروس چيني» بنامند.تأييد خواسته پوتينگر نشان داد که او نفوذ زيادي در کاخ سفيد دارد. نظرات او درباره چين، تجربيات شخصي‌اش را هم همراه خود دارد. پوتينگر حدود دو دهه قبل به عنوان روزنامه‌نگار در چين مشغول فعاليت بود و مي‌داند چقدر حکومت پکن در چنين شرايطي غيرقابل اعتماد است.واشنگتن‌پست مي‌نويسد: اصرار پوتينگر براي استفاده از عبارت «ويروس چيني» يا «ويروس ووهان» با استقبال ترامپ روبه‌رو شد و او با استفاده از اين عبارت، تلاش کرد تا کوتاهي‌ها و سوءمديريت خود در مقابله با ويروس را هم به گردن چين بيندازد. اصرار مايک پمپئو، وزير خارجه دولت ترامپ، به استفاده از عبارت «ويروس ووهان» نارضايتي همتايان غربي واشنگتن را هم برانگيخت. پمپئو اصرار داشت که در بيانيه گروه 7، حتما اين عبارت وجود داشته باشد و اين امر با مخالفت متحدان آمريکا روبه‌رو شد، چراکه به‌زعم آنها اين عبارت بار نژادپرستانه دارد.اما از نظر پوتينگر، منتقدان به يک نکته توجه نمي‌کردند: رسانه‌هاي دولتي چين به مدت چند هفته، ويروس جديد را «ويروس ووهان» مي‌ناميدند اما ناگهان مقام‌هاي سازمان بهداشت جهاني را مجبور کردند تا رسما نام «کوويد19» براي ويروس جديد برگزينند.پوتينگر، شيوه مديريت چين در بحران شيوع کرونا را «فاجعه‌بار» توصيف مي‌کند و وضعيت بحراني امروز جهان را ناشي از «پنهان‌کاري و مشکلات شيوه حکمراني رهبران چين» مي‌داند.
تدوين سند استراتژي ملي
با اينکه پوتينگر حدود سه سال قبل به تيم امنيت ملي ترامپ پيوسته اما نفوذي قابل توجه در تصميم‌گيري‌هاي کاخ سفيد دارد. قاره آسيا ازجمله چين و کره شمالي حوزه اصلي فعاليت پوتينگر 46 ساله را شامل مي‌شود و کمتر تصميمي در دولت ترامپ بدون تأييد پوتينگر در قبال اين دو کشور اتخاذ مي‌شود. او در همان ابتداي حضور در تيم امنيت ملي کاخ سفيد به عنوان مدير ارشد شوراي امنيت ملي آمريکا در حوزه آسيا، ترامپ را متقاعد کرد تا در سند استراتژي ملي خود، چين را به جاي روسيه در جايگاه مهم‌ترين تهديد عليه امنيت ملي ايالات متحده قرار دهد.پوتينگر در جمعي خصوصي هشدار داده بود که «شي جينپينگ» قصد دارد سيستم اقتدارگراي چين را بيشتر و خطرناک‌تر از قبل به سمت توتاليتاريسم سوق دهد، سيستمي که شباهت زيادي به شيوه اعمال کنترل بر جامعه به سبک رمان‌هاي جورج اورول را دارد. هربرت مک مستر، مشاور امنيت ملي سابق ترامپ، نقش پوتينگر در بزرگ‌ترين تغيير در جهت‌گيري سياست خارجي واشنگتن پس از پايان جنگ سرد و شکل‌گيري نگاه رقيبانه ايالات متحده به چين را «کليدي» مي‌داند.يکي از منابع اطلاعاتي کليدي پوتينگر، برادرش است که به عنوان ویروس‌شناس در دانشگاه واشنگتن فعاليت مي‌کند. متيو پوتينگر با استناد به هشدارهاي برادرش از ترامپ خواست تا از اواخر ژانويه پروازها ميان چين و ايالات متحده را معلق کند. اما تمام توصيه‌هاي پوتينگر بلافاصله هم با استقبال ترامپ روبه‌رو نمي‌شود. او در ابتدای ماه فوريه از ترامپ خواسته بود تا تمام پرواز‌ها ميان اروپا و ايالات متحده را لغو کند اما رئيس‌جمهور آمريکا اين تصميم را با چند هفته تأخير اجرائي کرد.او همچنين از تصميم ترامپ در لغو کمک مالي ايالات متحده به بودجه سازمان بهداشت جهاني حمايت مي‌کرد. او چين را متهم کرده که نه تنها به هشدارهاي تايوان در اواخر دسامبر درباره شيوع ويروس کرونا توجه نکرد بلکه به سازمان بهداشت جهاني نيز فشار آورد که تنها به اظهارات مقام‌هاي پکن در مورد شيوع ويروس کرونا توجه کنند.نام پوتينگر حتي در مانور کاخ سفيد درباره منشأ شيوع ويروس کرونا به چشم مي‌خورد. پوتينگر به سازمان‌هاي اطلاعاتي آمريکا فشار آورد که به‌جای تحقيق درباره نظريه شيوع اوليه ويروس از بازارهاي خریدوفروش حيوانات، بر نشت ويروس از آزمايشگاه ويروس‌شناسي در ووهان تمرکز کنند. با اينکه تاکنون چنين ادعايي اثبات نشده اما پوتينگر اصرار دارد که شواهد و مدارک محرمانه، احتمال خروج ويروس از آزمايشگاه را تقويت مي‌کند.اين رويکرد تهاجمي اخير دولت ترامپ عليه چين منتقداني هم خارج از کاخ سفيد دارد. کرت کمپل، يکي از مشاوران ارشد دولت باراك اوباما، رئيس‌جمهوري سابق ايالات متحده در حوزه آسيا اخيرا در سخنراني خود در شوراي روابط خارجي گفته بود: «در شرايط فعلي که جهان با بحران کرونا درگير است، ايالات متحده و چين بايد به جاي دامن‌زدن به جنگ رواني عليه يکديگر، به همکاري براي برطرف کردن خطر بپردازند. اغلب دولت‌ها تلاش مي‌کنند که به‌جای دامن‌زدن به تنش، با ارسال پيام‌ها و سيگنال‌هاي مثبت به افکار عمومي با اين چالش مقابله کنند. واشنگتن و پکن فضاي همکاري فوق‌العاده‌اي براي مقابله با اين ويروس دارند».
انکار وجود پوتينگر
با وجود نقش کليدي متيو پوتينگر در روند تصميم‌گيري‌ها در کاخ سفيد، ترامپ تا حدود سه سال قبل منکر وجود چنين فردي بود. در سال 2017 پوتينگر به عنوان مقام رسمي کاخ سفيد در شوراي امنيت ملي آمريکا در حوزه آسيا، اطلاعاتي در مورد کره شمالي در اختيار خبرنگاران قرار داد و نیویورک‌تایمز اين اطلاعات را منتشر کرد. ترامپ بلافاصله در توييتي که عصبانيت در آن مشهود بود، نیویورک‌تایمز را متهم کرد که به اظهارات مقامي رسمي استناد کرده که «اصلا وجود خارجي» ندارد. ترامپ نیویورک‌تایمز را متهم کرد که «براي داستان‌سرايي‌هاي خود فردي خيالي آفريده است». اما حضور پوتينگر در کاخ سفيد خيلي زود ثابت شد، چراکه نشست 12 ژوئن ترامپ با کيم جونگ اون، رهبر کره شمالي بدون هماهنگي‌هاي متيو پوتينگر غيرممکن به نظر مي‌رسيد و از آن زمان بود که پوتينگر از پشت پرده خارج شد.
روزنامه‌نگاري در چين
متيو پوتينگر، روزنامه‌نگار سابق که بارها «استيو بنن» استراتژيست سابق و راست‌گرای ترامپ را يکي از نوابغ دنياي سياست ناميده، کم‌وبیش به‌طور اتفاقي وارد شوراي امنيت ملي آمريکا شد. متيو فرزند يکي از مقام‌هاي وزارت دادگستري آمريکا بود. او در دانشگاه به تحصيل در حوزه چين پرداخت و زبان ماندارين را بسيار روان صحبت مي‌کرد. همين امر به او کمک کرد تا خبرنگار رويترز در چين شود. چند سال بعد و زماني که هنوز 30 ساله نشده بود خبرنگار وال‌استریت ژورنال در چين شد، کشوري که آزادي رسانه در آن تعريف نشده است. پوتينگر در چين بازداشت و مورد شکنجه قرار گرفت. اين تجربه در شکل‌گیری نگاه منتقدانه او به حکومت اقتدارگراي چين تأثير بسزايي داشت. پوتينگر مدتي هم در نيروي دريايي آمريکا خدمت کرده بود و سفرهاي متعددي به عراق و افغانستان داشت. در اين سفر‌ها توانايي او در انجام عملیات‌های اطلاعاتي توانست توجه ژنرال مايکل فلين مشاور امنيت ملي سابق ترامپ را به خود جلب کند و حضور هرچند کوتاه‌مدت فلين در سمت مشاور امنيت ملي ترامپ باعث شد تا راه ورود او به کاخ سفيد باز شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.