|

مرگ یک پزشک

عبدالرضا ناصرمقدسی- متخصص مغز و اعصاب

دغدغه‌های طبیبانه این روزها خیلی زیاد شده است. امروز که می‌خواستم یادداشت این هفته را بنویسم، چندین موضوع در ذهنم بود، اما مرگ یکی دیگر از همکاران در این وانفسای کرونازده سبب شد در مورد پزشکان و پرستاران و سایر عزیزان کادر درمانی بنویسم که در این نبرد جان خود را از دست دادند. امیدوارم حداقل نام این بزرگان به‌عنوان قهرمانانی که جانشان را برای مردمشان از دست دادند، حفظ شود. خوب است که وزارت بهداشت حتما به فکر ایجاد مرکزی برای یادبود این عزیزان باشد. از همان روزهای اولی که کرونا آمد، کادر درمان در معرض ابتلا و آسیب ناشی از آن قرار گرفت و هر روز بر لیست عزیزانی که جانشان را به دلیل ابتلا به کرونا از دست می‌دهند، افزوده می‌شود. گاه نام آنها رسانه‌ای می‌شود و همه باخبر می‌شوند و گاه نیز در بی‌خبری به آغوش خاک می‌روند. چند روز پیش در خبرها خواندم که نام بخش اورژانس بیمارستان میلاد لاهیجان به نام نرجس نام‌گذاری شد. خانم نرجس خانعلی‌زاده، پرستار این بخش، جزء اولین قهرمانانی بود که در مصاف با این بیماری و در راه خدمت به هم‌وطنانش به دیار باقی شتافت. خوب است که در سایر مراکز درمانی نیز این کار صورت گیرد. چند روز پیش نیز یکی دیگر از همکاران ما، آقای دکتر سعید حقیقی که متخصص طب اورژانس بود، به دلیل درگیری مغزی ناشی از کرونا فوت کرد. تشییع‌جنازه باشکوهی که توسط پرسنل بیمارستان صورت گرفت می‌تواند کمی از آلام این قشر زحمت‌کش بکاهد. متأسفانه نمونه‌ها از این دست زیاد است، اما همین نمونه‌ها نشان می‌دهند که مرگ یک درمانگر چگونه می‌تواند در تلاش‌های او اتفاق بیفتد. تأمل در این موضوع معمولا با احساسات ما گره می‌خورد، اما اگر کمی فاصله بگیریم و به موضوع نگاه کنیم، این حس به ما دست می‌دهد که یک درمانگر شمایلی مانند یک شوالیه را به خود گرفته است. درست است که هنوز می‌توان گهگاه از مرگ یک سیاست‌مدار به دلیل شیوه سیاست‌ورزی‌اش سخن گفت، اما هرچه جوامع دموکراتیک‌تر می‌‌شوند و میزان تسامح و تساهل بیشتر می‌شود، چنین مرگ‌هایی نیز کم و کمتر می‌شود. اما انگار چنین چیزی در مورد درمانگرانی که حالا دارند به‌شدت سیاست‌ها را تحت‌الشعاع نظریات خود در مورد لزوم حفظ سلامتی مردمان قرار می‌دهند، صدق نمی‌کند. نبرد کادر درمان در چنین شرایطی بسیار پیچیده است. او با ویروسی روبه‌روست که می‌تواند وی را از پا درآورد و درعین‌حال این کشندگی می‌تواند تحت شرایط متفاوت تغییر کند. اولین و مهم‌ترین آنها سیاست‌های درمانی است؛ موضوعی که از اولین روزهای شیوع بیماری کووید-19 در سرتاسر دنیا مورد بحث بوده است. یکی از مهم‌ترین دلایل مرگ یک پرسنل کادر درمان می‌تواند نبود تجهیزات باشد. در همین کشور خودمان دیدیم که چگونه در اوج همه‌گیری کرونا بیمارستان‌ها با کمبود شدید ماسک و الکل و دستکش روبه‌رو بودند. بحث اصلا بر سر داروهای جدید و واکسن و... نبود. بحث بر سر تجهیزات ابتدایی‌ای بود که می‌توانست با وجود ابتدایی‌بودن خود تا میزان زیادی از این مرگ‌ومیر بکاهد. باید توجه داشت که با وجود گذشت چندین‌ماه از همه‌گیری بیماری کووید-19 و انبوه مطالعات انجام‌شده هنوز که هنوز است نه واکسنی تولید شده و نه دارویی برای استفاده در این بیماری مورد تصویب قرار گرفته و همه کارشناسان بیش از هر چیز بر همین مراقبت‌های ساده تأکید می‌کنند. بحث دیگر میزان تبعیت سیاست‌مداران از همین سیاست‌های به‌ظاهر ساده درمانی است. در همین روزها می‌توانیم شاهد چالش بین کارشناسان درمان و سیاست‌مداران در سرتاسر جهان باشیم. در ایران خودمان سیاست‌های دولت به‌شدت مورد انتقاد قرار گرفته است. اینکه به‌سرعت فاصله‌گذاری‌ها از بین رفت و جامعه در معرض خطر ابتلای دوباره قرار گرفت، از مهم‌ترین انتقادهاست. کادر درمان شاید جزء اولین گروه‌هایی باشند که تحت‌تأثیر چنین سیاست‌هایی قرار می‌گیرند. شاید مردم عادی تصمیم بگیرند که در خانه‌ها بمانند، اما کادر درمان به دلیل تعهد و شغلی که دارد، نمی‌تواند این‌گونه عمل کند. با افزایش احتمالی دوباره مبتلایان باز این کادر درمان است که باید فارغ از همه کمبودها و همه سیاست‌های اشتباه مانند یک شوالیه به جنگ این ویروس تاجدار برود؛ جنگی به‌شدت نابرابر و گاه بسیار اندوه‌بار.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.