درباره نمایشگاه مجازی چاردیواری در «این/جا»
چاپ دستی وضعیت امروز در میان چاردیواري
حسین گنجی-منتقد
طراحی همیشه اغواگر و خطوط ساده آن همواره جذابیتهای ذاتی خود را دارد؛ با این درک که بدون رنگ و هر چیز اضافه دیگر باید مستقل به بیانگری و جذابیت خود بپردازد. این کار سختتر میشود وقتی طراحی قرار است فرمت چاپ دستی پیدا کرده و روی پارچه، فلز، چوب یا هر چیز دیگری ایجاد و تصویر شود. ایدهها در چاپ دستی در چارچوبهایی از معذوریت قرار دارند که باید ساده، بیانگر و درعینحال جذاب باشند.
شاید یکی از کارهای درخشان چاپ دستی جهان اثر خودنگاره رامبراند باشد که خطوط دیوانهوار بر فلز حک شده و چهره هنرمند را به وجود آوردهاند. گویی خود هنرمند نیز از این خشونت قلم بر فلز به تعجب درآمده است. چاپ دستی بعد از دیدن کارهای رامبراند و فرانسیسکو گویا و دیگر آرتیستهای برجسته به نوعی از تجاریسازی صرف بیرون آمده و اهمیت هنری پرکششی به خود گرفت. شاید همچنان چاپ دستی بخش تجاریسازی جدی را دنبال میکند، ولی نمیتوان از ایدههایی که شاید ابتدا طراحیهای سادهای بودند که بعد بر شیئی نشسته و چاپ شدهاند و درخشان بر قاب و دیوار رفتهاند چشم بست. نمایشگاه مجازی چاپ دستی چاردیواری در گالری این/جا گواه درستی بر این موضوع است. کمتر نمایشگاهی از چاپ دستی سراغ دارم که با هنرمندانی نهچندان بنام آثار اینچنینی را گرد هم آورد و در تصویر چاردیواری انسان امروز با عمدتا طرحهای بیرنگ، موفق ظاهر شود. بخصوص اگر بخواهم موضوع را بیشتر توجه بدهم، باید از کارهای شادی سعیدی، نسیم حسنزاده، سالومه سوزنچی و یکی از کارهای رویا علیپور بیشتر نمودها و نشانههای مرتبط با موضوع کلی نمایشگاه را بیرون بکشم؛ آنجایی که خانه و اجزای خانه اهمیت پیدا کرده و از قبر تا لانه کبوتر، از آشپزخانه تا اتاق و نشاندادن خانه به شکل قوطی از بیرون زوایای زندگی ما را شخم میزند و پیشروی ما میگذارد؛ زوایای رو به زوال و ناچیز و بیمقدار زندگی ما را. جایی که هنر درست باید همینجا بایستد و مخاطبش را نیز با خود نگاه دارد و قدری مکث در زندگی بهسرعت ازدسترفته انسان ایجاد کند. در این ایام که چاردیواری و خانه مفهوم عمیقتری از امنیت و حصار و سکون و فردیت را نیز برای ما به دلیل حضور اپیدمی کرونا ایجاد کرده، این نمایشگاه یک نقطه دلپذیر برای مخاطب درخانهمانده است؛ مخاطبی که شاید هنوز به چاردیواری با این جزئیات توجه نکرده و هنر و هنرمندان میتوانند آن را با خطوط ساده و تصاویر عمیق به او منتقل کنند. رامبراند اگر بود شاید خودش را بیش از اجزای در خانه در این چاردیواري اکنون محصورشده ما، به نمایش میگذاشت و انسان را در وضعیت امروزش بیش از هر چیز دیگری سوژه خود میکرد. انسانی که وقت دارد خود را در میان کاغذ و چوب و فلز و پارچه حک کرده و خود محصورش را همیشه فریز برای آیندگان به نمایش بگذارد؛ بهعنوان تجربهای یا شاید وضعیتی موقت یا درمانده و دستبسته در میان دیوارها. چاپ وضعیت امروز در میان دیوارها، با عنوان چاردیواری که به آن دچار شدهایم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.