مسئوليت اجتماعي شرکتها در ايام کرونا
محسن انصاري. کارشناس محيط زيست و مسئوليت اجتماعي شرکتي
ويروس کرونا مسئوليت اجتماعي شرکتها را در معرض آزمايش قرار داده است. بدون شک يکي از جنبههاي عمل به مسئوليت اجتماعي شرکتي، فعالشدن اين مکانيسم در بحرانهاي طبيعي و غيرطبيعي است.
در اين روزهاي همهگيري ويروس کرونا، ارائه بستههاي حمايتي براي هزاران شهروندي که کار و شغل خود را از دست دادهاند يا دچار ضرر مالي شدهاند، بيش از پيش ضروري به نظر ميرسد. شايد دور از انتظار نباشد که بنگاههاي تجاري، خدماتي، شرکتها و صنايع بتوانند با کمکردن هزينهها، خود را از اين شرايط بحراني خارج کنند؛ اما افرادي که درآمد خود را از دست دادهاند، نميتوانند صبر کنند. آنها نياز دارند مايحتاج روزانه خود را تأمين کنند.
نحوه پاسخگويي به اين بحران، براي سالها در اذهان عمومي باقي خواهد ماند. وقتي شرکتي تصميم ميگيرد در شرايط رکود بهجاي اخراج کارکنان، از حقوق و دستمزد سهامداران و مديراني که درآمد بالايي دارند، به نسبتي کم کند تا کمترين ضربه به درآمد کارکنان آن شرکت وارد شود، اين از مواردي است که تا سالهای سال در خاطره مردم باقي خواهد ماند. بدون شک مديران بنگاههاي تجاري، خدماتي، شرکتها و صنايع در اين شرايط خاص با تصميمها و اقدامهاي خود ميتوانند نقش بسزايي در کاهش اثرات اجتماعي-اقتصادي اين ويروس داشته باشند. در ادامه به برخي از اقدامهاي حمايتي در حوزه کارکنان، تأمينکنندگان کوچک، جامعه محلي و محيط زيست که ميتواند مورد استفاده بنگاهها قرار گيرد، اشاره ميشود:
حمايت از کارکنان
- عدم اخراج کارکنان و ادامه پرداخت حقوق و دستمزد، حتي با ميزاني کمتر از پرداختي کامل بهخصوص براي کارکناني که به نحوي درگير اين بيماري شدهاند و در شرايط جداسازي اجباري قرار گرفتهاند. براي نمونه شرکتهاي والمارت، مايکروسافت و اپل متعهد شدهاند در شرايط همهگيري ويروس کرونا، حداقل براي دو هفته اول تعطيلي، حقوق و دستمزد همه کارگران ساعتي خود را پرداخت كنند. اين نهتنها بهعنوان مسئوليت اجتماعي شرکت ضروري است، بلکه بهطور درخور توجهي هزينههاي استخدام مجدد کارکنان را هنگام بازگشت شرايط به حالت عادي کاهش ميدهد.
- ارائه وام يا تسهيلات مالي يا امکان استفاده از وامهاي بانکي (با بهره کم) براي کارکنان بهخصوص آنهايي که خود يا يکي از اعضای خانواده آنها دچار اين بيماري شدهاند.
- ارائه خدمات بيمه درماني و بيمه تکميلي براي کارکناني که فاقد اين نوع بيمهها هستند.
- ارائه خدمات مشاورهاي به کارکناني که دچار تألمات روحي و رواني به سبب ازدستدادن عزيزان خود شدهاند.
- ارائه کمک /مساعدتهاي مالي به کارکناني که عزيزاني را از دست دادهاند.
حمايت از تأمينکنندگان کوچک
- شرکتهاي توليدي بزرگ ميتوانند با خريد کالا و خدمات مورد نياز و واريز رقم پيشپرداخت کالاها و خدمات خريداريشده از توليد/تأمينکنندگان
خرد/محلي حمايت كنند.
حمايت از جامعه محلي
- ارائه خدمات بهداشتي (نظير تأمين و توزيع مواد و وسایل ضدعفونيکننده و بهداشتي شامل الکل، دستکش و ماسک).
- ضدعفوني و گندزدايي مستمر محيطهاي عمومي و اجراي اقدامهاي پيشگیرانه نظير فاصلهگذاري اجتماعي با توجه به ضوابط و دستورالعملهاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي.
- امکان بهرهمندي ساکنان جوامع محلي از هرگونه خدمات مراکز درماني/ بهداشتي وابسته به
شرکت/ سازمانها.
- ارائه بستههاي حمايتي به اقشار نيازمندی که معيشت آنها از شرايط موجود (نظير قرنطينه و کسادي کسبوکار) دچار ضرر و زيان شده است.
- استفاده بنگاههاي توليدي، خدماتي، شرکتها و صنايع از ظرفيت در اختيار و حوزه نفوذ خود (مجموعههاي همکار يا پاييندستي که بنگاه يا شرکت به دليل نوع رابطه کاري با آنها ميتواند بر تصميمات يا فعاليتهاي آنها مؤثر باشد) در راستای ايجاد هستههاي کوچک هميار، بهویژه از جوامع محلي بهمنظور ارائه خدمات بهداشتي- درماني و توزيع بستههاي حمايتي بين اقشار نيازمند، توزيع بستههاي آموزشي- فرهنگي و حتي ايجاد هستههاي توليدي خرد در محلات و روستاها برای توليد کالاها و خدمات مورد نياز.
حمايت از محيط زيست
اگرچه ويروس کرونا توانسته است در مدتزمان کوتاهي بهعنوان چالشی جهاني بسياري از کشورها را درگير كند و از اين رهگذر تأثيرات وسيعي در شرايط اقتصادي، اجتماعي و رفاه مردم ايجاد کند، اما ديگر چالشهاي پيشروي بشر نیز نبايد در بوته فراموشي قرار گيرند؛ به عبارت ديگر، بحرانهايي نظير تغيير اقليم و کمبود آب که به بحرانهايي مزمن تبديل شدهاند، نبايد قرباني شرايط حاد ناشي از کرونا شوند.
با عنايت به اهميت و ضرورت حفاظت از منابع آب و شعار امسال «آب و تغيير اقليم، مسئوليت اجتماعي» سازمان ملل، در شرايطي که گسترش ويروس کرونا و به تبع آن توصيه اکيد سازمان بهداشت جهاني و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي بر شستوشوي مداوم دست با آب و صابون به مدت حداقل 20 ثانيه، سبب افزايش مصرف آب شده، لازم است اقدامهايي هرچند ساده نظير بستن شير آب در زمان شستوشوي دست در بستههاي فرهنگي-آموزشي به عموم مردم ارائه شود تا بتوانيم از فشار بيشتر بر منابع آبي در اين شرايط جلوگيري كنيم. شايد در ظاهر هيچکس از بنگاههاي تجاري، خدماتي، شرکتها و سازمانها انتظار اقدامهاي خارقالعاده براي کمک به ذينفعان خود را نداشته باشد، اما گامهاي جسورانه و خلاقانهاي که امروز براي ارائه کمکهاي فوري برداشته ميشود، ميراث اين مجموعهها از فردا را تعريف ميکند.
اميد است با مشارکت همگاني و توجه به مسئوليت اجتماعي خود بتوانيم با شکست کرونا به الگويي از يک اقدام مشارکتي براي مبارزه با ديگر چالشهاي پيشرو ازجمله بحران تغيير اقليم و آب دست يابيم.
* برگرفته از يادداشت Mark R. Kramer - مدرس ارشد دانشکده بازرگاني هاروارد و بنيانگذار و مديرعامل FSG- با عنوان Coronavirus Is Putting Corporate Social Responsibility to the Test
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.