کرونا یا بایدن کدام رقیب ترامپ میشوند؟
سیدمجتبی جلالزاده. کارشناس مسائل آمریکا
در ابتدای انتخابات درونحزبی دموکراتها، کمتر کسی فکر میکرد که جو بایدن بتواند بهعنوان رقیب نهایی ترامپ معرفی شود؛ نامزدهایی مانند بوتجیج که شگفتیساز شد یا الیزابت وارن که توانست بهخوبی در نظرسنجیها رشد کند، بودند، اما شانس برنی سندرز سوسیالیست بیشتر از دیگر رقبا بود. آنچه ورق را برگرداند و موجب شد تا گمانهزنیها و امیدهای انتخاباتی جای خود را به واقعیتهای موجود بدهد، انتخابات مقدماتی ایالتی بود؛ اتفاقی که برگ برنده را به دست جو بایدن داد. اگرچه در ابتدا فرد نهایی برای رقابت با ترامپ نامعلوم بود، اما تحلیلها موجب میشد فقط دو نام بهعنوان رقیب ترامپ مطرح باشند؛ بایدن و سندرز. همین موضوع احتمالا جریان اصلی در تحلیلهای انتخاباتی کاخ سفید و مشاوران ترامپ هم بوده است؛ چراکه او روی گزینه بایدن، تمرکز بیشتری داشت و تلقی جدیتری از رقیب نسبت به بایدن وجود داشت تا آنجا که مرزهای رقابت را از آمریکا فراتر برده و ترامپ را وادار کرد برای ضربهزدن به رقیب احتمالی خود (در گذشته و رقیب اصلیاش در اکنون) دست به دامان اوکراینیها شود؛ بهطوریکه ماجرای اوکراینگیت پیش آمد و ترامپ تا پای میز محاکمه برای استیضاح نیز پیش رفت. بایدن چهرهای شناختهشده برای آمریکاییها است. او هشت سال بهعنوان اصلیترین یار اوباما ایفای نقش کرده است.از اولین پیامدهای سیاسی شیوع بیماری همهگیر «کووید ۱۹» در آمریکا، تسریع روند انتخاب نامزد حزب دموکرات بود؛ پروسهای که منجر به انتخاب بایدن بهعنوان گزینه نهایی دموکراتها شد.از سوی دیگر، مواجهه دولت آمریکا و شخص ترامپ با بحران مذکور، با انتقادهای زیادی بهویژه در سطح داخلی مواجه بوده و اختلافهای شدیدی را میان دولت و مقامهای ایالتی به وجود آورده است. ترامپ در یکی، دو سال اخیر همواره موفقیتهای اقتصادی خود را به رخ رسانهها و رقبای خود میکشید؛ حالا آمریکا درگیر شیوع کرونا شده و به نظر میرسد کرونا تبدیل به پاشنه آشیل وی در انتخابات آتی آمریکا شود. بحران اقتصادی ناشی از این همهگیری، بسیار بزرگتر از بحران مالی و اقتصادی سال ٢٠٠٨ خواهد بود. این بحران میتواند منجر به پایینترین میزان رشد اقتصادی در ٧٤ سال اخیر در آمریکا شود.یکی از عواملی که میتواند تأثیر زیادی بر انتخابات آینده آمریکا داشته باشد، وضعیت اقتصاد و نرخ بیکاری در این کشور است. ترامپ محبوبیت خود را در سالهای گذشته بر اساس رشد اقتصادی به دست آورد. در سه سال گذشته آمار بیکاری به نسبت بالایی کاهش یافت و آمریکا شاهد رشد اقتصادی مناسبی بود. اگرچه این رشد اقتصادی از زمان ریاستجمهوری اوباما آغاز شده بود؛ اما مزایای این رشد نصیب ترامپ شد.اقتصاد موضوعی است که کارشناسان و مقامات اقتصادی و بیشتر از همه ترامپ را نگران کرده است. همزمانی این وضعیت با کاهش قیمت نفت بر اثر رقابت عربستان و روسیه، ضربه دیگری به دولت آمریکاست. همه این تحولات میتواند مقدمه بروز بحران اقتصادی جدیدی در آمریکا شود. انزواگرایی و شعار اول آمریکا، اگرچه در انتخابات قبلی به نفع ترامپ تمام شد، این بار میتواند به پاشنه آشیل او تبدیل شود.نظرسنجی مشترک «هیل» و «هریس ایکس» نشان میدهد ۵۲ درصد مردم آمریکا از عملکرد دولت ترامپ ناراضی هستند.بزرگترین تهدید علیه ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری نوامبر ۲۰۲۰، نزول و رکود اقتصادی است که میتواند دستاوردهایش را در بخش اشتغال و دستمزد معکوس کند. از سوی دیگر، یکی از روشهای ترامپ برای پیروزی در انتخابات، افزایش میزان مشارکت است. اگر بحران کرونا در آمریکا برای مدت زمان بیشتری و تا روزهای نزدیک به انتخابات در این کشور ادامه پیدا کند، ترامپ با بحرانی جدی روبهرو خواهد شد.تا انتخابات ریاستجمهوری آبان در آمریکا، زمان بسیاری باقی است و در سپهر سیاست عملی، زمانی درخور توجه و سرنوشتساز تلقی میشود؛ پس نمیتوان درباره آینده چندان با قاطعیت سخن گفت، اما آنچه در چارچوب سیاست نظری و بر پایه تحلیل روندها میتوان دریافت، این است که ترامپ برای انتخاب مجدد راه دشواری نسبت به دوره قبل از کرونا در پیش دارد.در یک نظرسنجی که از سوی دانشگاه «مانماوث» انجام شده ست، ۴۸ درصد از شرکتکنندگان گفتهاند در رقابت بین بایدن و ترامپ، به بایدن رأی خواهند داد و ۴۵ درصد ترامپ را انتخاب کردهاند. به نظر میرسد فروکشکردن سیر صعودی بازار بورس آمریکا، بهخوابرفتن چرخه اقتصادی و در نهایت، متهم جلوهدادن ترامپ به سهلانگاری برای مقابله با ویروس کرونا میتواند اقبال کمنظیر او برای حفظ سکان کاخ سفید در چهار سال آتی را بیش از آنچه انتظار میرود، کمفروغ کند. ترامپ بعد از تجاهلهای عامدانه در باب اهمیت ویروس کرونا، بالاخره قانع شد باید موقعیت پیشآمده را به نفع خود تغییر دهد؛ پس در حالی که همه کارزارهای انتخاباتی آمریکا متوقف شده است، از تریبونی که کاخ سفید در اختیارش قرار داده، برای عرضه توانمندیهای خود استفاده میکند. از اکنون تا زمان انتخابات ۲۰۲۰، ناشناختههای زیادی وجود دارد، اما واقعیت آن است که سقوط یا صعود ترامپ به میزان توانایی او در مهار کرونا ربط دارد. با این حال، راه برای بایدن نیز چندان هموار نیست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.