|

در انتظار واكسن

مترجمان: نيما فاتح . دامون افضلي

دو یادداشتی که در ادامه خواهد آمد، تلخیصی از دو مطلبی است که روزنامه گاردین (18 و 19 آوریل 2020) درباره تلاش‌های در دست انجام برای ساخت واکسن کووید‌ ‌19 منتشر کرده است. در اولی، نویسندگان بر این ایده تأکید می‌کنند که به‌دلیل آنکه ساخت چنین واکسنی قطعی نیست، چه‌بسا مردم سراسر جهان مجبور باشند خودشان را با این ویروس وفق دهند و چشم‌به‌راه تولید آن در کوتاه‌مدت نباشند. در یادداشت دوم، نویسنده از آخرین تلاش‌ها برای ساخت واکسن سخن می‌گوید و از دلایلی که برای خوش‌بینی هست؛ ولی حرف آخر این یادداشت هم این است که هیچ‌چیز قطعی نیست.
1- متخصص بهداشت جهانی می‌گوید برای محافظت از مردم منتظر واکسن نمانید
پروفسور بهداشت جهانی در ایمپریال کالج لندن هشدار می‌دهد «شاید مجبور باشیم خودمان را با کووید‌ ‌19 وفق دهیم»
رابین مک‌کی، توبی هلم و مایکل سویج
بشر مجبور خواهد بود تا «آینده نزدیک» با تهدید کروناویروس زندگی کند و ازاین‌رو خود را با آن وفق دهد، زیرا هیچ تضمینی وجود ندارد که ساخت واکسن قرین موفقیت شود؛ این هشدارها را یکی از مهم‌ترین متخصصان دنیا درباره این بیماری داده است.
این پیام ساده و بی‌پرده‌ای است که دیوید نابارو، پروفسور بهداشت جهانی در ایمپریال کالج لندن و نماینده ویژه سازمان بهداشت جهانی (WHO) در حوزه کووید ‌19، اعلام کرده است؛ پس از آنکه شمار مرگ‌ومیر بیماران کرونایی بریتانیا از 15 هزار نفر گذشت.
روز شنبه اعلام شد 888 نفر دیگر جانشان را از دست داده‌اند‌‌؛ رقمی که رابرت جنریک، وزیر مسکن بریتانیا، آن را «فوق‌العاده جدی» توصیف کرده است. شمار کلی مبتلایان هم از 552 نفر به 114هزارو 217 نفر افزایش یافته است.
این آمار و ارقام جدید که شامل مرگ‌ومیرهای آسایشگاه‌ها و بیرون بیمارستان هم نمی‌شود، در میانه خشم فزاینده و مداوم کارکنان NHS و اتحادیه‌ها از کمبود تجهیزات حفاظتی شخصی برای کارکنان بیمارستان‌ها و آسایشگاه‌ها که در خط مقدم مبارزه با این بیماری می‌جنگند، فشارها بر دولت را افزایش داده است.
در اواخر ماه مارس مشاوران پزشکی دولت گفتند اگر مرگ‌ومیرهای ناشی از کروناویروس در بریتانیا تا پایان این پاندمی از 20 هزار نفر پایین‌تر بماند، «نتیجه خوبی» برای این کشور خواهد بود. ولی طبق ارزیابی‌ها تاکنون شش ‌هزار نفر هم در آسایشگاه‌ها قربانی کووید ‌19 شده‌اند‌- این رقم در آمار روز شنبه نیامده است؛ اگر اینها را هم اضافه کنیم، احتمالا پیشاپیش از مرز 20 هزار نفر گذشته‌ایم.
نابارو در مصاحبه‌ای با آبزرور گفت مردم نباید فرض کنند که قطعا به‌زودی واکسنی ساخته می‌شود، باید با این تهدید در حال‌ تکوین سازگار شوند:
«شما ضرورتا واکسنی مطمئن و مؤثر در برابر همه ویروس‌ها نخواهید ساخت. واکسن هم که بسازیم، برخی ویروس‌ها خیلی خیلی بدقلق‌اند؛ پس تا آینده‌ای نزدیک مجبوریم راهی پیدا کنیم تا زندگی‌هایمان با این ویروس که تهدیدی پایدار است، اُخت شود. این یعنی باید افرادی که نشانه‌های این بیماری را بروز می‌دهند و نیز کسانی را که با آنها در ارتباط بوده‌اند، از بقیه‌ جدا کنیم. باید از سالخوردگان محافظت شود. علاوه ‌بر این باید از قابلیت بیمارستان‌ها برای پرداختن به مبتلایان مطمئن شد. این برای ما به معنای نوع جدیدی از وضعیت عادی خواهد بود».
این اظهارات بعد از آن بیان شد که وزیر سابق بهداشت بریتانیا، جرمی هانت، گفت تنها راه پیش‌روی کشورها حمایت از نظام بهداشت جهانی است و این به معنای همکاری بین‌المللی بیشتر دولت‌ها در موضوعات بهداشت و سلامت خواهد بود. این کار همچنین مستلزم آن است که کشورهای ثروتمندتر برای حمایت از نظام‌های بهداشت کشورهای فقیر کارهای بیشتری انجام دهند.
هانت به آبزرور گفت: «به نظرم سلامت و بهداشت جهانی به فهرست کوتاه موضوعات مهمی مانند تغییرات آب‌وهوایی اضافه می‌شود، موضوعاتی که تنها با مشارکت سایر کشورها می‌توانیم از پسشان برآییم».
هانت با نقد آشکار تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، برای به‌تعویق‌انداختن کمک مالی به سازمان بهداشت جهانی (WHO) افزود: «درس کروناویروس قطعا درس درمان و معالجه است نه کُشتن... این قطعا باید به آنها بیاموزد که حالا وقت قطع‌کردن کمک‌های مالی‌شان به WHO نیست. یکی از بزرگ‌ترین درس‌های این بحران این خواهد بود که وقتی چنین ویروسی ‌سراغ نظام‌های درمانی سراسر جهان می‌رود، ما هم فرقی با ضعیف‌ترین حلقه‌های این زنجیره نخواهیم داشت».
او افزود: «هرچند از چین بابت لاپوشانی‌کردن این ویروس در مراحل اولیه بحق انتقاد شده است، ولی اگر این ماجرا در آفریقا شروع شده بود، وضع به‌کلی خیلی بدتر از این می‌بود. طبق تجاربی که این بحران برای ما داشته و باید از آنها درس بگیریم، همکاری و حمایت بین‌المللی از نظام‌های بهداشتی کشورهای فقیر باید به اولویتی اصلی بدل شود».
پیام نابارو دومین هشدار جدی از سوی رده‌های بالای WHO در سه روز اخیر است. روز جمعه، ماریا ون کرخوف، رئیس واحد بیماری‌های نوظهور و مشترک بین انسان و دام [یا زُئونوز] در WHO، هشدار داد که هیچ گواهی در دست نیست که تست‌‌های پادتنی که هم‌اکنون در حال ساخته‌شدن است، نشان‌دهنده ایمنی فرد یا نبودن خطر ابتلای دوباره فرد به کووید ‌19 باشد.
2-در ساخت واکسن دلایلی برای خوش‌بینی هست، ولی زمان می‌برد
پاتریک والانس. مشاور علمی ارشد دولت بریتانیا
یک واکسن باید مؤثر و نیز قابل‌اطمینان باشد. ساختن چنین واکسنی یکی از بزرگ‌ترین اولویت‌هاست.
کووید‌ ‌19 تغییرات بنیادین و دیرپایی در سبک زندگی ما، نه فقط در بریتانیا بلکه در سراسر جهان، به وجود آورده است.
ما همچنان که به تمهیدات فاصله‌گیری اجتماعی ادامه می‌دهیم و به فوری‌ترین موضوع پیش‌روی‌مان، کاهش شمار مبتلایان برای حفاظت از کارکنان NHS و نجات زندگی مردم، می‌پردازیم و می‌کوشیم R (متوسط میزان ابتلا به‌ازای هر فرد) را زیر یک نگه داریم، در عین انجام همه این کارها، لازم است شیوه‌هایی هم برای رفع این بیماری در درازمدت پیش ببریم.
آخر کار راه خروج ما از این وضعیت احتمالا شامل [ساخت] واکسن، داروهای جدید یا هر دوی اینها خواهد بود. واکسنی مؤثر، هم از ابتلای مردم به کووید ‌19 جلوگیری خواهد کرد و هم انتقال آن را مهار می‌کند.
در بهترین حالت، ما واکسن آماده‌ای خواهیم داشت که نمی‌توانیم آن را [فورا] به بازار عرضه کنیم. باید بتوانیم این واکسن را در مقیاس [کلان] تولید کنیم؛ اما این بیماری جدیدی است که تا پیش از ماه دسامبر وجود نداشت و هنوز چیزهای خیلی زیادی مانده که باید از این ویروس و چگونگی پاسخ بدن به آن یاد بگیریم.
هیچ‌کدام از واکسن‌های جدیدی که در شُرف ساخته‌شدن هستند، لزوما موفق از آب درنمی‌آیند؛ فقط بعضی‌ها‌یشان قرین موفقیت می‌شوند و کل این فرایند هم مستلزم آزمایش‌های فراوان است. کروناویروس هم فرقی با سایرویروس‌ها نخواهد داشت و ساختن واکسن آن چالش‌های جدیدی پیش‌روی ما می‌گذارد. این کار زمان خواهد بُرد و باید به این واقعیت کاملا توجه داشته باشیم که ساختن آن قطعی نیست.
اما دلایلی برای خوش‌بینی هم هست؛ هم‌اکنون 80 پروژه ساخت واکسن در سراسر جهان در حال انجام است، چیزی که پیش از این هرگز ندیده‌ایم.
واکسن باید مؤثر واقع شود، ولی باید قابل‌اطمینان هم باشد. اگر قرار است واکسنی به میلیاردها نفر تزریق شود و کووید‌ ‌19 ممکن است برای بسیاری از این افراد خطر اندکی داشته باشد، پس باید خیالمان بابت قابل‌اطمینان‌بودن این واکسن راحت باشد.
حتی وقتی واکسنی نشان می‌دهد که موجب پاسخ ایمنی [در بدن] می‌شود، هنوز هم باید برخی تست‌ها و آزمایش‌های بالینی انجام شود. درباره [واکسن احتمالی] کووید‌ ‌19 باید چیزهای بیشتری درباره پاسخ ایمنی و اینکه چطور واکنش [بدن] در برابر این بیماری را تغییر خواهد داد، بیاموزیم. این موجب چالش‌های جدیدی در ساختن واکسنی مؤثر و قابل‌اطمینان می‌شود.
هم‌زمان اگر قرار است با سرعت مناسب و درستی واکنش نشان دهیم، باید فکری هم برای ایجاد ظرفیت تولید انبوه این واکسن، از تولید تا مصرف، بکنیم. اگر روزی واکسن مؤثری ساخته شود، باید میلیون‌ها و احتمالا میلیاردها دُز از آن تولید شود. ایجاد ظرفیت تولید واکسن در چنین حجم عظیمی شدنی است، ولی آن‌قدرها هم کار ساده‌ای نیست.
کمک‌ به دستیابی به واکسن حقیقتا یکی از بزرگ‌ترین اولویت‌هاست و به‌همین‌دلیل است که دانشمندان، رؤسای صنایع و دولت را تحت یک گروه ضربت واحد گرد هم جمع کرده‌ایم. این کار تأمین مالی کشف واکسن و انجام سریع آزمایش‌های بالینی را تضمین می‌کند، ناظران کمک خواهند کرد تا به‌سرعت در مسیر دستیابی به واکسنی مؤثر و قابل ‌اطمینان حرکت کنیم؛ ما درعین‌حال برای اطمینان از اینكه می‌توانیم مقادیر زیادی از واكسن احتمالی را بسازیم و آن را در دسترس همه قرار دهیم، توانایی تولید انبوه را توسعه می‌دهیم.
همکاری با تلاش‌های جامعه بین‌الملل باید در مرکز این اقدامات قرار داشته باشد. ما از طریق مشارکت در [پروژه‌های] سراسر جهان، در حال تأمین مالی ساخت واکسن هستیم.
هرچه پروژه‌های ساخت واکسن بیشتری در اینجا داشته باشیم، شانس اینکه در 12 تا 18 ماه آینده به واکسن دست یابیم، بیشتر است؛ اما هیچ‌چیز هم قطعی نیست.
پیشاپیش کارهای زیادی انجام شده که می‌توان دو موردشان را نام بُرد: از مطالعات بالینی‌‌ای که در دانشگاه آکسفورد و ایمپریال کالج لندن در حال انجام است. بریتانیا یکی از اهداکنندگان اصلی بین‌المللی کمک‌های مالی به برنامه توسعه واکسن کروناویروس، تحت «ائتلاف برای نوآوری جهت آمادگی در برابر اپیدمی‌ها» است و برای این کار 250 میلیون یورو تعهد کرده است.
گروه ضربتی که برای دستیابی به واکسن تشکیل شده، همگام با بخش خصوصی و دولتی عمل می‌کند، از [پژوهش‌ها و تحقیقات] دانشگاه‌های مهم حمایت خواهد کرد و در پی شناسایی راه‌هایی برای کوتاه‌ترین آزمایش‌های بالینی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.