نگاهی به آثار شهریار احمدی
هنر نوگرا زنده است
فرانک آرتا
اگر در دورهای از تاریخ معاصر ایران، جنبش هنری «سقاخانه» توانست با بهرهگیری از عناصر ایرانی و مذهبی در برابر سیطره مدرنیسم غرب سر برآورد و پایههای «هنر نوگرای ایران» را شکل دهد، امروز هم میتوان به چنین رویکردی در هنر ایران امید بست تا هنرمندان با نگاه به گذشته و درک ریشههای هنری و فرهنگی هفتهزارساله ایران، حرف نویی در جهان امروز بیان کنند. در دهه 40 هنرمندان این مکتب با کاویدن در هنر سنتی و کوچه و بازار و با تدقیق و الهام از هنر خوشنویسی - که همواره مغضوب برخی از هنرمندان مدرن بوده و اساسا خوشنویسی را بهعنوان هنری که امکانات روزآمدشدن دارد، محلی از اعراب نمیدانستهاند - توانستند در فضای هنر ایران طرحی نو درافکنند.
این جنبش نوعی واکنش به مدرنیسم غربی و در حقیقت جستوجو در هویت ایرانی بود تا بتواند حرف تازهای را بیان کند که خوشبختانه توانست. یا همانگونه که در نقاشی «قهوهخانه» شاهد درونمایههای مذهبی، بزمی و رزمی هستیم که همگی با تاریخ، جغرافیا و آداب و رسوم این سرزمین گره خورده و بیگمان بر تعمیق غنای هرچهبیشتر سنتهای تصویری این مرز و بوم تأثیر گذاشته، پس میتوان به این نکته مهم توجه کرد که «نگارگری ایران» که از قدیمیترین سنتهای نقاشی در ایران است، مددرسان هنرمند امروزی شود تا با الهام از آن به آفرینش هنری دست بزند. بیگمان یکی از هنرمندان جوانی که میتوان چنین بنمایههایی را در کارهایش دنبال کرد، «شهریار احمدی» است. بهراحتی در کارهای او میتوان ردپای نگارگری، رنگمایه و نقشمایههای ایرانی را به تماشا نشست؛ اما نکته مهم این است که هیچ شباهتی به آثار متقدم خود ندارند. او از مقلدبودن گذر کرده و وارد جهان شخصی و خودانگیختهاش شده است. آثارش گویی پلی را میمانند که میان هنر ایرانی و هنر غربی راهی باز کردهاند. در قلمگیری آثارش خبری از سکون و ایستایی نیست و انگار هریک از عناصر درون تابلوها در حال حرکت هستند. این حرکات دَوَرانی اغلب چشمنواز هستند و پرسپکتیو چشمنوازی به تابلوها میدهند. هرچند با نوعی «انتزاع» در فضاسازی آثار مواجه هستیم، اما درعینحال داستانهای عرفانی ادبیات کلاسیک ایرانی را میبینیم که از خاطره جمعی ایرانیان عبور کرده است. گویی هنرهای نیاکان و پیشینیان ما در وجود نقاش رسوب کرده، از فیلترهای مختلف گذشته و در نهایت در تابلوها جا خوش کردهاند. با وجود اینکه هنر نقاشی ایرانی در مقایسه با غرب متنوع نیست؛ اما ظاهرا این چشمه زلال آنقدر عمیق هست که بتوان همچنان از آن منبع ارتزاق کرد و آیندگان نیز از آن بهره ببرند. با این رویکرد به نظر میرسد هنر امروز ایران به امثال شهریار احمدی نیاز دارد تا بار دیگر حرف نویی را به جهان هنر عرضه کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.