زنان مهاجر، كرونا و تبعيض
کرونا در گوشهوکنار جهان باعث تغییرات فراوانی شده است. در این بین مهاجران و پناهندگان در اردوگاههای مختلف در معرض آسیب بیشتری هستند. برای جلوگیری از گسترش کرونا، 24 نفر از پناهندگان حاضر در اردوگاههای روهینگیا داوطلب شدهاند تا هم آگاهی دیگران را افزایش دهند و هم برای جلوگیری از گسترش آن اقداماتی انجام شود. طبق گزارش کمیساریای عالی پناهندگان، از تاریخ 25 اسفند 1398 تا تدوین گزارش، 859 هزار و 161پناهنده روهینگیا از میانمار در بنگلادش وجود داشتهاند و اکثر آنها زن هستند. از حدود یک ماه پیش در این اردوگاه 621 مورد مرگومیر رخ داده که 34 مورد آنها به سبب کرونا تأیید شده است. مبیناخاتون، 45 ساله، یک زن روهینگیایی داوطلب است و معتقد است که برای پیشگیری از این بیماری، ما باید آگاهی بیشتری نسبت به پاکیزگی شخصی، شستن دست و کارهایی که باید انجام دهیم، به دست بیاوریم. او هر روز با زنان سراسر اردوگاه با رعایت فواصل گفتگو میکند و اطلاعات مهم پیشگیری را ارائه میدهد. او نگران تأثیر کووید -19 بر خانوادههایی است که زنان سرپرست آنها هستند، زیرا هنجارهای اجتماعی درباره نقش سنتی زنان بهعنوان مراقبان اصلی وجود دارد. او میگوید: «این واقعیتی است که اگر مادر تحتتأثیر قرار گیرد، همه فرزندانش آسیبپذیر میشوند». اگرچه میزان مرگومیر کووید -19 در بین زنان پایینتر از مردان است و به نظر میرسد کودکان کمتر مستعد هستند، اما آخرین یافتههای تفکیکشده سن و جنس نشان میدهد در برخی از کشورها، عفونتهای این بیماری در بین کارمندان بهداشت زن دوبرابر است. جمعیت پناهندگان همچنین با چالشهای دیگری روبهرو هستند؛ مانند سطح پایین تغذیه که باعث کاهش توانایی سیستم ایمنی در مبارزه با بیماری و دسترسی کمتر به بهداشت و مراقبتهای پزشکی میشود. مبینا توضیح میدهد: «ما از اینكه هیچ چیز نداریم میترسیم. ما در یك منطقه بسیار پرازدحام زندگی میكنیم. اگر دسترسی محدود به معالجه پزشکی وجود داشته باشد و ویروس به اینجا بیاید، همه ما خواهیم مرد. بنابراین، ما به مواد بهداشتی كافی نیاز داریم؛ مانند صابون و ماسک به همراه پزشکان و پرستاران». هنجارهای اجتماعی و نقشهای جنسیتی در جوامع روهینگیا، دسترسی زنان و دختران به اطلاعات را محدود کرده است، در نتیجه آنها را در برابر ویروس آسیبپذیرتر میکند، بهویژه با توجه به نقش آنها در مراقبت از کودکان، بزرگان و اعضای خانواده بیمار. افزایش خشونت خانگی و سایر اشکال خشونت علیه زنان در نتیجه تنشهای اجتماعی و وحشت در اردوگاهها یکی دیگر از نگرانیهای مهم این زنان است. برآوردهای جهانی نشان میدهد در شرایط بحران، بیش از 70 درصد از زنان خشونت ناشی از تفاوت جنسیتی را تجربه میکنند. گزارشی که اخیرا سازمان ملل منتشر کرده است، از افزایش خشونت با زنان و دختران تا 30 درصد حکایت دارد. برای مقابله با خطرات و موانع جنسیتی زنان و دختران، رهبران زنان روهینگیا به صورت خودجوش به تشکیل شبکهها و افزایش آگاهی اقدام کردهاند. نوروسفا، زن 25 ساله روهینگیایی داوطلب در اردوگاه توضیح میدهد: «این بیماری همهگیر، زندگی در اردوگاهها را سخت کرده است. قیمت مواد غذایی افزایش یافته است و به دلیل محدودیتهایی که در حملونقل و جابهجایی وجود دارد، سهم همه کاهش یافته و زنان با مشکلات بیشتری برای جمعآوری بیشتر آب و تمیزکردن و شستوشوی بیشتر روبهرو هستند». حالا زنانی که داوطلب شدهاند به آموزشهایی از جمله شستوشوی دست، بهداشت تنفس و مسافت اجتماعی میپردازند. همچنین برای كاهش خطر افزایش خشونت خانگی و سوءاستفاده، زنان و دختران را به هم متصل میكنند و به گسترش فضاهای دوستانه زنان که در اردوها توسط سازمان ملل جمع شدهاند، میپردازند. نوروسفا میگوید از نقش جدید خود لذت میبرد؛ «من بهعنوان یک داوطلب فرصتی برای شرکت در جلسات و آموزشهایی میتوانم داشته باشم تا بتوانم دانش و مهارتهای خود را غنی کنم و به محافظت از جامعه خود در برابر بیماری کمک میکنم. این همکاری سبب شده خانواده و جامعه به من احترام بگذارند». فراتر از حمایت و آموزش این زنان سرپرست، سازمان ملل متحد شش افسر را مسئول کرده که مشکلات جنسیتی را دریابند تا صدای زنان و دختران روهینگیا شنیده شود. مانی الیزابت چاکما، افسر جنسیتی زنان سازمان ملل است که در اردوگاه کار میکند و میگوید کرونا باعث محدودشدن حرکت در اردوگاهها شده و انجام ویزیت منظم در این زمینه سختتر است، داوطلبان پیش من میآیند. در پایان روز، من احساس افتخار میکنم که داوطلبانم این پیامها را با موفقیت به بسیاری از پناهندگان روهینگیا رساندهاند. از اوایل ماه اسفند، تعداد بانوان داوطلب طی یک هفته به 2،863 رسیده است. کار بشردوستانه زنان سازمان ملل با پناهندگان روهینگیا در بنگلادش، سخاوتمندانه توسط دولتهای ژاپن، کانادا، سوئد، آلمان و استرالیا پشتیبانی میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.