جوابیه
دکتر علی آهونمنش*: در صفحه 16 روزنامه وزین «شرق»، روز چهارشنبه شماره 3695 مقالهای با عنوان «شهریه دانشگاه و کووید19» از آقای احسان یارمحمدی به چاپ رسیده و نویسنده محترم با قلمی شیوا، به شرح خسارات ناشی از بیماری کرونا در مقایسههای بزرگ و کوچک پرداخته و از خسارات شدید و شوکآور آن بر طبقه فرودست جامعه سخن به میان آورده و یادآوری کردهاند که رسانهها از تأثیر مخرب بیماری بر «توانایی پرداخت شهریه دانشجویان شهریهپرداز» غافل ماندهاند و با اشاره به عدم توانایی پرداخت شهریه از سوی دانشجویان (یا والدین آنها) این سؤال را مطرح کردهاند که آیا باز هم شهریههای ثابت و متغیر این دانشگاهها باید به همان نسبت قبلی باشد؟ ایشان پیشنهاد کردهاند بهمنظور رعایت عدالت آموزشی، شهریه ثابت و متغیر دانشگاههای پولی متناسب با نوع آموزشی که ارائه میکنند، تقلیل یابد. بهمنظور آشنایی ایشان و عموم جامعه با وضعیت دانشگاهها و مؤسسههای غیرانتفاعی و نوع آموزشهای در دست انجام در این مجموعه و در پاسخ به مقاله ایشان، به نقد مختصری پرداختهام و از حضرتعالی و سردبیر محترم، تقاضا میکنم به هر نحو که صلاح بدانید،
دستور چاپ آن را عنایت بفرمایید.قریب به 300 دانشگاه و مؤسسه غیرانتفاعی با کسب مجوز از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در کشور مشغول فعالیت هستند. این مجموعه عظیم با میلیاردها میلیارد تومان سرمایهگذاری و احداث میلیونها متر ساختمان و بهکارگیری دهها هزار نفر نیروی انسانی (کارمند، عضو هیئتعلمی پیوسته و حقالتدریسی) و پذیرش نزدیک به 9 درصد از کل آموزش عالی کشور، کمک بزرگی را در ایجاد اشتغال و آموزش جوانان بر عهده گرفته و به دولت یاری میرسانند.دانشگاهها و مؤسسههای غیرانتفاعی از ابتدای ترم جاری (بین نیمه دوم بهمن تا نیمه اول اسفند 98) حداقل سه تا چهار هفته از ترم را به صورت حضوری برگزار کردهاند، اما به دلیل شیوع کووید19 به صورت همهگیر، ستاد مرکزی مبارزه با کرونا حکم به تعطیلی موقت دانشگاهها داد و با توجه به احتمال طولانیشدن این تعطیلی، برگزاری بخشی از کلاسها به صورت غیرحضوری اجتنابناپذیر شد. از آن پس، در راستای اجرای دستورالعملهای دولت و برای تداوم ترم، دانشگاههای غیرانتفاعی حداکثر تلاش خود را برای برگزاری کلاسها به صورت غیرحضوری (در انواع حالات متصور) به عمل آورده و آماده هستند در بهترین حالت و
با بیشترین بهرهوری و پس از آنکه ستاد مرکزی مبارزه با بیماری کرونا اجازه داد، بخشهای باقیمانده از دروس را به صورت حضوری ادامه داده و ترم را به پایان برسانند.تمام هزینههای مترتب در این نظام (پرداخت حقوق و مزایای کارکنان و اعضای هیئتعلمی و پرداخت حقالتدریسها و نیز هزینه خوابگاهها، پرداخت به پیمانکاران تغذیه و سایر هزینههای جاری) فقط از محل شهریه دانشجویان تأمین میشود. هر مؤسسه یا دانشگاهی برای ماههای ترم دوم (و ماههای تابستان) حداقل برای هشت ماه باید تمام هزینههای یادشده را از محل شهریه دریافتی از دانشجویان تأمین کند. طبیعی است که هرگونه تغییر در مبالغ شهریه، موجب ناتوانی در پرداخت حقوق و مزایای کارکنان و اعضای هیئتعلمی و اختلال در زندگی افراد، بروز مشکلات بیمهای و سختی فراوان در تداوم زندگی آنان میشود.علاوه بر مشکلات فوق، بروز مجموعهای از مشکلات پیشبینینشده نیز بر حجم مضایق جاری افزوده است؛ ازجمله اینکه دانشگاهها و مؤسسههای غیرانتفاعی برای آمادهسازی بستر آموزشهای غیرحضوری و استفاده از خطوط پرسرعت اینترنت و آموزش کاربران و خرید سامانههای مدیریت آموزش مجازی، هزینههای سنگین مضاعفی
را متحمل شدهاند که در بودجه آنان پیشبینی نشده بود. همچنین به علت طولانیشدن ترم جاری و عدم امکان برگزاری ترم تابستانه، درآمدهای ناشی از ترم تابستانه حذف شده است. همچنین وزارت علوم به دلیل شرایط اضطراری موجود به دانشجویان اجازه داده است در صورت تمایل و در چارچوب مقررات، تعدادی از واحدها را حذف یا از کل ترم انصراف بدهند که موجبات کاهش درآمدهای پیشبینیشده میشود. همچنین هزینه فعالیت خوابگاههای دانشجویی که به دلیل بیماری کرونا تخلیه شدهاند هنوز پابرجاست. وقوع 40درصدی تورم همراه با افزایش حقوق و مزایای کارکنان (بر اساس قانون)، کاهش درآمدها و افزایش هزینههای جاری خسارت فراوانی را بر این زیرنظام (بخش خصوصی) وارد کرده است. جای سپاسگزاری میبود اگر جناب آقای یارمحمدی با آگاهی بیشتر از مشکلات عظیم بخش خصوصی در آموزش عالی پیشنهاد میدادند:
شهریه ترم جاری بهمنظور کمک به دانشجویان توسط صندوق رفاه دانشجویان، مستقیما به دانشگاهها و مؤسسات پرداخت شود تا به نوعی جبران بیکارشدن دانشجویان یا والدین آنها و تشویق آنان به ادامه تحصیل فراهم شود.
یارانه تحصیلی ویژه دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشگاههای غیرانتفاعی (مانند سایر اقشار) از محل کمکهای دولتی تأمین شود.
تسهیلات بدون بهره یا ارزانقیمت دولتی از مجموعه کمکهایی که دولت محترم تصویب کرده به دانشگاهها و مؤسسههای غیرانتفاعی پرداخت شود.
پرداخت بیمه و حقوق کارکنان و اعضای هیئتعلمی دانشگاههای غیرانتفاعی (بهمنظور جلوگیری از تعدیل نیرو و اخراج کارکنان) برای ماههایی که به اجبار و به حکم قانون تعطیل بوده (اما دانشگاهها مجبور به پرداخت حقوق آنان بودهاند) صورت گیرد.
دبیرکل اتحادیه دانشگاهها و مؤسسههای آموزش عالی غیردولتی-غیرانتفاعی
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.