|

کرونا و فاصله بین‌نسل‌ها

نبی‌اله عشقی‌ثانی . استاد دانشگاه

فاصله بین‌نسل‌ها، موضوعی نسبتا قدیمی است که در محافل و مجامع علمی ازسوی کارشناسان امور اجتماعی بررسی می‌شود و تأثیرات آن به میزانی است که مردم عادی کوچه و بازار نیز درباره آن به گفت‌وگو و مجادله می‌پردازند.
در کشور ما بالا‌رفتن سن ازدواج و کمبود شغل باعث شده تا جوانان با حدود 30 سال اختلاف سن با والدین خود با هم زندگی کنند، در‌حالی‌که در گذشته جوانان با رسیدن به 30 سالگی صاحب شغل شده و ازدواج می‌کردند و برای خود زندگی مستقلی تشکیل می‌دادند.
این اختلاف سن با خودش اختلاف خواسته و سلیقه و انتظارات هم می‌آورد که باعث شده فاصله بین‌نسلی بیشتر و در ابعادی جدید مطرح شود و بر دامنه چالش‌های خانوادگی بیفزاید.
تغییرات تکنولوژیک و مدرنیسم هم به این تفاوت‌ها افزوده است‌، موضوع عمق بیشتری پیدا کرده و بر دامنه این فاصله اضافه شده است و چون بیشتر مردم با آن مواجه‌اند همیشه مطرح است.
این روزها اعضای خانواده‌ها به‌دلیل همه‌گیری بیماری کرونا و قرنطینه‌شدن خانواده‌ها به‌ناچار اوقات زیادی را در کنار یکدیگر به‌سر می‌برند، فرصت کافی دارند که یکدیگر را بیشتر برانداز کنند و به حرف‌های هم گوش دهند‌، اعضای خانواده ملاحظه می‌کنند و متوجه می‌شوند این آدم‌هایی که عاشقانه و صمیمانه با هم زندگی و سلوک می‌کنند در خیلی از موارد نظرات ناهمگون و متفاوتی دارند. بعضا از این همه فاصله‌ای که در فهم و تبیین مفاهیم مشترک بین‌شان وجود دارد متعجب می‌شوند.
بزرگ‌ترها برای فهمیدن و درک فرزند خود نیازمند تعمق و بررسی یکدیگر هستند‌، از خودشان می‌پرسند چگونه است که ما سالیان بسیاری در یک خانه زندگی کردیم‌، کنار یک سفره نشستیم و غذا خوردیم در‌حالی‌که نمی‌دانستیم فرزندمان نگاهی این‌چنین متفاوت از ما دارد، راستی ما را چه شده است که تا بدین حد از هم فاصله گرفته‌ایم؟
آیا دلیل آن تفاوت جنسیت، ویژگی خلقی، انتظارات‌، تحصیلات و دیگر خصوصیات است یا فقط به‌خاطر فاصله سنی است؟
وقتی تفاوت‌ها و سبک زندگی والدین و فرزندان را بررسی می‌کنیم متوجه می‌شویم که جوانان نگاهشان به جلو است‌، به مسیری که باید طی کنند، آرزوهایی که می‌خواهند بدان برسند، قله‌هایی که برای فتح آن رؤیاپردازی می‌کنند‌، چیزی را مانع حصولشان به موفقیت نمی‌دانند گاهی از کاخ خیالاتشان بالا می‌روند و خود را غرق در شادی و نشاط می‌بینند، بعد مانعی جلویشان سبز می‌شود و آنها را متوقف می‌‌کند. چون تجربه کافی ندارند ناامید و نا‌سازگار می‌شوند و به والدینشان غر می‌زنند.
بزرگ‌تر‌ها دوران آرزوپروری‌شان را سپری کرده‌اند‌، آرزوی امروزشان موفقیت و دستیابی فرزندانشان به خواسته‌ها و انتظاراتشان است. وسیله ارتباطی‌شان رادیو و تلويزیون است که سرگرم آن هستند‌، به دیدن اخبار و سریال‌های داخلی دلخوشند و پیگیر آن هستند. در‌حالی‌که جوانان برنامه‌های دیگر کانال‌ها را تعقیب می‌کنند‌، به‌دنبال دنیای مجازی هستند و سرگرمی‌های خودشان را دارند.
بزرگ‌ترها دوست دارند غذاهای سنتی بخورند در‌حالی‌که جوانان میل به غذاهای فست‌فودی دارند.
بزرگ‌ترها صبح‌ها زود بیدار می‌شوند، صبحانه را آماده می‌کنند و فرزندانشان را صدا می‌زنند که «بیدار شوید‌، به کارتان برسید...» در شرایطی که بزرگ‌تر‌ها شب زود خوابیده‌اند و صبح زود بیدارشدنشان عادی است، اما جوانان تا پاسی از شب بیدارند و بیشتر در دنیای مجازی با دوستانشان و دیگر سرگرمی‌هایشان مشغول‌اند و دیر می‌خوابند.
اکنون کرونا این خانواده‌های متشکل از افرادی با خواسته‌ها و سلیقه‌های متفاوت و سبکِ زندگی شاید متضاد را برای اوقات طولانی کنار یکدیگر قرار داده است.
سلوک چنین افرادی کنار یکدیگر مهارت زندگی ویژه و اصول ارتباطی خاصی را می‌طلبد که قبلا آموزش داده نشده و مردم برای آن آمادگی ندارند؛ بنابراین از رسانه ملی انتظار می‌رود برای آموزش این سبک زندگی در شرایط ویژه با کمک استادان و کارشناسان مرتبط برنامه‌هایی مناسب تهیه شود تا فاصله بین‌نسلی به موضوعی برای چالش بیشتر بین خانواده‌ها تبدیل نشود و همبستگی خانوادگی افزایش یابد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.