مدیریت تجارب اجتماعمحور در حوزه کنترل بیماری کرونا
عادل سلیمانی.دکترای جغرافیا و برنامهریزی روستایی
اهتمام و تلاشهای ارزشمند و متعددی در راستای کنترل بیماری پاندمیک کرونا از سوی جوامع محلی، NGOها، خیریهها و گروههای مختلف، برای بهبود سازگاری معیشتی و پیشگیری از شیوع بیماری با تهیه و توزیع اقلام غذایی و بهداشتی، گندزدایی محلات، برنامههای حساسسازی و اطلاعرسانی در جریان است. مفهوم مکمل برای انطباق فعالانه یا خودبهخودی، سازگاری پیشبینیکننده یا برنامهریزیشده است. چنین سازگاریهایی بر مبنای تواناییهای اشخاص برای درک آنچه ممکن است در آینده مشابه روی دهد، استوار است، اما این سازگارها تحت تأثیر تواناییهای افراد برای یادگیری از تجربیات گذشته، بهویژه آنچه در شرایط مشابه انجام شده یا نشده نیز قرار میگیرند. با شیوع بیماری کرونا، تجارب گذشته الزاما دوباره تکرار و آغاز نمیشود، بلکه در آن سرمشقهایی مهم وجود دارد که میتوان از تجربیات گذشته در بررسی سازگارهای مورد انتظار بهویژه در شناسایی مکانیسم اجتماعی که ممکن است تسهیلکننده و نه بازدارنده امر سازگاری فعالانه یا منفعلانه باشد، به کار گرفته شود. در این راستا، تمرکززدایی اقدامات اجتماعمحور و مردمی در کنترل شیوع بیماری کرونا، اثربخشی خاص خود را داراست
اما برای جلوگیری از همپوشانی و دوبارهکاریهای جزیرهای، میطلبد سامانهای جامع و تمرکزگرا این اقدامات را به شیوهای مبتنی بر مکان و زمانمحور ثبت و در اختیار کنشگران اجتماعمحور قرار دهد تا مدیریت اثربخش منابع و کنترل بیماری کرونا، بهینهتر شود و این کنشگریها به صورت همافزا، اثرات سازندهتری را به ارمغان آورد. در عین حال، ضرورت وجود چنین سامانهای زمانی مضاعف میشود که تجارب زیسته و اقدامات بومی موفق و اجتماعمحور برتر به عنوان مدل و الگویی کارآمد در اختیار سایر کنشگران علاقهمند قرار گیرد تا با تکثیر یا درساندوزی، چراغ راهی برای تحقق اهداف سلامت پایدار جوامع محلی به شمار آید. بدون شک در این راستا همگرایی و سامانبخشی مطالعات و پژوهشهای متعدد و متنوع حوزههای اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی مرتبط با بیماری کرونا در سطح ملی نیز میتواند پشتوانهای ارزشمند برای بررسی مدیریت کنترل و شیوع این بیماری در سطح تئوریک و نظری قلمداد شود و پژوهشگران را از دوبارهنویسی غیرساختاریافته به سارختارمندی سیستمیک مبتنی بر یافتهها سوق دهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.