|

سلامت یا معیشت؛ تعارض دو منفعت در مواجهه با کووید 19

محمد اسدی . وکیل پایه یک دادگستری

ویروس کرونا یا همان کووید 19 واقعیت موجود در جهان اقتصادی را به‌خوبی برای ما برجسته کرده و انتخاب کشور‌های مختلف در مواجهه با این پاندمی چهره اقتصادی آنها را بدون مشاطه‌های مانیفستی برای مردم برملا کرده است. اینکه ساخته‌شدن دیوار چین مهم‌تر بود یا جان سازنده‌های آن و اینکه حرکت کشتی‌های غول‌پیکر روم بااهمیت‌تر بود یا زندگی بردگان پاروزن در طبقه زیرین، پرسشی است که پاسخ به آن کشور‌ها را در دسته‌بندی‌های مختلف اقتصادی قرار می‌دهد. تن‌دادن به همه‌گیری در مواجهه با این بیماری چه به‌دلیل ناچاری‌های اقتصادی باشد و چه به‌علت توسعه، خطرات جبران‌ناپذیری برای سلامت و البته اعتماد عمومی بر جای خواهد گذاشت. دولت‌ها به‌منظور ایجاد امنیت‌‌خاطر برای برگرداندن نیروی کار به فرافکنی و امید‌های مقطعی مثل احتمال ضعیف‌شدن ویروس از هفته‌ها و ماه‌های آینده یا دسترسی به واکسن به‌زودی و نداشتن خطر مرگ برای افراد بدون بیماری‌های زمینه‌ای، می‌پردازند؛ سیاستی که داستان با گفتمان حاکم پوپولیسم در جهان زمینه نابودی اعتماد و البته سایر سرمایه‌های ارزشمند اجتماعی را فراهم می‌آورد. بررسی کشور‌های ثروتمندی مثل آمریکا و البته انگلستان به ما نشان می‌دهد که انتخاب میان سلامت و معیشت صرفا بستگی به ثروت انباشته در یک کشور ندارد، بلکه بیشتر بستگی به انتخاب رویکرد یک دولت به جان و جهان دارد. نگاه به ادامه حیات انسان با دیدگاه آماری و شمارش آن به‌منزله عدد و رقم، چه برگرفته از رویکرد هزینه فایده انگلیسی، چه ناشی از اقتصاد لیبرال آمریکایی و چه در ساختار سیاست‌زده و ایدئولوژیک توجیه وسیله برای هدف باشد، ناپسند است. نباید فراموش کرد که هر انسان جانی و جهانی است و اگر به دنیای هر کس وارد شویم برایش و احتمالا برای نزدیکانش و شاید برای جهان، حیاتی ضروری دارد. تاریخ به بشر آموخته که حتی انسان فلج‌اندامی که قدرت تکلم هم ندارد، برای جهان حیاتش به حد توسعه قابل توجه علم فیزیک اهمیت دارد. در ایران و با حکومت متکی بر دین و آن هم دینی که حتی برای حیات سلولی و جنینی هم ارزش نهاده و آن را مهم دانسته است، انتخاب میان این دو منفعت بسیار بااهمیت خواهد بود. معیشت ضرورت مهم و غیرقابل انکار برای ادامه حیات جوامع است. آنچه محل مناقشه میان دولت‌های در قرنطینه و دولت‌های خارج از آن یا حداقل مخالف با آن شده، هزینه‌ای البته سنگین است که مردمان در کف کشتی در صورت قرنطینه برای دولت‌ها دارند. شاید زمان آن رسیده باشد که کمی جای پاروزن‌ها و طبقه بالا تغییر کند. هزینه سیاست قرنطینه هر چقدر هم که باشد به فایده‌اش که حفظ زندگی‌های بیشتر است، نمی‌چربد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.