خشونت خانوادگی در دوران قرنطینه و تردید در آمار
ایوب اسلامیان . دکترای مددکاري اجتماعی
دکتر حبیبالله مسعودیفرید، معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی کشور در مصاحبه با خبرگزاری پانا چنین اظهار کرده: آمار خشونت خانوادگی در دوران قرنطینه شیوع بیماری کووید ۱۹ افزایش معناداری نداشته است. این در حالی است که در سایر کشورها آمار خشونت در خانواده حتی تا پنجبرابر بیشتر شده است. پیشبینی متخصصان از دلایل خشونت خانگی نیز با افزایش خشونتها منطبقتر است.
بنابراین لازم است قدری با دیده تردید به اعتبار این آمارها نگریسته شود. در دوره قرنطینه میتوان دلایلی را برای توضیح افزایش خشونتهای خانگی برشمرد؛ دلایلی مانند ۱) طولانیشدن ساعات مجاورت آزارگر و قربانی در خانه، ۲) حضور همزمان تعداد زیاد اعضای خانواده زیر یک سقف و تنشهای احتمالی ناشی از آن، ۳) تأثیر فشارهای اقتصادی و نگرانیهای مالی که میتواند محرک خشونت باشد، ۴) تحرک بیشتر کودکان در منزل به دلیل عدم خروج از منزل و خشونتهایی که به این دلیل متوجه آنها میشود و... . بنابراین با این توضیحات انتظار افزایش آمارها در کشور میرود؛ بااینحال چه اتفاقی افتاده که شاهد چنین روندی نیستیم؟ به نظر نگارنده از آنجایی که منبع آمار ارائهشده، تعداد تماسهایی است که با خط ۱۲۳ برقرار میشود، پاسخ به سؤال طرحشده را باید در همین موضوع روش جمعآوری دادهها (Data collection method) جستوجو کرد. خاطرم هست چند سال قبل زمانی که در انجمن احیای ارزشها، تماسهایی که با خط هاتلاین انجمن (ویژه مسائل مرتبط با خشونت در خانواده و زندگی زناشویی، روابط پرخطر و اچآیوی/ایدز) تجزیهوتحلیل شد نتیجه جالبی به دست آمد. بررسیها حاکی از آن بود که اغلب تماسها، از جانب زنان و در ساعات قبل از ظهر برقرار شده بود؛ زمانی که همسر آنها در منزل حضور نداشت. جالب اینکه چنین نتیجهای با سایر بررسیها درباره کودکآزاری نیز همخوانی دارد. اغلب موارد کودکآزاری در زنان انجام شده و غالبا در زمانی به اورژانسهای اجتماعی گزارش میشود که امکان برقراری تماس امن (دور از چشم آزارگر) وجود داشته باشد که عملا در شرایط قرنطینه ممکن نیست. در چنین شرایطی با رفع وضعیت قرنطینه در روزهای آتی در شرایطی که تبعات اقتصادی و روانشناختی آن هنوز پابرجاست، احتمالا گزارش و متعاقبا آمار خشونت در خانواده که ممکن است اعمال آن در قریب به دو ماه گذشته به رویهای در خانوادهها بدل شده باشد، یکباره به دنبال خروج مردان از خانه، افزایش یابد. بهاینترتیب مبرهن است سازمان بهزیستی و سایر نهادهای تخصصی نظیر انجمن مددکاران اجتماعی و انجمن روانشناسان و... باید خود را برای موردیابی فعال و ارائه خدمات در این حوزه در دوران پساکرونا آماده سازند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.