|

سفيري که هنوز يک سال از مدت سفارتش در ايران نمي‌گذرد

چانگ هوا و سفارت در دوران کرونا

شرق: او شايد حالا معروف‌ترين مقام چيني در ايران باشد. شايد بسياري نامش را هم ندانند اما «سفير چين در ايران» در تيتر و روتيتر خبرهای بسياري در دوران مواجهه ايران و دنيا با کوويد ۱۹ حاضر بوده است؛ اما چانگ هوا به‌تازگي پس از اظهارنظر سخنگوي وزارت بهداشت ايران، يکي از چهره‌هاي ماجرايي جنجالي بين دو کشور شد. درباره اين ماجرا احتمالا روزهاي گذشته خوانده‌ايد. کيانوش جهانپور، از چهره‌هاي اصلي کارزار ايران در مقابل کرونا، در نشستي خبري و در پاسخ به پرسش خبرنگار رسانه‌اي ترکيه‌اي، آمارهاي چين درباره ابتلا و مرگ‌ومير بر اثر کوويد ۱۹ را يک «شوخي تلخ» خواند و گفت اين آمارها مقامات کشورهاي مختلف را در اين زمينه گمراه کرده است. سفير چين به‌عنوان نماينده کشوري که از سوي مقامات و رسانه‌هاي کشورهاي مختلف و به‌طور خاص آمريکا، دراين‌باره به پنهان‌کاري و ضعف مديريت متهم شده است، بلافاصله واکنش نشان داد و جهانپور را به پيگيري نشست‌هاي خبري دولتش دراين‌باره براي کسب اطلاعات واقعي فراخواند. اين بحث توييتري بين هوا و جهانپور ادامه يافت؛ اما کمي بعد از پايان آن، سخنگوي وزارت خارجه وارد شد و بر همکاري و همراهي ايران و چين و کمک‌هاي اين کشور تأکيد کرد تا هوا در پاسخ به او «شايعات» را در اين روابط بي‌اثر بخواند. شخص سخنگوي وزارت بهداشت نيز يک روز بعد با عقب‌نشستن از موضع پيشين خود از اقدامات چيني‌ها تمجيد کرد تا «بيگانگان ذوق‌زده» نشوند. هوا اين با نقل اين توييت نوشت: «دوستان بايد به يکديگر کمک کنند. ما با هم مي‌جنگيم». با اين توييت او به نظر مي‌رسيد ماجرا تمام شده است. چانگ هوا البته در خبرگزاري ايرنا يادداشتي هم نوشت و بدون اشاره به نام جهانپور، با گزارش عملکرد دولتش در زمينه کرونا، به اخبار و ادعاها در اين زمينه، به‌طور خاص از سوي مقامات ايالات متحده، واکنش نشان داد؛ اما ورود بعضي نمايندگان مجلس و رسانه‌ها علاوه بر وزارت خارجه به ماجرا نشان مي‌دهد پيامدهاي دعواي توييتري اين دو مقام ادامه دارد. بعد از کساني که در ايران خواستار برکناري جهانپور شده بودند، اکنون برخي مانند علي مطهري، خواستار احضار سفير و عذرخواهي او به‌دليل «گستاخي» اين ديپلمات شده‌اند.
اما چانگ هوا کيست؟ طبق اطلاعات وب‌سايت سفارتخانه، سفير فعلي چين در ايران که از سال گذشته به اين سمت منصوب شده، در ماه مارس سال ۱۹۶۶، در سال ۱۹۸۷ او وارد وزارت خارجه چين و در بخش آسياي غربي و آفريقاي شمالي، مشغول به کار شد. او يک سال بعد کارمند سفارت چين در اردن شد و باز يک سال بعد به سفارت چين در لبنان رفت. در سال‌هاي بعد به‌جز دوره‌هايي که براي کار در وزارت خارجه به چين برگشت، او در سفارت کشورش در عراق، سوريه و امارات متحده عربي فعاليت داشت. در سال ۲۰۱۲، چانگ هوا، سفير چين در يمن و دو سال بعد سفارت چين در امارات را بر عهده گرفت. بعد از يک دوره سه‌ساله مدير کلي در وزارت خارجه که از ۲۰۱۶ شروع شد، او در سال ۲۰۱۹ ميلادي، اواخر خرداد ۹۷ به ايران آمد تا جايگزين پانگ سن شود که از تيرماه ۹۳ اين سمت را در اختيار داشت.
چانگ هوا از اکتبر ۲۰۱۹، پاييز گذشته، صفحه توييتر خود را فعال کرد. از گزارش اخبار مربوط به روابط دو کشور تا تصاوير ديدارها و گردش‌هاي آقاي سفير در تهران در اين حساب، گاهي به فارسي و گاهي به انگليسي منتشر مي‌شد. از آغاز داستان کرونا در ايران، برنامه اصلي کار او مثل بسياري ديگر روي کوويد ۱۹ متمرکز شد. او اخبار مربوط به تماس‌ها و کمک‌هاي دو کشور را از طريق توييتر و نيز در نشست‌هاي خبري‌اش منتشر مي‌کرد و گاهي به تعاملات توييتري با مقامات ايران دراين‌باره نيز مي‌پرداخت. تعاملاتي که اغلب به تشکر از کمک‌ها و نيز تشويق ايران به مقاومت و مبارزه با اين بيماري مربوط بود. اتهاماتي که از سوي مقامات و رسانه‌هاي کشورها به چين زده مي‌شد نيز در صفحه او تکذيب مي‌شدند. همان زمان هم انتشار تصوير ملاقاتش با مديرعامل ماهان موجب بحث‌هايي شد؛ براي اينکه ماهان با وجود مصوبه دولت، پروازهايش به اين کشور را متوقف نکرده است.
پايان ماجراي جهانپور تا اينجاي کار آخرين توييتي شده که آقاي سفير مي‌فرستد و پس از آن به ري‌توييت بسنده کرد. از ري‌توييت اخبار مربوط به کشورش و ايران تا ري‌توييت واکنش‌ها دراين‌باره و ري‌توييت موضع‌گيري‌هاي سخنگوي وزارت خارجه چين، ري‌توييت اخبار رسانه‌هاي چيني از قبيل گلوبال‌تايمز و حتي ري‌توييت نوشته کاربري ايراني که ظاهرا به شوخي، با انتشار ويدئوي نوازندگي اعضاي ارکستر ملي ايران از خانه‌هايشان، رهبر ارکستر را «پشمک» توصيف کرده بود! او توييت چيني‌زبان حسين اميرعبداللهيان در قدرداني از کمک‌هاي چين و انتقاد از آمريکا بابت تحريم‌ها، توييت علي قلي‌زاده، کارشناس ايراني از ويدئوي دفاعش از کمک‌هاي چين در گفت‌وگو با بي‌بي‌سي فارسي و توييت وزارت خارجه روسيه در رد اتهامات عليه مسکو در زمينه کوويد ۱۹ را در اين مدت ري‌توييت کرده ‌است؛ اما بيرون از توييتر فعاليت‌ها و تماس‌هاي او در اين زمينه در ايران ادامه دارد.
چانگ هوا خارج از بحث کرونا در تعامل با رسانه‌ها عملکرد متفاوتي داشته است و رويکردي «سياست‌مدارانه‌تر» اتخاذ کرده است. او که جانشين پانگ سن، سفير چين در ايران در زمان وقوع حادثه نفت‌کش سانچي شده است، در گفت‌وگو با خبرنگاران به‌طور‌کلي درباره اين موضوع به‌عنوان يکي از اتفاقات خبرساز بين ايران و چين، اظهار بي‌اطلاعي کرده است و البته به اين ترتيب از موضع‌گيري درباره آن ماجراي پرحاشيه، جنجالي و غم‌بار خودداري کرده است.
کارشناسان روابط ايران و چين مي‌گويند چين در سال‌هاي اخير توجه بيشتري به خاورميانه داشته است و به‌جز ماجراهاي متعدد مربوط به ايران، در مسائلي مربوط به يمن نيز وارد مي‌شود و به تعامل با طرفين و نقش‌آفريني اقدام مي‌کند. چانگ هوا که در اين شرايط سفير چين در ايران شده است، پنج دهه به‌عنوان نيروي وزارت خارجه چين در حوزه خاورميانه فعال بوده است. در شرايط فعلي علاوه بر اهميت خاورميانه به‌طور‌کلي و ايران به‌طور خاص براي چين، اين کشور نيز به‌عنوان يکي از قدرت‌هاي جهاني که دوست ايران به حساب مي‌آيد، جايگاه مهمي براي ايران دارد و شايد واکنش سريع وزارت خارجه به انتقادي که مقام وزارت بهداشت ايران به عملکرد چين داشت، آن هم در بستر چالش‌هاي ايران با آمريکا و نيز چين با آمريکا، از همين زاويه قابل‌تحليل باشند. مقامات پکن در شرايط فعلي روابطشان توقع دارند ايران در اتهامات اين‌چنيني همراهشان باشد و مقامات تهران نيز در شرايط فعلي و با فشارهايي که از سوي آمريکا و اروپا به ايران وارد مي‌شوند، حاضر نيستند بر سر موضوع کوويد ۱۹ با دوستانشان در پکن وارد چالشي اين‌چنين شوند. نماينده در حال خروج مجلس در‌اين‌باره خطاب به وزارت خارجه گفته است مبارزه با آمريکا نبايد به وابستگي به چين تبديل شود. وابستگي يا نه، به نظر مي‌رسد تقابل دو کشور با آمريکا فعلا براي دولت‌هايشان مهم‌تر از آن است که چالش‌هاي ديگر بين خود را بپذيرند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.